«Eńbek resýrstaryn damytý ortalyǵy» AQ (budan ári – ERDO) derekteri boiynsha maýsym aiynda Elektrondyq eńbek birjasynda (budan ári – EEB) 96,4 myń bos jumys orny jáne 49,2 myń túiindeme ornalastyrylǵan. Bul týraly QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń baspasóz qyzmeti habarlady.
Ótken aimen salystyrǵanda EEB-daǵy bos jumys oryndarynyń sany 28%- ǵa, al túiindemeler sany 6%- ǵa ósti. Bos jumys oryndarynyń sany eldiń ońtústik oblystarynda kóbirek.
EEB-da ornalastyrylǵan bos oryndardyń úshten bir bóligi (29,9 myń jumys orny) tómen biliktilikti talap etetin kásipterge jatady. Suranys boiynsha ekinshi orynda – ónerkásip jumysshylary – 16% nemese 15,8 myń jumys orny, úshinshi orynda – kásibi mamandar – 15% nemese 14,6 myń jumys orny.
Atap atar bolsaq, maýsym aiynda ornalastyrylǵan bos oryndarynyń jalpy kólemine ózge de qyzmetter, aýyl sharýashylyǵy jáne qurylys salalary negizgi úles qosty. Osylaisha, osy úsh salanyń kásiporyndary bir ai ishinde 20 myńnan astam bos jumys ornyn jariialady.
Eger bos oryndardyń ailyq serpinin qarastyratyn bolsaq, ótken aimen salystyrǵanda bos oryndar sanynyń maksimaldy ósimi bilikti emes jumysshylarǵa (+7,9 myń), ónerkásip jumysshylaryna (+3,9 myń), sondai-aq qyzmet kórsetý jáne satý salasyndaǵy qyzmetkerlerge (+2,9 myń) keledi.
Sondai-aq, biliktiliktiń bolýyn talap etpeitin kásipter arasynda bir ai ishinde qosalqy jumysshylarǵa, kógaldandyrý jónindegi jumysshylarǵa, ártúrli jumystardy oryndaýmen ainalysatyn jumysshylarǵa suranys artty, óitkeni aýyl sharýashylyǵy men qurylysta maýsymdyq jumystar jandandy. Ónerkásip jumysshylary arasynda tiginshiler, slesar-jóndeýshiler, avtoslesarlar jáne elektromonterlarǵa suranys kóbirek ósti, al qyzmet kórsetý jáne satý salasyndaǵy qyzmetkerler arasynda kúzetshilerge, aspazshylarǵa jáne tárbieshilerdiń kómekshilerine suranys artty.
Jekelegen bilikti mamandyqtardy qarastyra otyryp, maýsym aiynda bilikti kásipter arasynda konsýltant-satýshylar (323 túiindeme jáne 1581 bos jumys orny), avtomobil júrgizýshileri (872 túiindeme jáne 1854 bos jumys orny) jetispeitinin atap ótken jón. Meiirbikelerge/meiirgerlerge degen suranys eńbek naryǵyndaǵy usynystan áli de burynǵysyndai asyp túsedi (628 túiindeme jáne 1249 bos jumys orny). Biliktiligi joq qyzmetkerlerdiń arasynda júk tieýshiler, qosalqy jumysshylar, túrli jumystardy oryndaýmen ainalysatyn adamdar, as úi jumysshylary jetispeidi. Maýsym aiynda eń tapshy mamandyqtar qataryna biliktiligi joq qurylys jumysshylary men ferma sharýashylyǵyndaǵy túrli jumystardy oryndaýmen ainalysatyn jumysshylar qosyldy.
Maýsym aiynda bilikti kásipter arasynda mal ósirýshiler (1204 túiindeme jáne 320 bos jumys orny), zańgerler (539 túiindeme jáne 254 bos jumys orny) artyq boldy. Aǵymdaǵy jyldyń aldyńǵy ailarynan aiyrmashylyǵy, maýsym aiynda artyq mamandyqtar tizimine firma direktorlary (236 túiindeme jáne 9 bos jumys orny) jáne tehnik-baǵdarlamashylar (210 túiindeme jáne 53 bos jumys orny) kirdi. Biliktiliktiń bolýyn talap etpeitin kásipter arasynda eldi mekenderdi abattandyrý boiynsha jumysshylar, vahterler men konserjder, kýrerler, sondai-aq aýmaqtardy abattandyrý boiynsha jumysshylar suranysqa ie emes.
Óńirlik bóliniste ótken ailardaǵydai bos jumys oryndarynyń eń kóp sany Qostanai, Qaraǵandy oblystarynda, Nur-Sultan jáne Almaty qalalarynda jariialandy. Joǵaryda atalǵan eki megapoliske qaraǵanda, Shymkent qalasynda maýsym aiynda eldegi bos oryndardyń eń az sany – barlyǵy 2410 birlik nemese bos oryndardyń jalpy sanynyń 2%-y ǵana ornalastyrylǵan.
Óńirler boiynsha bir ai ishinde bos oryndar sanynyń eń kóp ósýi ońtústik óńirlerde – Jambyl (+84%), Qyzylorda (+70%) jáne Túrkistan (+62%) oblystarynda baiqalady. Bul rette Jambyl oblysynda bos jumys oryndarynyń sany túiindemege qaraǵanda eki ese kóp boldy. Munda jumysshylarmen qatar konsýltant-satýshylar men kúzetshiler, Qyzylorda oblysynda – túrli jumystardy oryndaýmen ainalysatyn adamdar, elektr jáne basqa da qondyrǵylardy baqylaýshylar, Túrkistan oblysynda – túrli jumystardy oryndaýmen shuǵyldanatyn adamdar, sonyń ishinde fermerlik sharýashylyqtaǵy jumysshylar suranysqa ie boldy. Ońtústik aimaqtarda jumys kúshiniń jetispeýshiligi faktorlarynyń biri koronavirýstyq infektsiiaǵa bailanysty kórshi elderden maýsymdyq migranttardy tartýdaǵy qiyndyqtar bolýy múmkin.
Ornalastyrylǵan túiindemelerge qatysty ERDO taldaýshylary eldiń 8 óńirinde túiindemeler sanynyń artqanyn atap ótti.
