Úsh jylda sintetikalyq esirtkige táýeldi jastardyń sany 2,5 esege ósti. Bul týraly Májilistiń jalpy otyrysynda depýtat Mádi Ahmetov mádim etti, dep habarlaidy QazAqparat.
«Jastarymyzdy azǵyryp, bolashaǵyn oiran etken sintetikalyq esirtki máselesi elimizde barynsha kúrdelenip keledi. Oǵan kúni keshe elordanyń qaq ortasynda sintetikalyq esirtki jasaityn iri zerthananyń jabylýy dálel. Osydan on shaqty jyl buryn «mef, kristall, skorost, sol» degen túrli ataýmen naryqqa engen, sanany ýlaǵan sintetika jas urpaqtyń ómirin azapqa ainaldyrýda. Atalǵan máselege Memleket basshysy erekshe nazar aýdaryp, Úkimetke tiisti sharalardy qabyldaýdy tapsyrǵan bolatyn. Áitse de, Ishki ister ministrliginiń aqparaty boiynsha, 2021 jyly sintetikalyq esirtki ainalymyna bailanysty 1036 qylmys tirkelip, 160 keliden astam psihobelsendi zat, 3,5 tonna prekýrsor tárkilenip, 14 esirtki zerthanasy joiylǵanymen, sońǵy úsh jylda sintetikalyq esirtkige táýeldi jastardyń sany 2,5 esege ósken», - dedi M. Ahmetov Úkimet basshysynyń orynbasary Eraly Toǵjanovtyń atyna joldaǵan saýalynda.
Onyń aitýynsha, jasóspirimder úshin sintetikalyq esirtki erkin saýdada, qoljetimdi jáne arzan. Oǵan tapsyrys berý árip tanyp, Telegram-nyń tilin bilgenge esh qiyndyq týdyrmaidy. Qiwi-ámiian, kriptovaliýta onlain tólemderi arqyly taýardy «bailanyssyz», bir-birimen kezdespei saýdalaý jolǵa qoiylǵan.
«Sondai-aq, sońǵy kezde «kýrer, zakladchik» retinde jasóspirimderdi jumysqa tartý jiileýde, olar ózderin zamanaýi tilmen «kladmen, miner» dep ataidy. Áleýmettik jelide tájiribeni qajet etpeitin, tiimdi jumys kestesin, joǵary jalaqyny, tipti «mansaptyq ósýdi» usynǵan habarlamalar kóp kezdesedi. Qazirgi qiyn jaǵdaida tyǵyryqqa tirelgen jastardy aptasyna 150-200 myń teńgege deiin tabys tabý múmkindigi qyzyqtyrmai qoimasy anyq. Nátijesinde, «kladmender men minerler» jaýapqa tartylyp, temir tordyń artynda otyr, al esirtki saýdalaýshylar kóleńkede qalyp, bostandyqta júr. Bul kesel ár otbasynyń qasiretine ainalýy múmkin, odan eshkim saqtalmaǵan. Nashaqorlyq bai-kedeige, jas-kárige bólinbeidi. Sol sebepti tiisti usynystardy eskerip, shuǵyl arada shara qoldanýyńyzdy suraimyn», - dedi depýtat.
Osy oraida myna uysynystar jasaldy:
- Jastar arasyndaǵy nashaqorlyq boiynsha zertteý júrgizip, esirtkige táýeldilerdiń sanyń anyqtaý qajet;
- Quziretti organdardaǵy mamandardyń biliktiligin arttyryp, arnaiy zamanaýi tehnikamen jabdyqtaý kerek;
- Jasóspirimder arasyndaǵy júieli profilaktikalyq jumysty, vedomstvoaralyq bailanysty kúsheitý mańyzdy.
