Almatydaǵy PERSONA klinikasynda jumyrtqa jasýshasynyń iadrosyn kóshirý ádisimen dúniege kelgen qyz bala bar. 43 jastaǵy áiel tórt jyl boiy ekstrakorporaldy uryqtandyrý (EKU) arqyly júkti bolýǵa tyrysqanymen, nátijesi bolmaǵan. Bul týraly dáriger Almaz Sharman áleýmettik jelidegi paraqshasynda jazdy, dep habarlaidy ult.kz.
Dárigerdiń málimetinshe, áielge donorlyq jumyrtqa jasýshasyn paidalaný usynylýy múmkin edi. Alaida bul jaǵdaida balanyń genetikalyq materialy anasynyń genderimen tolyq sáikes kelmes edi. Sondyqtan mamandar basqa ádisti qoldanǵan.
Jasýsha iadrosyn kóshirý ádisi qalai júrgiziledi?
Mamandar ananyń jumyrtqa jasýshasynan iadrony alyp, óz iadrosy aldyn ala alynǵan jas donordyń jumyrtqa jasýshasyna kóshirgen. Osylaisha, ananyń genetikalyq materialy donor jasýshasynyń tsitoplazmasymen biriktirilgen.
Tsitoplazmada jasýshany energiiamen qamtamasyz etetin mitohondriialar bar. Jas ulǵaiǵan saiyn olardyń qyzmeti álsireýi múmkin. Bul embrionnyń qalypty damýyna kedergi keltiredi.
Jańa ádistiń maqsaty – ananyń genetikalyq materialyn saqtai otyryp, jasýshanyń damýyna qajetti jaǵdaidy jaqsartý. Odan keiin EKU rásimi júrgizilgen.
Almaz Sharmannyń jazýynsha, qyz balanyń DNQ-synyń 99,9 paiyzy ata-anasyna tiesili. Donordan mitohondriialar berilgen. Sondyqtan bul ádisti keide «úsh ata-anadan týǵan bala» dep ataidy.
Ádisti kim júrgizdi?
Protsedýrany AQSh-tyń Oregon shtatyndaǵy Portlend qalasynda jumys isteitin professor, ǵalym Shýhrat Mitalipov júrgizgen. Ol PERSONA klinikasynda embriologiia jónindegi keńesshi qyzmetin atqarady. Jobanyń ǵylymi jetekshileri – Shýhrat Mitalipov pen Viacheslav Lokshin. Embriologiia jumystarynyń barlyǵyn klinikanyń qazaqstandyq mamandary atqarǵan.
Dárigerdiń málimetinshe, ana men náresteniń jaǵdaiy jaqsy. Taǵy bir patsient osy ádispen júkti bolyp, bosanýǵa daiyndalyp jatyr.
Ádis ázirge eksperimenttik deńgeide
Almaz Sharman bul tásildiń ázirge eksperimenttik ekenin atap ótti. Ol barlyq patsientke birdei jaramaidy, genetikalyq aqaýlardy túzetpeidi jáne sátti nátije beretinine kepildik joq.
Ádistiń qaýipsizdigi men tiimdiligin baǵalaý úshin qosymsha zertteýler júrgizip, dúniege kelgen balalardyń densaýlyǵyn uzaq ýaqyt baqylaý qajet.
Degenmen, birneshe jyl boiy EKU arqyly júkti bola almaǵan otbasylar úshin bul tásil jańa múmkindik bolýy yqtimal.
