QR Qoǵamdyq damý ministrliginiń Qoǵamdyq kelisim komiteti (budan ári – Komitet) 2018 jylǵy 2 tamyzda BAQ betterinde jaryq kórgen Qazaqstanda mektepke jaqyn ornalasqan meshitter súriledi degen aqparattyń shyndyqqa janaspaitynyn habarlaidy.
Óitkeni elimizde 2018 jylǵy sáýir aiynda 300 metr aýmaqta ornalasqan barlyq meshitterdi buzatyn ereje nemese dini ǵimarattardyń qurylysyn reglamentteitin jańa normalar qabyldanǵan joq.
Osy jerde túsinispeýshiliktiń týyndaǵany anyq. Qazirgi ýaqytta, qoldanystaǵy zaǵnamalarǵa muqiiat úńilip qaraityn bolsaq BAQ betterinde jariialanǵan aqparattyń bir-birinen alshaq ketip jatqanyn anyqtaýǵa bolady.
Qazaqstan Respýblikasy Din isteri jáne azamattyq qoǵam ministriniń 2017 jylǵy 9 maýsymdaǵy № 89 buiryǵymen bekitilgen «Dini ádebietti jáne dini mazmundaǵy ózge de aqparattyq materialdardy, dini maqsattaǵy zattardy taratý úshin arnaiy statsionarlyq úi-jailardyń, sondai-aq ǵibadat úilerinen (ǵimarattarynan) tys jerlerde dini is-sharalardy ótkizýge arnalǵan úi-jailardyń ornalastyrylýyn aiqyndaý jónindegi» Nusqaýlyqtyń 7-tarmaǵyna sáikes, dini is-sharalardy ótkizýge arnalǵan úi-jai temir jol jáne avtovokzaldardy, áýejailar men porttardy qospaǵanda, osy Nusqaýlyqtyń 5-tarmaǵynyń 3) tarmaqshasynda kórsetilgen aýmaqtar men ǵimarattardan (olarǵa irgeles aýmaqtar bolmaǵan jaǵdaida) 300 metrden kem emes qashyqtyqta ornalastyrylady dep kórsetilgen.
Bul talap saýda ortalyqtarynyń ishinde, áýejai, saparjai jáne temir jol vokzaldarynda ornalasqan, dini qulshylyqty oryndaýǵa arnalǵan ǵibadat etý bólmelerine qatysty.
Al, meshitter nemese basqa da dini birlestikterge tiesli dini ǵimarattar úshin joǵarydaǵy talaptar qoiylmaidy.
Bul jaǵdai basqa normalarmen retteledi.
Atap aitqanda, ǵibadat úilerin salý Qazaqstan Respýblikasy Mádeniet jáne sport ministriniń 2015 jylǵy 23 sáýirdegi № 147 buiryǵymen bekitilgen «Ǵibadat úilerin (ǵimarattaryn) salý jáne olardyń ornalasatyn jerin aiqyndaý týraly sheshim berý» memlekettik kórsetiletin qyzmet standartymen retteledi jáne osy standartta 300 metrge qatysty eshqandai talap qoiylmaǵan.
Joǵaryda bekitilgen standartqa sáikes talap etiletin qajetti qujattar tizbesi:
1) osy memlekettik kórsetiletin qyzmet standartyna 1-qosymshaǵa sáikes nysan boiynsha ótinish;
2) jeke tulǵalar úshin – jeke basyn kýálandyratyn qujattyń kóshirmesi nemese zańdy tulǵalar úshin – salystyryp tekserý maqsatynda qujattardyń túpnusqasyn mindetti túrde usyna otyryp, dini birlestikti memlekettik tirkeý (qaita tirkeý) týraly kýáliktiń nemese anyqtamanyń kóshirmesi;
3) tirkelgen dini birlestiktiń basshysy qol qoiǵan ǵibadat úiin (ǵimaratyn) salý týraly erkin nysandaǵy negizdeme (ǵibadat úiiniń (ǵimaratynyń) ataýy jáne dini birlestikke tiesili qurylystyń maqsaty, atalǵan ákimshilik-aýmaqtyqta turatyn (aýyl, eldimeken, aýyldyq okrýg, qaladaǵy aýdan, qala, aýdan, oblys) dini qajettiligin qanaǵattandyrýǵa muqtaj adamdardyń sany men dini ǵimaratta qyzmet beretin dini qyzmetkeriniń kandidatýrasy;
4) ǵibadat úiin (ǵimaratyn) salý josparlanyp otyrǵan aýmaqta jergilikti qoǵamdastyq jinalysynyń (jiynynyń) ǵibadat úiin (ǵimaratyn) salýǵa (jaqyn mańda ǵibadat úii (ǵimaraty) aýmaǵymen shektesetin (sonymen qatar, shekara aralyǵynda servitýt, avtomobil joly ótetin bolsa) turǵyn úiler bolǵan jaǵdaida usynylady) kelisetini týraly sheshiminiń kóshirmesi.
Osy oraida, 300 metrden kem emes qashyqtyqta ornalasý sharty tek qana dini zattardy satatyn dúkender jáne ǵibadat úilerinen (mysaly, meshitter) tys jerlerde dini is-sharalardy ótkizýge arnalǵan oryndarǵa ǵana qoldanylady.
Sondyqtan qoǵamnyń meshitter nemese basqa din ókilderiniń dini ǵimarattary súriledi dep dúrligýine eshqandai negiz joq dep sendire alamyn.
Balǵabek Myrzaev
QR Qoǵamdyq damý ministrliginiń Qoǵamdyq kelisim Komiteti tóraǵasynyń orynbasary m.a.
