Kúrishbaev asyl tuqymdy mal sharýashylyǵyna qajetti negizgi qadamdardy aitty

Kúrishbaev asyl tuqymdy mal sharýashylyǵyna qajetti negizgi qadamdardy aitty

Mal sharýashylyǵynda selektsiianyń zamanaýi ádisterin qoldaný kerek. Bul týraly Senattyń jalpy otyrysynda tiisti zań jobasyn talqylaý kezinde senator Aqylbek Kúrishbaev málim etti, dep habarlaidy "Ult aqparat".

«Sońǵy jyldary «Etti mal sharýashylyǵynyń eksporttyq áleýetin damytý» baǵdarlamasy aiasynda elimizge 153 myń asyl tuqymdy mal basyn jappai ákelý júzege asyryldy. Ony satyp alýǵa (memlekettik sýbsidiialardy qosa alǵanda) 500 mln AQSh dollarynan astam qarajat jumsaldy. 

Ǵalymdardyń pikirinshe, buryn elimizde bolmaǵan, bizde tirkelmei jatqan Shmallenberg aýrýy, infektsiialyq rinotraheit, virýstyq diareia, moraksellez siiaqty qaýipti ekzotikalyq juqpaly aýrýlar syrttan ákelindi. Bul másele otandyq veterinariia júiesiniń qazirgi aýyr jaǵdaiyn odan saiyn tyǵyryqqa tiredi», - dep toqtaldy senator.

Osy oraida A. Kúrishbaev qoǵamǵa osy importtalǵan maldyń qanshasy beiimdele alǵanyn, jalpy jobanyń aldyna qoiǵan maqsattary qalai oryndalǵany týraly keńinen aqparat berilýi kerektigin atap ótti.

«Jalpy, bizdiń ministrlikterimiz qoǵamdyq aýditti tarta otyryp, damyǵan elderdegi siiaqty osyndai qymbat jobalarǵa bólingen memlekettik qarajatty paidalanýdyń tiimdiligi týraly halyq aldynda esep berýge úirený kerek. Asyl tuqymdy malǵa keletin bolsaq, qazir sol aýyl sharýashylyǵy janýarlarynyń popýliatsiiasyn saqtap qalý jáne jaqsartý óte mańyzdy. Agrarlyq salanyń ardagerleri keńestik kezeńde Qazaqstanǵa Eýropadan júzdegen myń asyl tuqymdy iri qara maldyń ákelingenin jáne ýaqyt óte kele olar ózderiniń asyl tuqymdyq qasietterin joǵaltyp, iz-tússiz joiylyp ketkenin jaqsy biledi. Biz olardy kútip-baǵý úshin tiisti jaǵdai jasaýmen ǵana emes, eń bastysy, júieli selektsiialyq jumysty qalyptastyrýymyz kerek. Ol úshin selektsiianyń zamanaýi ádisterin qoldaný qajet», - dedi depýtat. 

Onyń sózine qaraǵanda, bul turǵyda asyl tuqymdy mal sharýashylyǵy salasynda innovatsiialyq tehnologiialardy, onyń ishinde genomdyq selektsiiany engizý maqsatynda selektsiialyq-asyl tuqymdyq jumysty úilestirý erekshe mańyzdy. Sebebi janýardyń tek molekýlalyq-genetikalyq taldaýy onyń asyl tuqymdyq qundylyǵyn aldyn-ala boljaýǵa múmkindik beredi jáne selektsiianyń tiimdiligin qamtamasyz etedi. Búginde barlyq damyǵan elderde asyl tuqymdy ónimdi jaqsartý qazirgi zamanǵy biotehnologiialyq zertteý ádisterine, onyń ishinde genomdyq selektsiiaǵa negizdelgen.

Aita keteiik, búgin Senattyń jalpy otyrysynda «Eýraziialyq ekonomikalyq odaq sheńberinde aýyl sharýashylyǵy janýarlarymen selektsiialyq-asyl tuqymdyq jumys júrgizýdi birizdendirýge baǵyttalǵan sharalar týraly kelisimdi ratifikatsiialaý týraly» Zańy qabyldandy.