بٷگٸن پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ جالپى وتىرىسىندا دەپۋتات ايبەك پاياەۆ استىق ەكسپورتىنا بايلانىستى اۋىل شارۋاشىلىعى, ۇلتتىق ەكونوميكا, ساۋدا مينيسترلەرٸنە ساۋال جولدادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«ەلٸمٸزدٸڭ اۋىلشارۋاشىلىق ٶنٸمدەرٸنٸڭ كٶپ بٶلٸگٸ ەكسپورتقا باعىتتالعان. سولاردىڭ بٸرٸ - قازاقستاندىق ۇن. بٸزدٸڭ ۇن - ەلەمدە بەدەلٸ بار, ساپاسىنا سۇرانىسى كٶپ, جاقسى برەند. ۇن ەكسپورتى بويىنشا ەلەمدە بٸرٸنشٸ ورىندا كٶش باستاپ كەلگەن قازاقستان, قازٸردە تٷركييادان كەيٸنگٸ ەكٸنشٸ ورىندا. بٷكٸل حالقىمىز تۇتىناتىن قازاقستاندىق ۇن ٶزبەكستان, تەجٸكستان, اۋعانستان, قىرعىزستان, تٷرٸكمەنستانعا, قىتايعا جەنە باسقا دا ەلدەرگە ەكسپورتتالادى. قازٸرگٸ كەزدە قازاقستاندىق ۇننىڭ نەگٸزگٸ يمپورتەرٸ - ورتالىق ازييا ەلدەرٸ. بٸزدەن استىقتى ساتىپ الىپ, ونى ٶز ديٸرمەندەرٸندە ٶندٸرگٸلەرٸ كەلەدٸ. ٶزبەكستان ۇن تارتۋ سالاسىن دامىتىپ, ديٸرمەندٸ كەسٸپورىندار سالدى. قازاقستاننان باراتىن بيدايعا قوسىمشا قۇن سالىعىن الىپ تاستادى. ال ۇنعا, كەرٸسٸنشە, باج سالىعىن قوستى. ٶزدەرٸنٸڭ ۇن تاسىمالداۋشىلارىنا تەمٸرجول تاسىمالىنىڭ ستاۆكاسىن جەڭٸلدەتتٸ (ٶزدەرٸنە 20$, بٸزگە 54$). بيدايىمىزدان ۇن شىعارىپ, ونىمەن تەك ٸشكٸ نارىعىن قامتىپ قويماي, بٸزدٸڭ ۇنىمىزدى ساتىپ الاتىن اۋعانستاننىڭ دا نارىعىن ۇنمەن قامتاماسىز ەتۋگە كٶشتٸ», - دەدٸ پاياەۆ.
ونىڭ پايىمىنشا, قازاقستاننىڭ ۇن ٶندٸرۋ سالاسى مەملەكەتتٸك قولداۋ مەن دامىتۋدى قاجەت ەتەدٸ. 2000-جىلدارى 2300 ۇن ٶندٸرەتٸن كومپانييا بولسا, سودان قالعان 300-گە جۋىق ديٸرمەندەردٸڭ 50% بانكروتقا ۇشىراپ, توقتاپ قالعان, جۇمىس ورىندارى قىسقارىپ, جابىلىپ جاتىر.
«استىق تاسىمالداۋشى تەمٸرجول وپەراتورلارىنىڭ تاسىمال جٷيەسٸن ٷزدٸكسٸز قامتاماسىز ەتە الماۋى سەبەبٸنەن, تاسىمال تاريفتەرٸن نەگٸزسٸز كٶتەرۋ سالدارىنان ەلٸمٸزدەگٸ بارلىق ديٸرمەن كەسٸپكەرلەرٸ زارداپ شەگٸپ, بيزنەستەر قۇردىمعا كەتٸپ جاتىر. مىسالى, قازاقستاندىق ۇننىڭ 50% ٶندٸرٸپ وتىرعان شىمكەنت قالاسى مەن تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ديٸرمەندٸ كەسٸپورىندارى جىل سايىن كەلٸسٸمشارت بويىنشا استىقتى سولتٷستٸك ٶڭٸرلەردەن جەتكٸزە الماي قينالادى. بۇل جاعدايعا سەبەپكەر - استىقتى تەمٸر جولمەن تاسىمالداۋشى «استىقترانس» اق كومپانيياسى. ٶزٸمٸز بيداي ٶسٸرٸپ وتىرىپ, استىق تاپشىلىعىن كٶرۋدەمٸز. ترەيدەرلەر كٷزدە ديقانداردان بيدايدى ساتىپ الىپ, شەتەلدەرگە ساتىپ جاتىر. ال, ۇن تارتاتىن ديٸرمەندەر شيكٸزاتقا زەرۋ بولىپ وتىر. بۇل جاعداي دا ٶندٸرٸستٸڭ قۇلدىراۋىنا ەكەلەدٸ», - دەدٸ دەپۋتات.
«جوعارىدا ايتىلعانداردىڭ نەگٸزٸندە, ٷكٸمەت قازاقستاننىڭ ۇن تارتۋشى ديٸرمەن كەسٸپورىندارىن دامىتۋ ماقساتىندا وسى جٷيەنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن جەنە ساپاسىن ارتتىراتىن قانداي كەشەندٸ شارالار جٷرگٸزٸپ وتىر? مەملەكەت تاراپىنان پايىزدىق مٶلشەرلەمەسٸ از نەسيە بەرۋ, كوممۋنالدىق كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸ (ەنەرگييا, سۋ, گاز) تٶمەن باعامەن بەرۋ مەسەلەسٸ قالاي شەشٸلۋدە?», - دەدٸ ول.
