Rasýl Jumaly: Aýyl ákimderiniń sailaýyna jan-jaqty daiyndyqpen kelip otyrmyz

Rasýl Jumaly: Aýyl ákimderiniń sailaýyna jan-jaqty daiyndyqpen kelip otyrmyz


Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń múshesi Rasýl Jumaly Qazaqstan qoǵamy erteń bastaý alatyn aýyl, kent, aýdandyq deńgeidegi qala men aýyldyq okrýg ákimderiniń sailaýyna jyldar boiy daiyndalǵanyn aitty, dep habarlaidy QazAqparat.

«Meniń oiymsha, bul sailaýdy elimizdegi saiasi úrdisterdiń, dástúrlerdiń damýy turǵysynan oń baǵyttaǵy qadam dep aitýǵa bolady. Prezidenttiń ózi Ulttyq keńeste osy máseleni kótergen bolatyn. Bul másele ózi toqsanynshy jyldardyń aiaǵynan beri aitylyp kele jatyr. Tájiribe retinde eldiń túkpir-túkpirinde jekelegen aýyldarda ákim sailaýy ótken de bolatyn. Sol tájiribelerdiń bári biylǵy sailaýǵa daiyndyq kezinde, zańnamany jetildirý barysynda eskerilgenin kórip otyrmyz. Biz ákim sailaýy degende kóbinese sailaý týraly zańnamanyń jetilgeni týraly ǵana aityp kettik. Sailaýdan keiin ne bolady degen másele bar. Bir qýanarlyq jait, eldiń zańnamasy sailaýdan keiin týyndaýy múmkin máselelerdiń kóbin retteýge qaýqarly», - deidi saiasattanýshy.

Sarapshynyń pikirinshe, «halyq ákimin ózi sailap alsyn» degen óte bir qarapaiym sharýa siiaqty kóringenimen, astarynda talai másele jatyr.

«Bul ońai sharýa emes. Munyń astarynda eldiń tutastyǵyna, halyqtyń birligine, memlekettik basqarý júiesiniń ońtailylyǵyna áser etetin sátter bar. Bizdiń elde ózin-ózi basqarý júiesi aýyl, aýdan, oblys jáne respýblika deńgeii deitin tórt satydan turady. Bul satylardyń arasynda úilestirýdi qajet etetin túrli máseleler bar. Buǵan deiingi júie boiynsha jumys vertikaldy baǵytta sheshiletin. Iaǵni, búkil sharýa joǵarydan túsken tapsyrma boiynsha atqarylatyn. Al aýyl ákimderin halyq sailap, ondaǵy halyqqa ózin-ózi basqarýdyń quqyǵyn berip otyrǵandyqtan, burynǵy vertikaldy júie sál ózgeredi. Sol úshin biýdjettiń aýyldyq deńgeii jasaldy. Aýyl ákiminiń qolynda bilik pen halyqtyń qoldaýy bolsa da, qarajat bolmasa kóp sharýa tyndyra almaidy. Bizdiń zańnamada ol jaǵy da eskerilgen», - deidi Ulttyq keńes múshesi.

Sondai-aq, ol jergilikti ózin-ózi basqarý isindegi ózge elderdiń tájiribesine toqtaldy. 

«Ózin-ózi basqarý júiesin demokratiialandyrý isinde halyqaralyq aýqymda jaǵymdy tájiribe de, sátsiz tájiribe de jeterlik, Eýropadaǵy júieni ozyq úlgi retinde kórsetýge bolady. Óitkeni bularda jyldar boiy ózin-ózi basqarýdyń dástúri qalyptasyp, tabiǵi túrde qalyptasty. Al táýelsizdigin bizben birge alǵan keibir kórshi elderde bul júieniń sátsiz tájiribeleri boldy. Sol kezde ortalyq bilikti álsiretip alǵan elderdiń keibiri áli kúnge deiin bir júiege túse almai otyr. Keibiri tek 2000 jyldardan keiin ǵana ortalyq bilikti qalpyna keltire aldy. Buǵan deiin ákim sailaýyna daiyn emespiz degende osy tájiribelerdiń bári saraptalyp, tarazylanyp, týyndaýy múmkin táýekelder retteldi dep oilaimyn. Alaida odan ári «daiyn emespiz» dep otyra berýge bolmaityn edi. Olai sheginshektei bersek, osy qalpymyzben 2030 jylǵa da jetetin edik. Sondyqtan, búgingi qolǵa alynǵan jumystar der kezinde iske asty dep oilaimyn. 100 paiyz minsiz deýge bolmaityn shyǵar, biraq jan-jaqty daiyndyqpen kirisip otyrmyz», - dedi Rasýl Jumaly.