Memleket basshysy Túrkistan oblysynyń jurtshylyǵymen kezdesti, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Prezident kezdesý barysynda jumys saparynyń negizgi maqsaty oblystaǵy ahýalmen tanysý ekenin aityp, Túrkistandy atajurtymyzdyń altyn qazyǵy dep atap ótti.
– Túrkistan – bárimizdiń maqtanyshymyz, eki dúnie esigi, er túriktiń besigi atanǵan búkil álemge tanymal qasietti jer. Osy kieli shahardyń tól tarihymyzda airyqsha orny bar. Túrkistan tórindegi Qoja Ahmet Iasaýi kesenesi – rýhaniiatymyzdyń myzǵymas dińgegi. Sondyqtan Túrkistanǵa, jalpy, osy oblysqa erekshe mán berýimiz kerek. Bul, eń aldymen, Úkimetimizdiń basty mindeti, – dedi Prezident.
Memleket basshysy qazaq jylnamasyna altyn árippen jazylǵan kóptegen tulǵalarymyzdyń osynda jerlengenine toqtalyp, byltyr qalaǵa Túrki áleminiń rýhani astanasy degen mártebe berilgenin aitty. Prezidenttiń pikirinshe, bul oqiǵa Túrkistandy tutas túrki jurty erekshe qadirleidi degendi bildiredi.
– Biz kieli shahardy rýhani jáne tarihi elordamyz desek, durys paiym bolatynyna kúmánim joq. Sondyqtan Úkimet taiaý arada Túrkistan qalasyna osyndai mártebe berý máselesine qatysty laiyqty sheshim qabyldaidy dep oilaimyn. Qasterli shahar kóne zamannan beri ulttyń uiasy, qazaqtyń qara shańyraǵy bolyp keledi. Túrkistan osy mártebeli mindetin qazir de abyroimen atqaryp otyr. Sol sebepti, men ata jolyn ustanyp, Ulttyq quryltaidyń kelesi otyrysyn Túrkistanda ótkizýdi usyndym. Onda el bolashaǵyna qatysty ózekti máselelerdi talqylaimyz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy keiingi jyldary bolǵan oń ózgeristerdi atap ótti. Prezidenttiń deregine sáikes, Túrkistanǵa tartylǵan investitsiia kólemi 8 ese artqan. 77 myń adamǵa arnalǵan kóp qabatty úiler salynǵan. Sonymen qatar shahar jasyl-jelekke oranyp, ekologiialyq ahýaly jaqsarǵan. Turǵyndardy aýyzsýmen jáne tabiǵi gazben qamtamasyz etý máselesi sheshildi dep aitýǵa bolady. 2019 jyldan beri oblysqa 2 millionǵa jýyq týrist kelgen. Keiingi úsh jylda aimaqtaǵy ónerkásip jáne aýyl sharýashylyǵy salasy 1,5 ese ósken. Oblysta 64 myńǵa jýyq turaqty jumys orny ashylǵan.
Memleket basshysy elimizde «Eńbek» baǵdarlamasy júzege asyrylyp jatqanyn aityp, onyń halyq sany kóp ońtústiktiń turǵyndaryn jumys kúshi az óńirlerge qonystandyrýǵa arnalǵan joba ekenin túsindirdi.
– Birqatar azamatymyz soltústikke kóship, tirshiligin jasap júr. Biyl «Serpin» baǵdarlamasy boiynsha jastarǵa arnap 3700-ge jýyq grant bólindi. Onyń 800-den astamyn túrkistandyqtar ielendi. El irgesin bútindep, tuǵyryn nyǵaitý jolyndaǵy osy mańyzdy jumysqa sizder zor úles qosyp kelesizder. Degenmen jastardyń eńbekke qulshynysyn arttyrýymyz kerek. Biz quryp jatqan jańa qoǵamda eńbek adamy eń birinshi orynda turýy kerek degen uǵymdy jastarymyzǵa túsindirý qajet. Sebebi otanshyldyq degenimiz, eń aldymen, iskerlik, eńbekqorlyq. Qur sózden eshteńe shyqpaidy. Azamattarymyz aldymen otbasyna, balalaryna qamqor bolýy kerek. Olarǵa eńbegimen, alǵyrlyǵymen nápaqasyn taýyp berýi qajet, – dedi Qazaqstan Prezidenti.
Qasym-Jomart Toqaev túrkistandyqtarmen kezdesýde halyqaralyq ahýalǵa qatysty elimizdiń ustanymy týraly aitty.
– Biz memlekettigimizdi saqtap, ósip-órkendeýimiz úshin el birligi aýadai qajet. Al birlik – beibitshiliktiń, tynyshtyq pen turaqtylyqtyń kepili. Osy oraida, qazirgi halyqaralyq ahýal jóninde aita ketkim keledi. Ózderińiz bilesizder, álemdegi jaǵdai ábden shielenisip ketti. Osyndai kúrdeli jaǵdaida Qazaqstan halyqaralyq uiymdarda, eń aldymen, Birikken Ulttar Uiymynda daýys berý kezinde beitarap ustanymyn saqtap otyr. Bul bizdiń ulttyq múddemizge sai keledi. Jerimizdiń bútindigi jáne elimizdiń amandyǵy – biz úshin bárinen mańyzdy. Sondyqtan parasattylyq pen sabyrlyq tanytyp, arandatýshylardyń jeteginde ketpeýimiz kerek. Halqymyzdyń eń basty kúshi – birlik, parasattylyq jáne tózimdilik. Osy qundylyqtardan aiyrylyp qalsaq, elimizge úlken qaýip tónedi. Memleketterdiń territoriialyq tutastyǵy mindetti túrde saqtalýy kerek. Bul – negizgi qaǵidat. Men muny halyqaralyq arenada únemi ashyq jáne anyq aityp júrmin. Jaqynda Birikken Ulttar Uiymyna baryp, eń biik minberden bul týraly taǵy da málimdedim. Bunyń bári beker emes. Ainalamyzda aýqymdy soǵys bolyp jatyr. Biz osyny eskere otyryp, eń aldymen, elimizdiń qaýipsizdigin oilaýymyz kerek. Shekaramyz bútin bolsa, syrttan shabýyl jasalmasa, tórt qubylamyz túgel bolady. Bul – memleketimiz úshin, men úshin asa mańyzdy mindet ári basty maqsat, – dedi Memleket basshysy.
Prezident kórshi elden kelip jatqandar týraly kópshiliktiń kókeiinde júrgen máselege de arnaiy toqtaldy.
– Qazaqta «Kórshimen tatýdyń kóńili toq» degen sóz bar. Eń bastysy, irgeles eldermen tatý bolýymyz kerek. Budan esh utylmaimyz. Sońǵy kúnderi kórshi elden, iaǵni Reseiden kóptegen adam kele bastady. Kópshiligi qazirgi ahýalǵa bailanysty amaldyń joqtyǵynan kelip jatyr. Olarǵa qamqorlyq kórsetip, qaýipsizdigine mán berýimiz qajet. Bul – saiasi jáne gýmanitarlyq másele. Osy máseleni men Úkimetke tapsyrdym. Jalpy, osyndai kúrdeli jaǵdaida biz eń aldymen adamgershilik, sabyrlyq, uiymshyldyqty tanytýymyz kerek. Bizde eshqandai daǵdarys joq, dúrbeleń de joq. Úkimet óz jumysyn atqarýy kerek. Syrttan kelgen adamdarǵa kómek kórsetiledi, biraq jeńildikter berilmeidi. Jumystyń bári zań boiynsha, kelisimder boiynsha júrgiziledi. Biz Resei tarapymen kelissózder júrgizip, bul túitkildi elimizdiń múddesine sai sheshemiz. Taǵy da qaitalap aitamyn, osyndai almaǵaiyp kezeńde bizge, eń aldymen, bereke-birlik qajet. Eldiń tynyshtyǵyn saqtai bilsek, turaqty dami alamyz. Barlyq máseleni baiyppen talqylap, aqylmen sheshýimiz kerek. Muny men kieli Túrkistan tórinen arnaiy aityp turmyn. Óitkeni buryn-sońdy dál osy jerde aitylǵan ataly sózdiń bári alty Alashqa túgel taraǵan. Ǵasyrlar boiy jalǵasyp, qanymyzǵa sińgen bul dástúr qazir de saqtalyp otyr, – dedi Prezident.
Budan bólek, Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynda aitylǵan máselelerge toqtaldy. Memleket basshysynyń aitýynsha, biz saiasi jańǵyrýmen qatar birqatar áleýmettik-ekonomikalyq sharalardy qolǵa alamyz. Onyń igiligin búkil jurtymyz kóredi.
– Taǵy bir asa mańyzdy reforma – Prezidenttiń bir ǵana merzimge sailanýy. Bizdiń aimaqtaǵy qai memleketti alyp qarasańyz da, mundai ózgeris múldem bolmaǵan. Sondyqtan bul reforma demokratiia jolyndaǵy batyl qadam dep senemin. Táýekelge bel býsaq ta, osyndai sheshim halqymyzdyń jarqyn bolashaǵy úshin kerek dep kámil senemin. Bul reforma ne úshin jasalmaqshy degen suraq paida bolýy múmkin. Másele mynada: Prezidenttik laýazymǵa kóp jyl boiy bir ǵana adam ie bolmaýy kerek. Álemde bolsyn, bizdiń elimizde bolsyn kóp jyl boiy bir ǵana adam eń joǵary laýazymǵa ie bolsa, mundai jaǵdai elge de, Memleket basshysyna da abyroi ákelmeidi. Biz bolashaqqa nyq senimmen qarap, adal, daryndy saiasatkerlerge jol ashýymyz kerek. Jalpy, jurt bizdiń saiasi júieni ózgertý týraly josparymyzdyń mán-mańyzyn jaqsy túsinip otyr. Jumysty odan ári jalǵastyrý úshin jańa Konstitýtsiiaǵa sai senim mandaty qajet. Sondyqtan kezekten tys Prezident sailaýy biylǵy 20 qarashaǵa belgilendi. Biz bul naýqandy zańǵa sáikes, ádil jáne ashyq ótkizemiz. Túrkistandyqtar da sailaýǵa belsene qatysyp, óz tańdaýyn jasaidy dep senemin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident jiyn sońynda birqatar eńbek ardagerin memlekettik nagradalarmen marapattady.
Atap aitqanda, «Vodnye resýrsy-Marketing» JShS direktory Anarbek Orman I dárejeli «Barys» ordenimen, eńbek ardageri Jarylqasyn Áziretbergenuly III dárejeli «Barys» ordenimen jáne eńbek ardageri Qoishybai Áripbai men Mádeniet jáne sport ministrligi «Qazqaitajańartý» RMK Túrkistan filialynyń sáýletshisi Nurǵali Imajanov «Parasat» ordenimen nagradtaldy. Sondai-aq «Iýjnyi Kazahstan» oblystyq gazetiniń bas redaktory Marina Limarenkoǵa «Eren eńbegi úshin» medali, orta mektep muǵalimi Pernebai Arynovqa «Shapaǵat» medali tabys etildi.
