Foto: ashyq derekkóz
Qazaqstanda saýda – ekonomikadaǵy negizgi salalardyń biri. Qazirgi tańda bul sektor jalpy ishki ónimniń 19%-yn qamtyp, 1,5 millionnan astam azamatqa jumys berip otyr. El aýmaǵynda 748 myńnan astam kásipkerlik sýbektisi, 626 bazar jáne 142 myń bólshek saýda nysany jumys isteidi, dep habarlaidy Ult.kz.
2025 jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵynda saýda salasynda turaqty ósim baiqaldy. Saýdanyń naqty kólem indeksi (NKI) josparlanǵan 8%-dyń ornyna 8,4%-ǵa jetip, saýda kólemi 31,4 trln teńgeni qurady. Onyń ishinde kóterme saýda kólemi – 21,2 trln teńge, bólshek saýda – 10,1 trln teńge. Bul ótken jylmen salystyrǵanda joǵary kórsetkish. Eldiń barlyq óńirlerinde oń dinamika saqtalyp otyr.
Shikizattyq emes eksportty damytý jumystary da belsendi júrip jatyr. 2025 jyldyń qańtar–sáýir ailarynda óńdeý ónerkásibi salasyndaǵy eksport kólemi 7,8 mlrd AQSh dollaryna jetti. Eksporttyq ósim kúnbaǵys maiy (69,5%), janýarlarǵa arnalǵan azyq (2,5 esege) jáne óńdelmegen altyn (52,7%) boiynsha baiqaldy. Negizgi naryqtar – Resei, Qytai, Ózbekstan, Túrkiia, EO elderi men Japoniia.
Tegeran, Býdapesht, Sian, Chýntsin jáne Kabýl qalalarynda ótkizilgen saýda missiialary nátijesinde 100-den astam qazaqstandyq kompaniia sheteldik seriktestermen 333 mln AQSh dollary jáne 15 mln eýro kóleminde kelisimderge qol qoidy. Bul – otandyq ónimderge halyqaralyq naryqta suranys bar ekenin kórsetedi.
Saýda jáne integratsiia ministrligi eksporttyq akseleratsiia baǵdarlamasyn iske asyryp jatyr. Qazirgi tańda 120 kompaniia eksportty jedel damytýda. Sondai-aq, Shanhaidaǵy importtyq kórmege qatysý arqyly Qytai naryǵyna jol ashý jumystary júrgizilýde.
Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý baǵytynda da nátijeli jumys bar. 2025 jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵynda 27 889 ótinish qaralyp, azamattarǵa 881,4 mln teńge qaitarylǵan.
