Tabiǵatta demalý kimge bolsa da artyq etpeidi. Jaǵdaiymyz jetse, shetke shyǵýǵa asyǵamyz. Dese de, bizdiń elimizge kelip, demalatyn týristter sany jyl saiyn ósýde. Osyǵan sáikes elimizdiń túkpir-túkpirinde ornalasqan týristik oryndar sany da qarqyndy artýda. Jyldyń qai mezgilinde, qai jerde demalýǵa bolatyndyǵy týraly Qazaqstandaǵy demalys oryndarynyń reitingin nazarlaryńyzǵa usynamyz.
Qapshaǵai sý qoimasy
Qapshaǵai sý qoimasy – Almaty turǵyndary úshin kelýshileri kóp, Qazaqstandaǵy iri demalys oryndarynyń biri.
Qapshaǵai sý qoimasy Ile ózeniniń aǵynyn retteý úshin bóget jáne Qapshaǵai aimaǵynda GES plotinasy qurylysymen qurylǵan (1965-1980).Sýmen toltyrý 1970 jyly bastaldy.
Sýdyń temperatýrasy mamyrda-maýsymda 18-20 gradýs, shilde-tamyzda 22-28 gradýs, qyrkúiekte 18-20. Búgingi kúni Qapshaǵai Almaty oblysynyń eń tanymal jazǵy demalys ortalyǵy, týrister óz tańdaýlaryna óte riza bolyp qaitady. Eń jaqsy bóligi bul soltústik jaǵalaýy bolyp keledi, munda kóptegen demalys oryndary men pansionattar, sanatoriiler ornalasqan. Sý qoimasynyń ońtústik jáne soltústik jaǵalaýlarynda 296 demalys zonasy men demalys bazalary ornalasqan.
«Marine club Esperanza» - tabiǵat pen adam qolymen jasalǵan tamasha demalysqa arnalǵan ásem aýmaq . «Marine club Esperanza» da demalys naǵyz tynysh demalys izdegen adamdarǵa arnalǵan. Munda ár qonaq qarjy múmkindikterine qarai, demalys úshin ózi qalaǵan jaǵdaiyn jasai alady.«Marine club Esperanza» birkelki sáýlet úlgisimen jasalǵan. Landshafttyq kórkemdeý jobanyń jalpy kórinisin jaqsartyp, qoǵamdyq aýmaqqa sándi jaryq beredi.
«More lux» – Qapshaǵaidaǵy eń tamasha demalys oryndarynyń biri. Qapshaǵai qalasynda tereń shyǵanaqtaǵy qumdy jaǵajaida ornalasqan. Eski qamal úlgisinde salynǵan meimanhanada qonaqtar jaqsy dem alady. Munda eýropalyq deńgeidegi qyzmet kórsetýmen qatar, qonaqqa barlyq jaǵdai jasalǵan.
Alakól
Ol respýblikanyń ońtústik bóliginde, Qytaimen shekarada ornalasqan. Qazaqstandaǵy sirek kólderdiń biri. Kól jaǵalaýlary biregei qara malta tastarmen tóselgen. Kól sýy - jyly, sýdyń ortasha temperatýrasy - 26 gradýs. Kól sýy teri aýrýlaryndaǵy paidaly qasietterge ie: psoriaz, ekzema, neirodemit, esekjem – tájiribede dáleldengen, artrit jáne júike júiesiniń aýrýlarynda jaqsy emdik áser etedi. Kóldiń keremet sýlary sondai-aq adamnyń jaǵdaiyn da jaqsartady.
Kól boiynda otbasylyq jaǵalaý mańyndaǵy demalys úshin qolaily sharttar usynatyn ondaǵan demalys bazalary jáne pansionattar ornalasqan. Kim de kim tek qana tabiǵatpen ońasha qalýdy ańsaǵan bolsa, onda «Daladaǵy qosqa»(«Polevoi stan»)barýǵa keńes beremiz, ári basqa demalys aimaqtaryna qaraǵanda, mundaǵy demalys sizge anaǵurlym arzanyraq túsetin bolady. Aýmaq boiynsha elektr togy, sý uńǵymasy júrgizilip, paidalanylyp otyr. Dem alýshylar konteinerli kottedjder túrindegi 1 qabatty korpýstarda, kiiz úilerde, palatkalarda ornalastyrylady. Týrbaza 50 adamǵa eseptelgen. Tamaqtanýmen birge turyp jatý táýligine 1 adamǵa 3900 teńgeden bastap 5500 teńgege deiin quraidy.
Budan basqa Alakólde «Arasan Alakól» demalys bazasyjumys isteidi. «Alpidegi shale» stilinde oryndalǵan «Arasan Alakól» demalys bazasynyń barlyq ǵimarattary tek qana tabiǵi aǵashtan jasalǵan, ishki jáne syrtqy jaǵynan árleý jumystary sibir balqaraǵaiynyń sapasy joǵary aǵashynan oryndalǵan. Aýmaqta óz SPA-kesheni, animatsiiasy bar balalar alańy ornalasqan. Jaǵajaiǵa deiingi qashyqtyq 300-400m. 3 márte tamaqtandyrýmen, bir adamnan táýligine 10000 teńgeden bastalady. Al«Alakól - Kerýen»demalys aimaǵy – bul ertegidegidei dem alýǵa arnalǵan, 10 ga alyp otyrǵan sán-saltanatty jer. Qorshalǵan aýmaqtyń negizgi aýdanyn ásem ósimdikter men muntazdai kógaldar alyp jatyr. Sondai-aq bul jerde meiramhana, jazǵy sport jáne oiyn alańdary ornalasqan. Ishinde orys monshasy bar, bul monshadan keiin kúnniń kózi deneńizge minsiz tegis túsip, kún shalý barynsha uzaq saqtalatyn bolady. Kerýen Alakól kólinen 50m jerde ornalasqan. Tamaqtandyrýsyz – táýligine 2000 tg, 3 márte tamaqtandyrýmen qosyp eseptegende táýligine 4000 tg quraidy.
Býrabai demalys aimaǵy
Býrabai kýrorty óziniń sulýlyǵy, kólderiniń moldyǵymen, jasyl jelegimen jáne janýarlar álemimen - «Qazaqstan injýi» degen poeziialyq ataýǵa ie. Kókshetaýlyq qyrlardyń ortalyq bóligin Kókshetaý taýlary alady, eń joǵary biiktigi teńiz deńgeiinen 947 metrge jetedi.
Býrabai – sanatoriiler, profilaktoriiler, demalys úileri, sport-saýyqtyrý lagerleri aimaǵy. Bunda Qazaqstannyń jáne TMD elderiniń túkpir-túkpirinen densaýlyqtaryn jaqsartý, tabiǵatpen tanysý, demalý úshin ondaǵan myń adamdar keledi. Býrabaida tynysalý múshelerin jáne asqazan-ishek joldary, júrek-tamyrlary júiesi, tirek-qozǵalys apparattarynyń aýrýlaryn emdeidi. Býrabai óziniń qymyzymen, emdik lailarymen jáne mineraldy sýymen tanymal. Kýrorttaǵy aýa ásirese keremet, dala shópteri men qylqandy orman isi men qanyqqan taza aýa. Sýǵa túsý maýsymy maýsymnan bastalady. Ortasha alǵanda qonaq úilerde jáne pansionattarda turý táýligine 5000 teńgeden bastalady. Saiabaqqa barǵany úshin standartty aqyny (bir adamnan 180 teńge) qosa otyryp, tóbesi ashyq avtomobilderde Býrabai aimaǵy boiynsha ekskýrsiiaǵa 1000 teńgege baryp qaitýǵa bolady.
Qaton-Qaraǵai
Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy Qaton-Qaraǵai memlekettik ulttyq parkine barǵan da, barmaǵan da armanda. 643 myń gektar aýmaqty alyp jatqan parkke ásirese jaz ailarynda aǵylatyn týrist kóp. Basynan qar ketpeitin taýlar da, qulai aqqan sarqyramalar da, it tumsyǵy batpaityn ormandar men muztaýlar da osynda. Park ujymy bul jerge bir kelgen adamnyń qaita oralaryna senimdi. Qazir Shyǵys Qazaqstan oblysynda 30-ǵa jýyq emdeý-saýyqtyrý orny bar.Solardyń ishinde «Maralenok, «Nurbulaq» atty emdeý-saýyqtyrý jáne demalys ornyn aitýǵa bolady. Mysaly, «Maralenok» keshenine barǵyńyz kelse, kúnine 16 myń teńge tóleisiz. Oǵan úsh mezgil tamaǵy, emi, eki ret maraldyń qanyna túsetin vanna kiredi. Keminde 1 apta demalyp, em qabyldaisyz. Ásirese, maýsym, shilde ailary – naǵyz qolaily ýaqyt. Sol siiaqty «Nurbulaq» kesheninde bir adamǵa bir kúnge 18 myń teńge ketedi. Buǵan da jatyn orny, tamaǵy, emi kiredi. Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Qatonqaraǵai aýdanyndaǵy shipaly jyly sý kózi Rahman qainary. Rahman qainaryóli sý sanalady, onda ne balyq, ne janýar tirshilik etpeidi. Rahman qainarynyń shipalyq qasieti onyń quramyndaǵy kómir qyshqylynyń moldyǵynda. «Rahman bulaǵy» shipajaiyna demalǵyńyz kelse, 12 kúnge bir orynǵa 185 myń, al eki adamdyq orynǵa 180 myń, úsh adamdyq orynǵa 12 kúnge 173 myń teńge tóleisiz.
Qarqaraly
Qarqaraly – Qaraǵandy oblysynyń eń baiyrǵy, ári máńgi jas qalasy. Kezinde Qarqaraly arqyly Orta Aziiadan Sibirge baǵyttalǵan kerýen joldary ótken. Qazir Qarqaralyda 10-nan astam demalys úileri men demalys aimaqtary bar. Olardyń ishinde AO «Arselor Mittal Temirtaý» kómir departamentiniń «Shahter» demalys úii, «Sosnovyi bor», «Tas bulaq» taý oteli, saýyqtyrý lagerleri. Parkte 7 tabiǵi eskertkish bar: alǵashqy adam úńgiri, Shaitankól kóli de osynda. Jurttyń bári mundaǵy sýyqbulaqqa tamsanady. Ondaǵy sý sál gazdalǵan jáne sekýndyna jarty metr kúshpen búlkildep turady. Qarqaralynyń taýly ózenderi úlken jáne kishi Qarqaraly Qurózek arnasyna quiylady. Qarqaraly taýlary ózderiniń dalalyq jáne taýlyq dep atalatyn kólderimen de aty shyqqan. Búginde jurt Qarqaralynyń taza aýasymen tynystaý úshin «Tas bulaq» qonaq úiine kelýge qumar. Munda bólmeni de qalaýyńyzsha alýǵa bolady. Úsh mezgil tamaǵy men emi de joldama baǵasyna kiredi. Arnaiy standart bólmelerdi 10 kúnge 120 myń teńgege jaldai alasyz.
Baianaýyl
Pavlodar oblysynyń ońtústik-shyǵysynda ornalasqan Baianaýyl aýdanynyń ortalyǵy. Baianaýyl eldimekeni – kýrortty aimaq, ol 1985 jyly Ulttyq tabiǵi saiabaq mártebesine ie boldy. Jasybai, Sabyndykól jáne Toraiǵyr kólderi jyl saiyn myńdaǵan týristerdi qarsy alady. Bul úshin kól jaǵalaýlarynda demalys úileri men pansionattar kóp salynǵan.
2004 jyly ashylǵan «Baiantaý» demalys úiiniń aýmaǵynda 160 orynǵa 8 korpýs, ashana, meditsinalyq pýnkt, kúzet úii, ákimshilik korpýsy ornalasqan. Demalys úiinde kitaphana, meditsinalyq pýnkt jumys isteidi. Demalýshylarǵa 4 mezgil tamaq beriledi, belsendi demalys, ekskýrsiia, sporttyq jáne mádeni-qoǵamdyq is-sharalar uiymdastyrylady. Eresekterge – 4500 teńge, balalarǵa – 3000 teńge (balalarǵa 7 jasqa deiin tegin).
Balqash
Balqash kóli – qaitalanbas ereksheligi bar ózgeshe oryndardyń biri. Onyń batys bóligi tushy, al shyǵysyndaǵy sý ashy bolady. Balqash jaǵalaýynda jazǵy demalysyn ótkizip, sýǵa shomylǵysy keletinderdiń qatary jyl saiyn artyp keledi. Bir kezderi jetimsirep jatqan jaǵalaýlarǵa búginde jan bitip, kóptegen demalys orny boi kótergen. Demalýshylar arasynda «Dosjan», «Jemchýjina», «Balqash Nursaia», «Golýbaia lagýna» siiaqty demalys aimaqtary suranysqa ie. Atalǵan demalys oryndarynda bir kúndik demalys 10 000-35 000 myń teńge aralyǵynda bolady. Bul tek bólmege tólenetin aqy. Budan bólek tamaqqa, qosymsha qyzmetterge jeke aqsha tóleisiz. Arnaiy tapsyryspen daiyndalǵan túski as 1 adamǵa 3-5 myń teńge aralyǵynda bolady. Sondai-aq ózińizben birge as-aýqatyńyzdy ákelip, daiyndaýyńyzǵa da bolady. Qarapaiym halyqqa arnalǵan baǵaǵa kelsek, eki oryn standartty bólme 8-10 myń teńge aralyǵynda. Munda balalarǵa arnalǵan oiyn alańy da bar. Asyńyzdy ózińiz daiyndaýǵa múmkindik qarastyrylǵan. Budan bólek demalýshylar úshin VIP úiler bar. Tańǵy jáne túski asyn ózderi beredi .Bir úidiń baǵasy táýligine 45 myń teńge. Balqash jaǵalaýynda demalý úshin 1 adamǵa ketetin qarajatty sanaityn bolsaq, jol aqysy – 4000, jatyn oryn – 15000, as-aýqat 6000, qosymsha qyzmet túrleri 5000 teńge. Jalpy alǵanda, Balqash jaǵalaýynda demalý úshin bir adamǵa kúnine 30 myń teńge qajet. Bul eń tómengi baǵa.
Kendirli
Mańǵystaý oblysynda Kaspiidiń jaǵasynda ornalasqan «Kendirli» demalys aimaǵy jazǵy maýsymda qarqyndy jumys jasaidy. Munda týristerdiń teńizge túsýi, densaýlyǵyn durystaýy jáne tynyǵýy úshin barlyq jaǵdai jasalǵan. Tamyljyǵan jaz aiynda jaǵajaida demalǵysy keletinderdiń qatary jyl sanap ósip keledi. Munda kóbinese osy óńirge jaqyn oblys pen aimaqtardan kelýshilerdiń qarasy basym. «Kendirlide» demalýshylardyń árbir kúnin qyzyqty ótkizýi úshin barlyq jaǵdai jasalǵan. Munda demalýǵa kelgen adam bir kúnge 16 myń teńge tóleidi. Onyń ishine 4 mezgil tamaǵy, emi kiredi.
P.S. Qazaqstannyń qai jaǵyna barmańyz, aldyńyzdan bir tarihi ólke, bir týristik oryn shyǵary haq. Endeshe, «taqiiama tar kelmeidiniń» kerine salmai, óz tabiǵatymyzdyń sulýlyǵyn tamashalaýdan, demalýdan sharshamańyz!
