Memleket basshysy Kóbeituz kóliniń jai-kúiine nazar aýdardy

Memleket basshysy Kóbeituz kóliniń jai-kúiine nazar aýdardy
UGC

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasyna sáikes, sýynyń erekshe qyzǵylt reńkimen tanymal Kóbeituz kóli erekshe qorǵalatyn tabiǵi aýmaq mártebesine ie bolady. Osy maqsatta «Buirataý» memlekettik ulttyq tabiǵi parkiniń aýmaǵy keńeitilip, onyń quramyna Kóbeituz kóliniń akvatoriiasy engiziledi. Bul kóldiń biregei ekojúiesin tiimdi qorǵaýǵa múmkindik beredi.

Elordadan 160 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan Kóbeituz – elimizdegi eń kórikti ári erekshe tabiǵi nysandardyń biri. Jyl saiyn munda myńdaǵan týrist keledi. Kelýshiler sanynyń artýy tiisti infraqurylymdy damytýdy talap etedi. Osyǵan bailanysty kólge erekshe qorǵalatyn tabiǵi aýmaq mártebesin berý jumystarymen qatar, Aqmola oblysynyń ákimdigi jaǵalaý aýmaǵyn abattandyrýǵa kirisedi. Munda baqylaý alańy men avtoturaq salynyp, turǵyndar men qonaqtarǵa tabiǵi qubylysty qaýipsiz tamashalap, sýretke túsirýge jaǵdai jasalady. Bul rette kóldiń názik ekojúiesine ziian keltirmeý basty nazarda bolady.

Búginde Kóbeituz Aqmola oblysynyń tabiǵi simvoldarynyń birine ainaldy. Sondyqtan adamdardyń osy biregei tabiǵi nysanmen qaýipsiz ári jaily tanysýyna, onyń ásem kórinisin tamashalaýyna múmkindik bere otyryp, kólge eshqandai ziian keltirmeý asa mańyzdy. Kóbeituzdy keler urpaqqa tabiǵi qalpynda saqtaý tek saýatty abattandyrý men ekologiialyq talaptardy qatań saqtaý arqyly ǵana múmkin.

Biregei tabiǵi nysandardy saqtaý – memlekettiń ekologiialyq saiasatynyń basym baǵyttarynyń biri. Jańa Konstitýtsiiada joǵary ekologiialyq mádenietti qalyptastyrý Qazaqstan Respýblikasy qyzmetiniń negizgi qaǵidattarynyń biri retinde aiqyndalǵan. Al erekshe qorǵalatyn tabiǵi aýmaqtar jelisin keńeitý – osy qaǵidatty is júzinde júzege asyrýdyń mańyzdy tetikteriniń biri. Sondyqtan tabiǵatty qorǵaý jáne qorshaǵan ortany saqtaý máseleleri búginde airyqsha mańyzǵa ie.

Kóldi qorǵaý jáne onyń aýmaǵyn abattandyrý baǵytynda qabyldanyp jatqan sharalar «Taza Qazaqstan» jalpyulttyq ekologiialyq bastamasynyń maqsattary men qaǵidattaryna tolyq sáikes keledi. Kóbeituzdyń názik ekojúiesin saqtaý – taza ári jasyl Qazaqstandy qalyptastyrý tujyrymdamasyn iske asyrýǵa qosylǵan naqty úles.

Buǵan deiin Aqmola oblysynyń tabiǵi resýrstar jáne tabiǵat paidalanýdy retteý basqarmasy kól sýynyń gidrohimiialyq qasietterine zertteý júrgizdi. Saraptama nátijeleri boiynsha ammoniili azot, ammiak, hloridter, myshiak, sýlfattar jáne basqa da birqatar zattardyń mólsheri shekti ruqsat etilgen kontsentratsiiadan joǵary ekeni anyqtaldy. Osyǵan bailanysty kólde shomylýǵa jáne onyń jaǵalaýynan tuz jinaýǵa qatań tyiym salynady.

Abattandyrý jumystary júrgiziletin kezeńde Kóbeituz kóline qoljetimdilik ýaqytsha shekteledi. Jaǵalaý syzyǵyna jaqyndaýǵa jáne belgilengen shekteý aimaǵynan ótýge ruqsat etilmeidi. Kólge kireberisterde táýlik boiy baqylaý beketteri qoiylyp, aýmaqty politsiia qyzmetkerleri men ýákiletti organdar birlesip patrýldeidi.

Aqmola oblysynyń ákimdigi óńir turǵyndary men qonaqtaryn belgilengen talaptardy, tabiǵat qorǵaý zańnamasyn saqtaýǵa jáne qorshaǵan ortaǵa uqypty qaraýǵa shaqyrady. Biregei tabiǵi nysandy keler urpaq úshin saqtaý – barshamyzdyń ortaq mindetimiz.