Mańǵystaýda Kaspii teńizindegi itbalyqtardy saqtaityn joba qolǵa alyndy. Bul týraly qoǵamdyq kommýnikatsiia ortalyǵynda ótken brifingte «Gidrobiologiia jáne ekologiia institýty» mekemesiniń batys sektorynyń basshysy Timýr Baimuqanov málim etti. Onyń aitýynsha, Kaspii teńiziniń bioalýan túrliligin saqtaýǵa arnalǵan zertteýler men sharalar júrgizýdi kózdeitin joba qolǵa alyndy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Joba aiasynda 15-28 qyrkúiek aralyǵynda Jańa, Teńiz, Podgornyi, Rybachii, Qulaly araldarynyń jaǵalaýynda jáne araldar arasyndaǵy qairańdar ýchaskesinde, Itbalyq Arhipelagy araldarynyń uzyna boiyna tekserý júrgiziledi. Sondai-aq, qoqys pen torlardy jinaý boiynsha jumystar qolǵa alynbaq. Spikerdiń sózinshe, Kaspii itbalyǵy balyq aýlaýǵa arnalǵan torǵa túsýden ólip jatyr.
Osy joba aiasynda 2019 jyldyń kúzinde Túpqaraǵan jartyaralynyń batys jaǵalaýynda júrgizilgen óli itbalyqtardyń denesin zertteýdiń nátijeleri olardyń ólimine balyq aýlaý torlaryna túsýi sebep bolǵanyn kórsetti. Bul ekspeditsiia 2019 jyldyń qyrkúiek-qazan ailarynda uiymdastyrylyp, 3 aptaǵa sozyldy.
«Osy ýaqyt aralyǵynda 500-ge jýyq tor jáne 6 500 kg ózge de qaldyqtar (onyń ishinde shyny, plastik, turmystyq qaldyqtar) jinap alyndy. Kaspii teńiziniń jaǵalaý bóligindegi 94 kilometr aýmaq tazartyldy. Jaǵalaýdan tabylǵan torlardyń kópshiligi monojipten jáne iri kózdi tordan turatynyn atap ótken jón. Naqty osylar itbalyq úshin óte qaýipti. Sebebi janýarlar torǵa tez oralyp, óledi nemese tordyń úzilgen bóligine oralyp, jaralanady, keiin báribir osy jait olardyń ólimine ákelip soǵady. Jaǵalaýdan sonymen qatar kóp mólsherdegi qoqys tabyldy. Tekserý barysynda eni 50-den 100 metrge deiingi joldyń ár shaqyrymynan orta eseppen 120 kg bolatyn plastik bótelkeler jáne ózge de qatty turmystyq qaldyqtar tabyldy», - deidi T.Baimuqanov .
Zertteýler plastik materialdyń óte usaq bólshekterge bólinetinin kórsetti. Spikerdiń aitýynsha, itbalyqtar qorektený kezinde plastik materialdardy jutýy múmkin.
«Sonymen qatar, mikroplastik janýarlardyń aǵzasyna taǵam tizbegi arqyly, iaǵni olar jegen balyqtar men shaian tárizdiler arqyly enedi. Kaspii itbalyǵy taǵam tizbegin tuiyqtaýshy bolǵandyqtan, olardyń aǵzasynda plastik bólshekterdiń bar-joǵyn zertteý máselesi óte ózekti bolyp tur. Jaǵalaýda jáne Itbalyq araldarynyń akvatoriiasynda iesiz torlardy jinaý Kaspii itbalyǵynyń tirshilik etý mekenin saqtap qalý úshin qajet. Kaspii teńizin qoqystan tazartý men tordan aryltýdyń mańyzy óte zor», - deidi ol.
