Foto: baraev.kz
Kásipodaq – negizgi mindeti kásipodaq músheleriniń áleýmettik-eńbek múddeleri men quqyqtaryn qorǵaý bolyp tabylatyn jalǵyz zańdy jáne táýelsiz qoǵamdyq uiym. Ult.kz tilshisi kásipodaq qozǵalysy degenimiz ne, onyń ókilettikteri, mindetteri men maqsattary qandai ekenin zerttep kórdi.
Qazaqstan Respýblikasy Kásipodaqtar federatsiiasy tóraǵasynyń orynbasary Nurlan Óteshevtiń aitýynsha, «Kásipodaqtar federatsiiasy Qazaqstandaǵy eń iri qoǵamdyq uiym 1905 jyly 6 jeltoqsanda qazirgi Qaraǵandyoblysynyń aýmaǵynda qurylǵan Ýspen mys kenishi jumysshylarynyń respýblikadaǵy alǵashqy kásipodaq uiymy bolyp resmi tanyldy.
Keńes ókimeti kezinde Qazaqstandaǵy barlyq kásipodaqtardyń qyzmetin bir ortalyq organ – 1948 jyly qurylǵan Qazaq kásipodaqtar keńesi (Qazsovprof) basqarǵanyn aita ketken jón.
Búgingi tańda Qazaqstanda kásipodaqtardyń úsh respýblikalyq birlestigi bar: Qazaqstan Respýblikasy kásipodaqtar federatsiiasy, Qazaqstan eńbek konfederatsiiasy jáne «Amanat» Qazaqstan kásipodaqtary federatsiiasy Qazaqstan 1 million 500 myńnan astam kásipodaq músheleri bar 23 salalyq kásipodaq pen 17 aýmaqtyq kásipodaq birlestikterin biriktiredi.
Nurlan Óteshev federatsiianyń kásipodaq músheleriniń múddesi úshin túrli qoǵamdyq-saiasi jaǵdailarda jumys istep kele jatqan kóp jyldyq tájiribesi bar azamattyq qoǵamnyń mańyzdy bóligi ekenin basa aitty.
«Qazaqstan Respýblikasynyń «Kásipodaqtar týraly» Zańynyń 16-babyna sáikes kásipodaqtar óz músheleriniń áleýmettik-eńbek quqyqtary men múddelerin bildirýge jáne qorǵaýǵa, sondai-aq memlekettik organdarmen qarym-qatynasta qyzmetkerlerdiń ókilderi bolýǵa quqyly. Óz ókilettigi shegindegi organdar, jumys berýshiler, jeke kásipkerlik qaýymdastyqtar (qaýymdastyqtar), odaqtar), ózge de qoǵamdyq uiymdar jatady», - deidi Nurlan Óteshev.
Sonymen qatar, kásipodaqtar zańnamada belgilengen tártippen sotta, mediatsiia, bitimgershilik jáne tórelik rásimder kezinde qyzmetkerlerdiń quqyqtary men múddelerin qorǵaýǵa, qoǵamdyq baqylaýdy júzege asyrýǵa, ereýilder men beibit jinalystar ótkizýge quqyly.
Alǵa qoiǵan maqsattaryna jetý úshin uiym jarǵy sheńberinde áreket etedi:
- Federatsiia qyzmetiniń negizgi baǵyttary men strategiiasyn ázirleidi jáne anyqtaidy;
- Federatsiiaǵa múshe uiymdardyń qyzmetin biriktiredi, úilestiredi jáne basqarady;
- óz músheleriniń quqyqtary men zańdy múddelerin bildiredi jáne qorǵaidy, sondai-aq memlekettik organdarmen qarym-qatynasta qyzmetkerlerdiń atynan ókildik etedi;
- áleýmettik áriptestik jónindegi respýblikalyq úshjaqty komissiianyń jumysyna qatysady;
- jumys berýshilerdiń respýblikalyq birlestikterimen jáne Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimetimen Bas shart jasasý kezinde áleýmettik áriptestiktiń tarapy retinde áreket etedi;
- azamattardyń eńbek jáne áleýmettik quqyqtary men zańdy múddelerin qozǵaityn normativtik quqyqtyq aktilerge bastamashylyq jasaidy jáne ázirleýge qatysady;
- eńbek zańnamasynyń saqtalýyna jáne áleýmettik-eńbekti qoldaý jónindegi memlekettik (memlekettik) baǵdarlamalardyń iske asyrylýyna qoǵamdyq baqylaýdy júzege asyrady;
- eńbek qatynastary týraly halyqaralyq sharttar men konventsiialardy ratifikatsiialaýǵa jáne júzege asyrýǵa umtylady;
- ujymdyq eńbek daýlaryn sheshýge qatysady;
-óziniń filialdary men kásipodaq músheleriniń quqyqtary men múddelerin qorǵaý úshin sotqa talap qoiýǵa, sotta jáne eńbek arbitrajynda olardyń múddeleri úshin áreket etýge quqyly.
Búgingi tańda Kásipodaqtar federatsiiasy qandai ózekti máselelerdi sheship jatqanyn aita kele, eńbek qatynastary júiesindegi birlestikter birneshe fýnktsiialardy atqaratynyn atap ótti.
«Olardyń biri, ekonomikalyq, kásiporyndarda, salalarda jáne ekonomikanyń basqa salalarynda jumysshylardyń múddeleri men quqyqtaryn qorǵaýmen bailanysty, ol, ádette, jumys kúshi ókilderi retinde kásipodaqtardyń qatysýy arqyly júzege asyrylady ujymdyq kelissózder protsesi ekonomikalyq qyzmetten basqa, kásipodaqtar eńbek protsesin demokratiialandyrý, jumysshylarǵa ujymdyq kelissózder protsesine qatysý múmkindigin berý, olardyń ómir súrý sapasyn anyqtaityn talaptardy qoiý jáne qorǵaý qyzmetin de atqarady», - dedi ol.
Kásipodaqtardyń taǵy bir qyzmeti áleýmettik bolyp tabylady jáne qoǵamdaǵy áleýmettik turaqtylyqqa qyzmet etýge arnalǵan.
Sondyqtan Kásipodaqtar federatsiiasy eńbekshilerdiń quqyqtaryn qorǵaý jáne zańdy múddelerin qorǵaý boiynsha júieli sharalar qabyldaýdy usynady, bul qoǵamnyń ádilettilikke degen suranysyn edáýir dárejede qanaǵattandyrýǵa, ózara qarym-qatynastardaǵy tejemelik jáne tepe-teńdik júiesiniń tiimdiligin arttyrýǵa múmkindik beredi. qyzmetkerler men jumys berýshige, sondai-aq halyqtyń naqty tabysyn arttyrýǵa jaǵdai isteidi.