
Aqyn, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń hatshysy Dáýletkerei Kápuly Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń «Qazaqstan» telearnasyna bergen suhbaty jóninde pikir bildirdi, dep habarlaidy QazAqparat.
«Suhbatty tyńdap shyqtym. Qysqa-nusqa, mazmundy, maǵynaly suhbat bolǵan eken. Jaina Slambekqyzy da halyqtyń kókeiinde júrgen biraz suraqty qoidy. Eń birinshi másele – «memlekettiń máselesi memlekettik tilde aitylýy kerek» degen ustanym – bizdiń memlekettiń ustanymy bolýy kerek. Óitkeni memlekettik til qazaqtan basqa eshkimge kerek emes dedi ǵoi. Osyndai másele bizdiń memlekettiń birtutastyǵyna ákeledi, óitkeni qazirgi aralas mektepterdiń jaǵdaiy, qazaq tiliniń múshkil háli bar, osy sóz baiaǵydan qalyptasyp qalǵan biýrokratiialyq qoǵamda birinshi basshy ne dese, sonyń qas-qabaǵyna qarap otyratyn sheneýnikterdiń ásirese memlekettik tilge bailanysty jumys isteýine septigin tigizedi dep oilaimyn», - dedi aqyn agenttik tilshisine bergen suhbatynda.
Óz sózinde D. Kápuly suhbattyń negizgi taqyryby «Qańtar qasireti» bolǵanyn, bul máselege halyq áli eleńdep otyrǵanyn eske saldy.
«Prezident «Beibit sherýge shyqqan halyqtyń bári lańkes pe?» degen suraqqa oryndy, naqty jaýap berdi dep oilaimyn jáne munyń óte muqiiat tekserilip jatqanyn, aqiqaty aitylatynyn jetkizdi. Bul jerde beibit halyqtyń sherýin kánigi qaraqshylardyń, aram nietti arandatýshylardyń paidalanyp ketkenin, iaǵni bul memleketke, Táýelsizdikke qaýip tóndirý, bilikti basyp alý turǵysyndaǵy áńgime ekenin ashyp aitty. Lańkesterdiń de beibit sherýshilermen ara-jigin ajyratý kerektigi aityldy, olar tóńkeris jasaýǵa talpynyp, bilikke qarsy shyqqandar, qosaq arasynda ketip qalǵan beibit halyq ta bar. Prezident qazir tergeý izoliatorynda otyrǵandardyń barlyǵyna ádiletti qarym-qatynas bolatynyn aitty. Oǵan da sendik», - deidi Dáýletkerei Kápuly.
Sonymen birge spiker «Qańtar qasiretine» birden baǵa berýge erte ekenin, qylmystyń áli tekserilip jatqanyn aitty.
«Osy turǵyda Prezident memlekette halyqtan jasyryn syr bolmaý kerek dedi. Iaǵni «Qańtar qasiretin» zerttep jatqan prokýratýra bar, sot bar ekenin aityp, qoǵamdyq komissiia jumysynyń da mańyzdylyǵyna toqtaldy. Óitkeni alańǵa shyqqandardyń bárin terrorist, lańkester deýge bolmaitynyn, beibit halyqtyń, qazirgi qamaýda otyrǵan myńdaǵan adam ishinde qosaq arasynda ketkender bolsa timeý keregin aitty. Biraq ustalǵandar arasynda da jasaǵan qylmysy anyqtalsa jazasyn tartady, qylmysy joq bolsa bosaidy. Iaǵni barlyǵyn sútten aq, sýdan taza etýge erterek ekenin, degenmen ádiletti tergeý bolatynyn aitty.
«Halyqtyń áleýmettik jaǵdaiy tómen ekenin moiyndaýymyz kerek» degen sóz de - bizdiń qoǵamda aitylmaityn dúnie. Baiaǵyda 100 qoidan 150 qozy alý degen jalǵan aqparattyń kommýnizmdi de jarǵa jyqqanyn, joǵaryǵa jalǵan esep berýdiń túkke qajeti joqtyǵyn aitty. Iaǵni halyqtyń jaǵdaiyna birinshi mán beretinin, áleýmettik jaǵdai túzelmei, halyqtyń bilikke narazylyǵy órshi beretinin, halyqtyń tepe-teń jaǵdaida ómir súrýine mán beretinin jetkizdi. Ol qazaq ertegisindegi Asan men Úsenniń jaǵdaiyn kórip otyrǵanyn meńzedi, áleýmettik teńsizdik, búkil Qazaqstannyń bailyǵy baishykeshterdiń qolynda ekeni, shetelge ketken aqshany qaitarý degenniń barlyǵy – búkil halyqtyń kókeiine qonatyn nárse dep oilaimyn. Halyqtyń óz qoly óz aýzyna jetip otyrǵany memleketke kerek ekenin, halyqtyń pikiri óte mańyzdy jáne adamdar memleket úshin emes, memleket adamdar úshin qyzmet etýi kerektigin aitty. Bul bizdiń qoǵamda buǵan deiin Memleket basshynyń aýzynan shyqqan sóz emes bolatyn», - dedi D. Kápuly.
Sóz sońynda aqyn memlekettiń birtutastyǵy – ár azamattyń moinyndaǵy azamattyq borysh ekenin eske saldy.
«Qazaqtyń tanym-túsiniginde týǵan aiǵa qarap, aldaǵy ýaqytty boljaityny bar, ai shalqasynan týsa, ózine jaily, halyqqa jaisyz degen sóz bar. Sondyqtan bul shalqaq ai emes, ózine de halyqqa da jaily dúnie jasaý ustanymy bar ekenin ishimiz sezdi. Asan men Úsenniń arasyndaǵy aiyrmashylyq – eldiń bailyǵy azǵantai baishykeshterdiń, sheneýnikterdiń, qazynany qaltasyna qampaitqandardyń ǵana dúniesi emes, qazaqqa ortaq bailyq ekenin aitty. «Bizde bir ǵana Otan bar» degen sózdi de ár qazaq sezinýi kerek. «Qazaqtyń taǵdyryn ózimiz ǵana sheshýimiz kerek» degen suhbat sońyndaǵy túiinge de janym súisindi. Memlekettiń birtutastyǵy – jalpy qoǵamnyń bir izde bolýy árqaisymyzdyń moinymyzdaǵy azamattyq borysh ekenin uǵyný kerek. El bolǵasyn túrli pikirler men alýan oilar bolady, biraq báribir de Táýelsizdiktiń, tynyshtyqtyń qymbat ekenin osy joly qazaq balasy sezinse, búgingi suhbattan biraz mán uqqan bolýy kerek dep oilaimyn. Sondyqtan Prezident ózine senimdi, halyqtyń kókeiindegi ár saýalǵa dál, naqty jaýap berdi dep esepteimin», - deidi Dáýletkerei Kápuly.