Búgin Parlament Májilisiniń jalpy otyrysynda depýtat Aibek Paiaev astyq eksportyna bailanysty Aýyl sharýashylyǵy, Ulttyq ekonomika, Saýda ministrlerine saýal joldady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Elimizdiń aýylsharýashylyq ónimderiniń kóp bóligi eksportqa baǵyttalǵan. Solardyń biri - qazaqstandyq un. Bizdiń un - álemde bedeli bar, sapasyna suranysy kóp, jaqsy brend. Un eksporty boiynsha álemde birinshi orynda kósh bastap kelgen Qazaqstan, qazirde Túrkiiadan keiingi ekinshi orynda. Búkil halqymyz tutynatyn qazaqstandyq un Ózbekstan, Tájikstan, Aýǵanstan, Qyrǵyzstan, Túrikmenstanǵa, Qytaiǵa jáne basqa da elderge eksporttalady. Qazirgi kezde qazaqstandyq unnyń negizgi importeri - Ortalyq Aziia elderi. Bizden astyqty satyp alyp, ony óz diirmenderinde óndirgileri keledi. Ózbekstan un tartý salasyn damytyp, diirmendi kásiporyndar saldy. Qazaqstannan baratyn bidaiǵa qosymsha qun salyǵyn alyp tastady. Al unǵa, kerisinshe, baj salyǵyn qosty. Ózderiniń un tasymaldaýshylaryna temirjol tasymalynyń stavkasyn jeńildetti (ózderine 20$, bizge 54$). Bidaiymyzdan un shyǵaryp, onymen tek ishki naryǵyn qamtyp qoimai, bizdiń unymyzdy satyp alatyn Aýǵanstannyń da naryǵyn unmen qamtamasyz etýge kóshti», - dedi Paiaev.
Onyń paiymynsha, Qazaqstannyń un óndirý salasy memlekettik qoldaý men damytýdy qajet etedi. 2000-jyldary 2300 un óndiretin kompaniia bolsa, sodan qalǵan 300-ge jýyq diirmenderdiń 50% bankrotqa ushyrap, toqtap qalǵan, jumys oryndary qysqaryp, jabylyp jatyr.
«Astyq tasymaldaýshy temirjol operatorlarynyń tasymal júiesin úzdiksiz qamtamasyz ete almaýy sebebinen, tasymal tarifterin negizsiz kóterý saldarynan elimizdegi barlyq diirmen kásipkerleri zardap shegip, biznester qurdymǵa ketip jatyr. Mysaly, qazaqstandyq unnyń 50% óndirip otyrǵan Shymkent qalasy men Túrkistan oblysynyń diirmendi kásiporyndary jyl saiyn kelisimshart boiynsha astyqty soltústik óńirlerden jetkize almai qinalady. Bul jaǵdaiǵa sebepker - astyqty temir jolmen tasymaldaýshy «AstyqTrans» AQ kompaniiasy. Ózimiz bidai ósirip otyryp, astyq tapshylyǵyn kórýdemiz. Treiderler kúzde diqandardan bidaidy satyp alyp, shetelderge satyp jatyr. Al, un tartatyn diirmender shikizatqa zárý bolyp otyr. Bul jaǵdai da óndiristiń quldyraýyna ákeledi», - dedi depýtat.
«Joǵaryda aitylǵandardyń negizinde, Úkimet Qazaqstannyń un tartýshy diirmen kásiporyndaryn damytý maqsatynda osy júieniń tiimdiligin jáne sapasyn arttyratyn qandai keshendi sharalar júrgizip otyr? Memleket tarapynan paiyzdyq mólsherlemesi az nesie berý, kommýnaldyq kórsetiletin qyzmetterdi (energiia, sý, gaz) tómen baǵamen berý máselesi qalai sheshilýde?», - dedi ol.
