Foto: Májilistiń baspasóz qyzmetinen
Búshin Parlament Májilisiniń otyrysynda depýtat Maqsat Tolyqbai eldegi tasqyn sý máselesin kóterip, Úkimetke depýtattyq saýal joldady dep habarlaidy "Ult Aqparat".
"Qazir elimizdiń teń jartysy qarǵyn sýdyń astynda qaldy. Jyldaǵy ádet. Kóktem keledi, Úkimettiń kóp ýádesi kólkip sýǵa ketedi. «Tasqynǵa tas-túiin daiynbyz, tótenshe jaǵdai bolsa, tótep beremiz», – delinetin kópirme baiandamalardan kók tiyn paida joq", -deidi Maqsat Tolyqbai.
Osyǵan bailanysty Májilistiń bir top depýtaty sý basqan óńirlerge baryp, mán-jaidy bilgen. Olar turǵyndarmen kezdesip, naqty ahýalmen tanystyq. Depýtattar aldaǵy ýaqytta da atalǵan óńirlerge taǵy da baryp, jaǵdaidy baqylaýda ustaityndaryn aityp otyr.
Iá, apat aityp kelmeidi. Biraq qardyń qalyń jaýǵanyn kóz kórdi ǵoi. Másele – jergilikti ákimdikter men Úkimettiń arasynda bailanystyń joqtyǵynda. Saldarmen ǵana kúresip kelemiz.
"Topan sý men sel turmaq, álemde tsýnami men výlkannan qorǵaný sharalaryn qabyldaǵan elder bar. Al bizdiń keibir aýdandarda daiyn turýy tiis qaiyq pen sý etiktiń ózi atymen joq. Tótenshe jaǵdailar ministrliginiń normativi oryndalmaǵan. Ákimdik pen ministrlikterdiń arasynda baiyp-baǵa joq", -dep otyr depýtat.
M. Tolyqbai sý salasynda bilikti maman tapshy ekenin, ǵalymdarǵa jaǵdai jasalmai, eshnárse túzelmeitinin jetkizdi.
Depýtattar Oral, Arqalyq, Aqtóbe, Ulytaý, Qoiandy jáne taǵy basqa óńirlerdi aralap qaitqan. Byltyr dál osy ýaqytta Qobda aýdanyndaǵy topan sý shaiyp ótken birneshe úige «AMANAT» partiiasy tarapynan qurylys materialdaryna deiin áperip, baspana saldyrtqan eken, alaida sol úiler taǵy da sýǵa ketken eken. Sebebi Qobdadaǵy qurylysy bastalǵan dambany jergilikti Prokýratýra jobalyq qujattamasynan kinarat taýyp toqtatyp tastaǵan.
"Sondai-aq, Aqtóbe oblysyndaǵy sý basqan Qumsai aýylynda munai kompaniiasy shliýzdi bitep tastap, tasyǵan sý aýylǵa qarai burylyp ketken. Óitkeni, shliýz ádeii jabylǵandai kórindi. Bul máseleni jiti baqylaýǵa alý qajet. Dál osyndai jaǵdai basqa óńirlerde de bolýy yqtimal.
Sonymen qatar, jalpy baspanasy jermen-jeksen bolyp, bala-shaǵasymen bosyp ketken aǵaiynnyń taǵy bir aryz-armanyn jetkizeiik. Ras, Memleket basshysynyń: «Eshkim nazardan tys qalmaidy, zardap shekken turǵyndarǵa túgel kómek kórsetiledi», – degeni, dertke daýa, kóńilge medet. Biraq, komissiia shyǵyndy eseptep, úiler salynǵansha kemi 4-5 ai ýaqyt ketedi. Osy kezde malmen jan baǵyp otyrǵan aǵaiyn tórt-túligin tastap qaida barady? Maly óriste, ózderi aýdandaǵy kolledjde jaibaraqat jatady deisiz be?
Erteń el-jurttyń esin shyǵaratyn taǵy bir másele bar! Alystaǵy aýyldarda sýǵa ketken keibir úilerdiń áli kúnge deiin qujaty joq. Qora-qopsysy men qulaǵynda syrǵasy joq maldary týraly aitpai-aq qoiaiyn. Qazaq aýyldaǵy qorasyna qashan qujat rásimdetip edi? Olardy qaitemiz? Dalada qala ma? Osy jaǵyn da oilastyrý kerek", -dep otyr Maqsat Tolyqbai.
"Biz osy joly shalǵai aýyldarda qutqarýshylarǵa ystyq tamaq daiyndap, shulǵaýy men shulyǵyna deiin ákep berip jatqan jergilikti halyqty kórdik. Ásirese, kún-tún demei, qaptan bóget jasap, ábden qajyǵan ár aýyldyń azamatyna raqmetimizdi aitamyz. Eldiń osyndai aýyzbirligin kórgende eriksiz egilesiń!
Alaida, qaýiptiń basy qaitty deýge áli erte. Alda SQO, Pavlodar, ShQO tur. Altaida qar endi eri bastady. Marqakól men Katonqaraǵaida 2 metr qar jatqanyn qaperden shyǵarmańyzdar! Torǵai dalasyn kórdińizder. El qatynaityn jalǵyz kúrejoldy sý aldy. Tikushaq pen úlken tehnikalar ǵana júre alady. Sondyqtan, osy óńirlerdi qajetti azyq-túlik, dári-dermek, jem-shóp qorymen qamtamasyz etýdi jiti nazarda ustaý kerek", -dedi depýtat Tolyqbai.
Depýtat Úkimetke besm túrli usynys joldady:
1) Qazaqstandaǵy barlyq ózenderdiń jaǵasynyń erekshe sý qorǵaý aýmaǵyn 4 shaqyrymǵa deiin uzartý jáne turǵyn úi salý men jer bólý kezinde ózen, kól, sý qoimasynyń jaǵasynan qashyq ári biik jerlerge qonystandyrý;
2) iri jáne jáne taýlardan aǵatyn transshekaralyq sýlar quiylatyn ózenderdiń qar men jańbyr sýy qosylǵanda tasyp ketpeýi úshin jasandy arnalar jasaý, asa qaýipti aýmaqtarda sý qoimalaryn salý, sondai-aq sý soratyn drenajdar men nasostardy qaita ornalastyrý;
3) ózen, kólge jaqyn ornalasqan aýyldardy qajetti tehnika, qaiyq jáne arnaiy formalarmen qamtamasyz etý;
4) Gidrotehnik-injener mamandardyn daiyndaýǵa kóńil bólý;
5) biylǵy tótenshe jaǵdai jariialanǵan jerlerdegi sharýalardyń barlyq aýylsharýashylyq nesielerin tóleýdi úsh jylǵa deiin shegerý múmkindigin qarastyrý.