مەملەكەت باسشىسى كٶبەيتۇز كٶلٸنٸڭ جاي-كٷيٸنە نازار اۋداردى

مەملەكەت باسشىسى كٶبەيتۇز كٶلٸنٸڭ جاي-كٷيٸنە نازار اۋداردى
UGC

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس, سۋىنىڭ ەرەكشە قىزعىلت رەڭكٸمەن تانىمال كٶبەيتۇز كٶلٸ ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماق مەرتەبەسٸنە يە بولادى. وسى ماقساتتا «بۇيراتاۋ» مەملەكەتتٸك ۇلتتىق تابيعي پاركٸنٸڭ اۋماعى كەڭەيتٸلٸپ, ونىڭ قۇرامىنا كٶبەيتۇز كٶلٸنٸڭ اكۆاتوريياسى ەنگٸزٸلەدٸ. بۇل كٶلدٸڭ بٸرەگەي ەكوجٷيەسٸن تيٸمدٸ قورعاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.

ەلوردادان 160 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان كٶبەيتۇز – ەلٸمٸزدەگٸ ەڭ كٶرٸكتٸ ەرٸ ەرەكشە تابيعي نىسانداردىڭ بٸرٸ. جىل سايىن مۇندا مىڭداعان تۋريست كەلەدٸ. كەلۋشٸلەر سانىنىڭ ارتۋى تيٸستٸ ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدى تالاپ ەتەدٸ. وسىعان بايلانىستى كٶلگە ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماق مەرتەبەسٸن بەرۋ جۇمىستارىمەن قاتار, اقمولا وبلىسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ جاعالاۋ اۋماعىن اباتتاندىرۋعا كٸرٸسەدٸ. مۇندا باقىلاۋ الاڭى مەن اۆتوتۇراق سالىنىپ, تۇرعىندار مەن قوناقتارعا تابيعي قۇبىلىستى قاۋٸپسٸز تاماشالاپ, سۋرەتكە تٷسٸرۋگە جاعداي جاسالادى. بۇل رەتتە كٶلدٸڭ نەزٸك ەكوجٷيەسٸنە زييان كەلتٸرمەۋ باستى نازاردا بولادى.

بٷگٸندە كٶبەيتۇز اقمولا وبلىسىنىڭ تابيعي سيمۆولدارىنىڭ بٸرٸنە اينالدى. سوندىقتان ادامداردىڭ وسى بٸرەگەي تابيعي نىسانمەن قاۋٸپسٸز ەرٸ جايلى تانىسۋىنا, ونىڭ ەسەم كٶرٸنٸسٸن تاماشالاۋىنا مٷمكٸندٸك بەرە وتىرىپ, كٶلگە ەشقانداي زييان كەلتٸرمەۋ اسا ماڭىزدى. كٶبەيتۇزدى كەلەر ۇرپاققا تابيعي قالپىندا ساقتاۋ تەك ساۋاتتى اباتتاندىرۋ مەن ەكولوگييالىق تالاپتاردى قاتاڭ ساقتاۋ ارقىلى عانا مٷمكٸن.

بٸرەگەي تابيعي نىسانداردى ساقتاۋ – مەملەكەتتٸڭ ەكولوگييالىق ساياساتىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ بٸرٸ. جاڭا كونستيتۋتسييادا جوعارى ەكولوگييالىق مەدەنيەتتٸ قالىپتاستىرۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىزمەتٸنٸڭ نەگٸزگٸ قاعيداتتارىنىڭ بٸرٸ رەتٸندە ايقىندالعان. ال ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار جەلٸسٸن كەڭەيتۋ – وسى قاعيداتتى ٸس جٷزٸندە جٷزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزدى تەتٸكتەرٸنٸڭ بٸرٸ. سوندىقتان تابيعاتتى قورعاۋ جەنە قورشاعان ورتانى ساقتاۋ مەسەلەلەرٸ بٷگٸندە ايرىقشا ماڭىزعا يە.

كٶلدٸ قورعاۋ جەنە ونىڭ اۋماعىن اباتتاندىرۋ باعىتىندا قابىلدانىپ جاتقان شارالار «تازا قازاقستان» جالپىۇلتتىق ەكولوگييالىق باستاماسىنىڭ ماقساتتارى مەن قاعيداتتارىنا تولىق سەيكەس كەلەدٸ. كٶبەيتۇزدىڭ نەزٸك ەكوجٷيەسٸن ساقتاۋ – تازا ەرٸ جاسىل قازاقستاندى قالىپتاستىرۋ تۇجىرىمداماسىن ٸسكە اسىرۋعا قوسىلعان ناقتى ٷلەس.

بۇعان دەيٸن اقمولا وبلىسىنىڭ تابيعي رەسۋرستار جەنە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسى كٶل سۋىنىڭ گيدروحيمييالىق قاسيەتتەرٸنە زەرتتەۋ جٷرگٸزدٸ. ساراپتاما نەتيجەلەرٸ بويىنشا اممونييلٸ ازوت, اممياك, حلوريدتەر, مىشياك, سۋلفاتتار جەنە باسقا دا بٸرقاتار زاتتاردىڭ مٶلشەرٸ شەكتٸ رۇقسات ەتٸلگەن كونتسەنتراتسييادان جوعارى ەكەنٸ انىقتالدى. وسىعان بايلانىستى كٶلدە شومىلۋعا جەنە ونىڭ جاعالاۋىنان تۇز جيناۋعا قاتاڭ تىيىم سالىنادى.

اباتتاندىرۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلەتٸن كەزەڭدە كٶبەيتۇز كٶلٸنە قولجەتٸمدٸلٸك ۋاقىتشا شەكتەلەدٸ. جاعالاۋ سىزىعىنا جاقىنداۋعا جەنە بەلگٸلەنگەن شەكتەۋ ايماعىنان ٶتۋگە رۇقسات ەتٸلمەيدٸ. كٶلگە كٸرەبەرٸستەردە تەۋلٸك بويى باقىلاۋ بەكەتتەرٸ قويىلىپ, اۋماقتى پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ مەن ۋەكٸلەتتٸ ورگاندار بٸرلەسٸپ پاترۋلدەيدٸ.

اقمولا وبلىسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ ٶڭٸر تۇرعىندارى مەن قوناقتارىن بەلگٸلەنگەن تالاپتاردى, تابيعات قورعاۋ زاڭناماسىن ساقتاۋعا جەنە قورشاعان ورتاعا ۇقىپتى قاراۋعا شاقىرادى. بٸرەگەي تابيعي نىساندى كەلەر ۇرپاق ٷشٸن ساقتاۋ – بارشامىزدىڭ ورتاق مٸندەتٸمٸز.