Foto: Tengrinews.kz/Alihan Sáriev
Ýkrainadaǵy jaǵdaiǵa bailanysty teńge kúrt arzandady. Osyǵan orai Qazaqstan Úkimeti teńgelik depozitterge ótemaqy tóleý baǵdarlamasyn qabyldady.
Depozittegi qarajattyń 10 protsenti kólemindegi ótemaqy jasalady (2022 jyldyń 23 aqpanyndaǵy jaǵdai boiynsha). Alaida ótemaqy tólenetin soma 20 million teńgeden aspaidy, dep habarlady Sputnik Qazaqstan.
10 protsenttik ótemaqy tóleýdiń mindetti sharty:
Salymdy ekinshi deńgeili bankte merzimi aiaqtalǵanǵa deiin saqtaý;
Aqsha depozitte kem degende bir jyl saqtalýǵa tiis, iaǵni 2023 jyldyń 23 aqpanyna deiin.
Qazaqstandyqtarda bul baǵdarlamaǵa qatysty birqatar saýal týyndady. Olarǵa "Otbasy bank" (burynǵy Turǵyn úi qurylys jinaq banki) basqarmasynyń tóraǵasy Liazzat Ibragimova jaýap berdi.
Baǵdarlamaǵa kimder qatysady?
Baǵdarlamaǵa merzimdi nemese jinaq teńgelik depoziti bar jeke tulǵalar qatysa alady. "Otbasy bankte" barlyq depozit turǵyn úi-qurylys jinaq kelisimsharty retinde ashylady. Sondyqtan avtomatty túrde baǵdarlamaǵa qatysady. Al ózge bankterde salym kelisimshartyn qaraý kerek.
Depozitterdi kepildendirý júiesiniń qatysýshysy sanalatyn barlyq ekinshi deńgeili bank baǵdarlamaǵa qatysady. "Otbasy bank" te solardyń qatarynda.
Qandai depozitter qatyspaidy?
Aǵymdaǵy shottar, kartalyq shottar, talap etiletin depozitter jáne shartty depozitter ótemaqyǵa jatpaidy. Kartadaǵy aqsha depozit bolyp sanalmaidy. Talap etkenge deiingi depozitterdiń jyldyq mólsherlemesi ádette 0,1%.
"Barshanyń nazaryna! Kópshilik bankterdiń mobildi qosymshalarynda ashylǵan depozitter talap etiletin depozitke jatady dep oilady. Shyn máninde, olardyń deni MERZIMDI depozitter", - dedi Liazzat Ibragimova.
Ótemaqy qashan tólenedi?
2023 jyldyń 24 aqpanynan keiin 7-10 kún ishinde ótemaqy aýdarylady dep josparlanyp otyr.
Ótemaqy qalai esepteledi?
Ótemaqy 2022 jyldyń 24 aqpany tańerteńgi ýaqytqa deiingi jaǵdai boiynsha depozit somasyna esepteledi. Máselen, depozitińizdegi aqsha 1 million 200 myń teńge bolsa, 2023 jyldyń aqpan aiynda120 myń teńge ótemaqy alasyz. 2023 jyldyń 24 aqpanynda depozitte kem degende 1,2 million teńge bolýǵa tiis. Bir jyl ishinde depozitten alynǵan qarajat Baǵdarlamaǵa qatyspaidy.
"Otbasy bankte" eki depozit bolsa, qaisysyna ótemaqy túsedi?
Bir adamda eki ne odan da kóp depozit bolsa, ótemaqy BARLYQ depozitine tólenedi. Ótemaqy tólenetin depozitterge eń kóp somasy 20 million teńgeden aspaýǵa tiis. Eger bir bankte birneshe depozittegi aqsha mólsheri 24 million teńge bolsa, sizge beriletin maksimaldy ótemaqy – 2 million teńge. Demek, 20 million teńgeniń 10 protsenti.
"Otbasy bankten" bólek basqa bankte merzimdi depozit bolsa, qaisysyna ótemaqy tólenedi?
Eger salymshynyń eki nemese odan kóp bankte birneshe depoziti bolsa, barlyq bankte ótemaqy ala alady. Biraq ár bankten maksimým 2 million teńge qarastyrylǵan.
Ótemaqy alýǵa qashan jáne qaida ótinish bere alamyn?
Bul másele qazirgi ýaqytta talqylanyp jatyr.Ázirshe ótinish qabyldanbaidy. Sondyqtan asyǵyp esh jerge barýdyń qajeti joq..
"Otbasy bank" ótinish qabyldana bastaǵan kezde SMS habarlama jiberedi. Bári onlain rásimdeledi. Sondai-aq, ótemaqyny avtomatty túrde esepteý usynylyp otyr. Óitkeni bul depozit kelisimshartynyń shartyn jaqsartý bolyp sanalady.
Otbasy bankte 12 million teńgem bar. Alaida byltyr jeltoqsanda 24 million teńge aralyq zaim rásimdep, páter aldym. Maǵan 1,2 million teńge ótemaqy tólene me?
Sizge ótemaqy tólenbeitin shyǵar. Óitkeni baspana máselesi sheshildi.
Máselen, 2016-2017 jyldary devalvatsiiadan keiin ótemaqy baǵdarlamasyna aralyq nemese aldyn ala zaim boiynsha kepilde turǵan depozitter qatysqan joq. Erejeler jariialanǵan soń "Otbasy bank" depozitterine qatysty qosymsha túsindiriletin bolady.
Depozit merzimi 2022 jyldyń naýryzynda aiaqtalsa, baǵdarlamaǵa qatysa alamyn ba?
"Otbasy bankte" barlyq depozitavtomatty túrde uzartylady. Sondyqtan salymshylar baǵdarlamaǵa qatysa alady. Ózge bankterge salym kelisimsharttaryn nasharlatpai depozit merzimin uzartý usynyldy.
"Otbasy bankte" otbasymnyń 4 depozitinde 18 million teńge jinadym. Baǵalaý kórsetkishi – 9. 2022 jyldyń jazynda aralyq zaim alýdy josparlaǵan bolatynmyn. Ótemaqy alýǵa bola ma?
Bul saýalǵa Erejeler jariialanǵan soń naqty jaýap beriledi. Erejeni memlekettik organdar ázirlep jatyr. Buǵan deiingi ótemaqy tóleý tájiribesine súiensek, ol kezde ótemaqy tólendi.
"Otbasy bank" 2022 jyldyń 24 aqpanyndaǵy jaǵdai boiynsha kepilde bolǵan salymdarǵa ótemaqy tólemeýdi usynatyn bolady. Al 24 aqpannan keiin kepilge qoiylatyn depozitterge ótemaqy tóleý qarastyrylady. Degenmen Erejelerdiń resmi túrde jariialanýyn kútken durys.
"Úkimet pen Ulttyq bank tarapynan ulttyq valiýtaǵa senetin jáne teńgedegi jinaqtaryn ustaityndardyń barlyǵy qoldaý alady", - dep qorytyndylady Ibragimova.