
Jetibaidaǵy ereýil uzaqqa sozyldy: West Oil Softwar kompaniiasynyń narazy júrgizýshileriniń ornyna Mańǵystaý oblysynyń jumyssyz azamattary jumysqa ornalasýǵa daiyn ekenin málimdeýde. Qazirgi ýaqytta júzden astam qyzmetker jumys ornyna oraldy. Olardyń biri Lada.kz redaktsiiasyna suhbat berip, atyn atamaýyn ótingen. Suhbat barysynda ol Jetibaidaǵy ereýilden nelikten bas tartqanyn aitty.
West Oil qyzmetkerimen bolǵan suhbat 23 aqpanda - atalǵan narazylyqtyń bastalǵanyna 75 kún bolǵan ýaqytta alyndy. Suhbat berýshiniń aitýynsha, qazir narazylyqqa shyǵýdan bas tartqandar qysymǵa ushyrap otyr. Sol sebepti ol atyn atamaýdy qaita-qaita ótinip, bolyp jatqan jaǵdai týraly aitýǵa kelisti.
Lada: Siz jumysqa qaita oralǵan ekensiz. Otbasyńyz bul sheshimge riza shyǵar?
West Oil jumysshysy: Iá, shúkir, árine, riza. Ásirese balalar jaǵy.
Lada: Siz bárimen birge narazylyq aktsiiasyna qatystyńyz. Siz ereýilde qansha kún turdyńyz?
West Oil jumysshysy: Elý kúnnen artyq turdym. Eshteńe sheshilmedi. Adamdardy sol jerde aldap, áldeneni jasyrǵandai kórindi. Sodan keiin eshkimdi tyńdamai jumysqa shyqtym.
Lada: Siz adamdardy aldady dep otyrsyz. Qalai aldady? Kim?
West Oil jumysshysy: Ol jerde belsendiler bar, kúnde bir ótirigimen bárin toidyryp júredi.
Lada: Belsendiler? Olar qansha adam?
West Oil jumysshysy: Naqty pálen adam dep aita almaimyn. Jobamen 10 shaqty adam bar.
Lada: Qazirgi ýaqytta qansha adam Jetibaida narazylyq aktsiiasyna qatysyp jatyr?
West Oil jumysshysy: (aýyr kúrsindi, red.) Qazir jobamen 110 adam jumysqa shyqty, odan basqa úiinde otyryp, jumysqa kelmei otyrǵan adamdar bar. Ol jerde qansha adam bar ekenin naqty tap basyp aita almaimyn. Jobalap aitsam, 150-200 adam bar bolýy kerek.
Lada: Siz bul narazylyqqa qalai shyqqanyńyzdy aityp berińizshi. Ózińiz aitqan 10 belsendiniń ishinde qaisysy sizdi narazylyqqa qatysýǵa shaqyrdy?
West Oil jumysshysy: Negizinen olar 14 qarashada shyǵatynymyzdy aitty. Biraq biz 11 jeltoqsannan bastap alańda turdyq. Ol jaǵyn ózim qatty bilmeimin. Birge jumys istegen soń kóppen birge biz de qalmai shyqtyq.
Lada: Siz sol kóptiń arasynda boldyńyz ǵoi? Solai emes pe?
West Oil jumysshysy: Iá, kópshilikpen birge sol jerde turdym. Ótiriktiń kóp bolǵany sonsha, eń sońynda jumysqa qaita shyǵýdan basqa jol joǵyn túsindim. Solai istegende ǵana bári durys bolaryn uqtym. Áli kúnge deiin kópshiligi sol jerde. Adamdardy aldap alańda ustap otyr.
Lada: Sonda qalai, ne dep aitady? Adamdar olarǵa qalai senedi?
West Oil jumysshysy: Endi, senetinder bar...
Lada: Sonda ne dep aitady? Nelikten kópshilik olarǵa senedi?
West Oil jumysshysy: Endi, sengende olar... Búgin 23 aqpan bolsa, 1 naýryzǵa deiin bári sheshiledi. Kúteiik, Az ǵana qaldy, anaý-mynaý deidi. Qysqasy, aldai beredi.
Lada: Sonda ne másele sheshilýi kerek? Barlyǵyn "QazMunaiGazǵa" aýystyrady dep pe?
West Oil jumysshysy: Iá, olar bárimizdi "QazMunaiGazǵa" alady. Iaǵni, "Mańǵystaýmunaigazdyń" transporttyq kompaniiasy bolamyz deidi. Qalai aitylatyn edi? OTK - sol jaqqa bárimizdi alady degendi aitady. Tyńdai berseń basyń ainalady.
Lada: Siz joǵaryda belsendiler týraly aittyńyz. Sizdiń oiyńyzsha olardyń maqsaty qandai?
West Oil jumysshysy: Olardyń naqty qandai oida ekenin aita almaimyn (kúrsindi). Buǵan deiin bir kompaniia bolatyny týraly qańqý tarady. Alians dedi me eken... Olar West Oil kompaniiasynyń ornyn basyp, álgi belsendiler sol jerdegi basshylyq qyzmetten úmitti boldy.
Lada: Sonda belsendiler basshylyq qyzmetti alyp, ózgeleri orynbasary bolamyz degen oida júrdi me? Solai ma?
West Oil jumysshysy: Iá, bireýi direktor, ekinshisi orynbasary bolady. Jalpy, ondaǵy maqsattar basqasha edi.
Lada: Sizder ereýilge shyqqan kezde kópshiligińiz tikelei efirde boldyńyzdar, beine habarlamalar jazyp jattyńyzdar. BAQ-pen tyǵyz bailanysta boldyńyz. Munyń bárin kim uiymdastyrdy? Belsendiler me?
West Oil jumysshysy: Ol jerde tek 7-8 belsendi emes. Olardyń komandasy bar. Biz bilmeitin adamdar. Men beineúndeýlerdiń mátinderin kim jazatynyn naqty bilmeimin, biraq ereýilshiler ishinde mundai sózderdi jazatyn saýatty adamdar joq. Bilmeimin, biraq qandai da bir kúsh bar siiaqty. Mátinderdi bireý jazyp jiberedi, olar jai ǵana oqyp otyrady.
Lada: Biz sizderdiń kásiporynnyń janyna shatyr ornatqylaryńyz kelgen beinejazbany kórdik, biraq politsiia bul shatyrdy ornatýǵa ruqsat bermedi. Jalpy, osyndai áreketterdi jasaýdy kim basqaryp, sheshim shyǵaryp otyrdy? Mysaly, shatyr qoiý kerek pe, joq pa, biz beine jazamyz nemese jazbaimyz degen máselelerde...
West Oil jumysshysy: Ol jerde belsendilerdiń barlyǵy túrli Kúshterdiń qoldaýyna ie siiaqty.
Lada: Belsendiler degenimiz - bular West Oil qyzmetkerleri me?
West Oil jumysshysy: Iá, Olar 2021 jyldan beri belsendi bolyp shyǵa keldi.
Lada: Sizderge qoldaý kórsetý nemese keńes berý úshin syrttan kelgender boldy ma?
West Oil jumysshysy: Iá, «Ózenmunaigaz» BJB-nyń jigitteri bir ret keldi, ony barlyǵy beinejazbadan kórgen shyǵar. Olar basynda keldi. Qazir eshkim bulai qoldaý kórsetpeidi. Alǵashqy 20-30 kún boi kelip júrdi. Qazir eshkim kelmeidi de.
Lada: Belsendiler tarapynan siz siiaqty jumysqa qaita oralýǵa sheshim qabyldaǵan adamdarǵa qaýip, qysym tóndi me?
West Oil jumysshysy: Iá. Olar jumysqa oralǵysy keletinderdiń kólikteriniń kiltterin alyp alady. Olar úige bar, biraq máshinniń kiltin qaldyryp ket deidi.
Lada: Sizge de solai dedi me?
West Oil jumysshysy: Joq. Olar maǵan olai degen joq. Óitkeni men olardyń aitqanyna kóngem joq. Men keletinimdi nemese kelmeitinimdi ózim sheshemin. Biraq belsendilerden qorqatyndar bar, olar ózderi úshin tura almaidy.
Lada: Olar kiltten bólek basqa neni tartyp aldy? Nemen qorqytty?
West Oil jumysshysy: Bilmeimin. Olar kóbinese kiltterin tartyp alatyn. Jáne muny eshkimge jymyn bildirmei jasaidy. Belsendiler "aǵaiyn, kólikti bizge qaldyryńyzdar, bizdiń uiyqtaýymyz kerek. Sizder tańerteń báribir oralasyzdar", deidi. Jaǵdai osylai boldy.
Lada: Siz ózim úshin jaýap bere alam deisiz. Ainalańyzdaǵylarǵa jumysqa qaita oralaiyq dep aittyńyz ba?
West Oil jumysshysy: Men olarǵa talai aittym. Tura berýden túk te shyqpaidy dep. Biraq eshkim tyńdaǵan joq. Tipti, QMG-dan arnaiy ókilder kelip, kelissóz júrgizýge shaqyrǵan kezde de dál osylai boldy.
Lada: Qalǵandary jumyssyz qalamyz dep qoryqqan joq pa?
West Oil jumysshysy: Olar jumystan shyǵaratynyna senbeidi. Basynda 100 adamǵa jumystan shyǵarý týraly habarlama jiberdi. Keiin 18 adamdy jumystan shyǵardy. Olar turýyn jalǵastyra berdi. Qandai jaǵdai bolsa da turamyz dep otyr. Bul qaǵazdar eshteńe sheshpeidi deidi.
Lada: Siz ereýilshilerge bireý kómektesedi dedińiz. Olarǵa mátindi jazyp beredi, taǵysyn taǵylar... Siz bul kómekti kimder beredi dep oilaisyz?
West Oil jumysshysy: Bilmeimin. Baiqaǵanym tekst óte saýatty ári ádemi etip jazylǵan. Qate atymen joq.
Lada: Ol mátindi kimder oqidy? Belsendiler me?
West Oil jumysshysy: Sáken esimdi belsendi oqydy. Tana degen taǵy bar. Taǵy Qýanysh degen belsendi oqyp júrdi. Biraq Qýanyshty bedeldi dei almaimyn. Al Sáken ol óte yqpaldy.
Lada: Ereýilshilerdiń týystary buǵan qalai qaraidy? Úige qaityńdar, jumysqa shyǵyńdar dep aitpai ma?
West Oil jumysshysy: Aityp jatyr ǵoi, biraq olar tyńdamaidy. Ondai aqyl aitqan týystarymen tipti telefon arqyly sóilespeidi. Telefondaryn almai qoiady. Olar sol jerde túnep júr.
Lada: Sizdi qazir ne mazalaidy? Qansha degenmen 50 kúnnen artyq turdyńyz ǵoi.
West Oil jumysshysy: Men sol jerde 50 kúnnen artyq turdym. Eger eshteńe sheshilmeitinin basynda bilsem, ol jerde turmas edim. Ókinemin rasymen.
Lada: 50 kún jumysqa shyqqan joqsyz, osy ýaqytta nesieńizdi qalai tóledińiz?
West Oil jumysshysy: Qaryzǵa batyp, bireýden aqsha alýǵa týra keldi. Jaǵdai nasharlady, jalpy.
Lada: Jumysqa qaita oralýǵa qorqynysh bolǵan joq pa?
West Oil jumysshysy: Qazir meniń jalaqym burynǵydai, ózgeris joq, sol mekemedemin. Bári burynǵydai boldy. Jumysymdy jalǵastyryp jatyrmyn. Eń bastysy otbasym qýanýda. Ózim de ailyq alam, qaryzymdy tóleimin dep ishtei ózime qaita oralǵanyma riza bop júrmin. Basqalar da jumysqa oralýy kerek. Sebebi, barlyǵynyń balalary, otbasy bar. Krediti bar degendei. Negizi jumystaryna qaita oralǵysy keletinder barshylyq, biraq olar basqalardyń aldynda uiat bolady dep áli tur. Baiaǵy sasyq kókirektik qo, basqa dymda emes.
Lada: Biri qorqady, taǵy biri uialady deisiz ǵoi?
West Oil jumysshysy: Iá, qorqady. Sebebi, olar, ereýilshiler, túbinde jeńiske jete me dep oilaidy. Maǵan da basta solai aitty. Biraq men sengem joq, tyńdamai jumysqa shyqtym.
Lada: Ereýilshiler jumysqa shyqqandarǵa qalai qaraidy?
West Oil jumysshysy: Endi qalai… Neshe túrli aitady, áieldiń kiimin kiip júrińder, iýbka kiińder dep kelemejdegender boldy.
Lada: Ereýilshilerge biraz adam qomaqty aqsha jinaǵanyn bilemiz. Ol aqshanyń jaiy ne boldy? Sizderge jetti me?
West Oil jumysshysy: Joq, qaidan, bizge bermedi. Tek jalpyǵa ortaq tamaq alyndy. Bul aqsha jinaýmen belsendiler ainalysty. Múmkin, ózderiniń nesiesin japqan shyǵar. Kim biledi?! Ol jerde 20 million teńgedei aqsha jinaldy.
Lada: 20 million teńge — bul óte qomaqty soma. Barlyǵyn halyq jinap berdi me? West Oil jumysshysy: Mekemeler, kompaniialar 100, 600 myńdap aqsha jiberdi. Lada: Biraq ol qarjynyń barlyǵy adamdarǵa berilmegeni ras qoi?
West Oil jumysshysy: Eshkimge eshteńe bermedi. Ortaq kassa boldy. Oǵan bir adam jaýapty boldy. Odan barlyǵy azyq-túlikke, basqa da shyǵystarǵa aqsha aldy. Belsendiler de jeke bastaryna aqsha aldy dep oilaimyn. Óz qajettilikteri úshin. Áitpese olar nesiesin qalai tóleidi?
Lada: Olar barlyǵyn jumystan shyǵarady degenge ne deidi?
West Oil jumysshysy: Oi, áser etpeidi. Basynda jumystan shyǵarylǵan 18 adam ózderin lider sanap júr. Olar bizdi jumystan shyǵarsa da biz osynda turmyz, basqalarǵa qoldaý kórsetemiz deidi.
Lada: Bir úiden birneshe adam bolyp ereýilge shyqqany bar ma?
West Oil jumysshysy: Iá, bar. Bir aǵaly inili boldy. Aǵasy jumysqa shyǵyp, inisin de aqymaq bolmaýǵa shaqyraiyn dep telefon soǵyp edi, telefonyn múldem almai qoidy. Týǵan aǵasyn tyńdamaǵanyna qaraǵanda belsendilerdiń sózinen shyǵa almai otyrǵan boldy bala.
Lada: Al ereýilshiler West Oil-de jumys istegisi keletin jumyssyzdardyń beineúndeýlerine, málimdemelerin qalai qabyldap jatyr?
West Oil jumysshysy: Mundai beineúndeýdi birinshi bolyp Jetibaidan kelgen jumyssyz jigitter jazǵan eken. Ereýilde turǵan jigitter 5-6 kólikke minip alyp, sol jigitterdiń úiine baryp qorqytypty. Ol jigitter júmysqa turǵysy keletinderin ashyq aitypty. Jigitter durys jasady. Qansha adam jumyssyz júr. Ne ózderi shyqpaidy, ne basqaǵa oryn bermeidi, túsinbeimin.
Lada: Jaýap bergenińizge rahmet. Aty-jónińiz qupiia saqtalady. Ýaiymdamańyz.