Foto: baq.kz
Qazaqstanda qoǵamdyq keńester qandai ról atqarady jáne olardyń qoǵam men memleket yntymaqtastyǵynda qanshalyqty mańyzdy ekenin Ult.kz tilshisi anyqtap kórdi.
Búgingi tańda qoǵamdyq keńesterdiń jumysy esep beretin memleket qurý úderisine oń yqpal etýde. Ol myńdaǵan isker azamattarǵa eldiń qoǵamdyq qyzmetine qatysýǵa múmkindik berdi. Táýelsiz jáne qýatty memleketti el belsendileri mańyzdy sheshimderdi qabyldaýǵa jáne olardy baqylaýǵa qatysatyn damyǵan azamattyq qoǵamsyz elestetý múmkin emes.
Qazaqstanda qoǵamdyq keńester azamattyq qoǵamnyń múddesin jáne mańyzdy máselelerge qoǵamnyń kózqarasyn bildiredi. Olardyń negizgi missiiasy – halyq pen memlekettik organdar arasyndaǵy qarym-qatynasty jeńildetý jáne ashyq jáne ashyq dialog alańyn qurýǵa kómektesý.
Búgingi kúnniń basty talaptary – ashyqtyq pen obektivtilik. Memlekettik qurylymdardyń júieli jáne nátijeli jumys isteýi úshin qoǵamdyq keńesterdiń mańyzdylyǵyn arttyrýǵa nazar aýdarylýda. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bul institýttyń tiimdiligin arttyrýdyń mańyzdylyǵyn birneshe ret atap ótti.
Prezident Qasym-Jomart Toqaev búkil el aldyna qoiǵan basty mindet – halyqtyń ótinishterine jedel ári tiimdi jaýap berýdi qamtamasyz etetin «tyńdaýshy memleket» tujyrymdamasyn júzege asyrý boldy. Azamattarmen jumys jasaý úshin 2016 jyly qoǵamdyq keńester institýty quryldy. Munda óńirlerdiń máseleleri sheshilip, qala biýdjeti jáne basqa da ózekti máseleler qabyldanýy tiis edi.
Qoǵamdyq keńester vedomstvolarda, jergilikti ákimshilikterde, sondai-aq kvazimemlekettik sektorda jáne memleket basshysynyń aldynda jaýapty tulǵalarda ashylady. Bul keńesterdiń qyzmetin retteitin arnaiy zań bar ekenin aita ketken jón. Qujatqa sáikes, bul mekemelerdiń negizgi fýnktsiialary keńester berý, keńester ótkizý jáne ministrlikter, memlekettik organdar men ákimdikterdiń qyzmetine monitoringti qamtamasyz etý boldy.
Zań boiynsha bilik mindetti túrde qoǵamdyq keńesten túsken usynysty qaraýy kerek. Biraq bul keńes tek keńesshi organ bolǵandyqtan, mindetti túrde oryndalýy mindetti sheshimder qabyldaýǵa quzireti joq. QR Prezidenti janyndaǵy Ortalyq kommýnikatsiialar qyzmetiniń saityndaǵy málimetke sáikes, 2022 jyly elimizde 4 myńǵa jýyq qatysýshy bar 256 qoǵamdyq keńes jumys istedi. Olardyń 86 paiyzy azamattyq belsendiler boldy.
Keńes músheleriniń ókilettikterin aýqymdy dep ataýǵa bolady. Músheler ártúrli salalardaǵy zańnamany jáne memlekettik organdardyń jumysyn jetildirý boiynsha usynystar ázirleýmen ainalysady. Qoǵamdyq keńester zańnamany jetildirý jáne azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý boiynsha túrli bastamalar men usynystardy usynady.
Bul institýt jeke jáne zańdy tulǵalardyń memlekettik basqarýdy jáne memlekettik apparat qyzmetiniń ashyqtyǵyn jaqsartýǵa bailanysty shaǵymdaryn qaraidy. Azamattar memlekettik organdardyń jónsiz áreketterine nemese quqyqtarynyń buzylýyna shaǵymdarymen qoǵamdyq keńesterge júgine alady. Belsendilerdiń qoǵamdyq tyńdaýlarǵa qatysýǵa quqyǵy bar. Bul azamattarǵa mańyzdy saiasi máseleler, zań jobalary jáne óz aimaǵynyń damýyna áser etetin basqa da máseleler boiynsha óz pikirlerin bildirýge múmkindik beredi.
Keńester buqaralyq aqparat quraldary nemese internet arqyly qazaqstandyqtardy óz jumysy, ótkizilip jatqan is-sharalar, jumys nátijeleri, sondai-aq zańnamadaǵy ózgerister jáne halyqty qyzyqtyrýy múmkin basqa da máseleler týraly habardar etýge mindetti. Aita keterligi, institýt qyzmeti aiasynda qoǵamdyq keńesterdiń respýblikalyq otyrystary ótkizilip turady. Memlekettik organnyń jumysy barysynda elordada qoǵamdyq keńesterdiń úsh respýblikalyq májilisi ótti. Bul is-sharalarǵa keńes músheleri, sarapshylar, memlekettik organdardyń ókilderi jáne máslihat depýtattary qatysýda.
Mundai alǵashqy shara bir jyldan keiin keńes qurylǵan kezde, 2017 jyly boldy. Májiliste qoǵamdyq keńesterdiń dástúrli mártebesin saqtaý jáne memlekettik organdardyń keńesterdegi ókildik deńgeiin tómendetýge qatysty ózekti máseleler talqylandy. Qorytyndysynda naqty sheshimder men qatysýshylardyń usynystaryn qamtityn qarar qabyldandy. 2019 jyly qoǵamdyq keńesterdiń ekinshi otyrysy ótti. Is-sharaǵa qatysýshylar qoǵamdyq keńester týraly zań jobasynyń negizgi erejelerin, olardyń qyzmetin baǵalaý júiesin qalyptastyrý máselelerin, sondai-aq odan ári damý perspektivalaryn qarastyrdy.
Úshinshi Respýblikalyq Májilis 2022 jyly jumysyn bastady. Úshinshi respýblikalyq májilistiń mańyzdy jetistikteriniń biri jumys istep turǵan qoǵamdyq keńesterdiń jumysyn jetildirý boldy. Olardyń qyzmetine baǵa berilip, nátijesinde problemalar anyqtalyp, olardy joiý sharalary usynyldy. Sondai-aq birinshi jáne ekinshi shaqyrylym jumysynyń qorytyndysy shyǵaryldy. Olardyń jumys barysynda azamattardy tolǵandyratyn máselelerdi sheshýge aitarlyqtai kúsh salǵany aityldy. Qoǵam men bilik arasynda tiimdi dialog quryldy, bul aldaǵy ýaqytta jumystyń basym baǵyttaryn dálirek anyqtaýǵa múmkindik berdi.
Otyrystyń negizgi qorytyndysy qoǵamdyq keńesterdiń jumysy týraly ulttyq esep jobasynyń tanystyrylymy boldy. Bul qujatta atqarylǵan jumystar men qol jetkizilgen nátijeler týraly aýqymdy aqparat qamtylǵan. Osy eseptiń arqasynda keńesterdiń qyzmetine tolyq taldaý jasap, olardyń jumysyn jaqsartýdyń aldaǵy qadamdaryn anyqtaýǵa múmkindik týady. Osylaisha, Úshinshi Respýblikalyq Májilistiń qyzmeti búgingi tańda azamattardy tolǵandyryp júrgen máselelerdi sheshýde qyrýar jumys atqarylǵanyn kórsetedi. Keńester qoǵam men bilik arasyndaǵy dialogty qura aldy, bul bilik pen azamattar arasyndaǵy senim men yntymaqtastyqty nyǵaitý jolyndaǵy mańyzdy qadam bolyp tabylady.
Institýt jumysynyń negizgi túri – túrli máseleler men olardy sheshý joldary kópshilik aldynda talqylanatyn jinalystar. Jiynǵa elimizdiń múddeli turǵyndary, qoǵamdyq uiymdardyń músheleri, sarapshylar qaýymdastyǵy men BAQ ókilderi qatysa alady. Qoǵamdyq keńes qabyldanǵan sheshimder, qol jetkizilgen nátijeler, óz komandasynyń quramy, aldaǵy otyrystardyń kún tártibi jáne basqa da qoǵamdyq mańyzy bar mańyzdy máseleler týraly aqparatpen bólisýge mindetti.
Tabysty qaýymdastyq keńesteriniń birneshe mysaldary bar. Mysaly, Astana jáne Almaty qalalary ákimdikteriniń qoǵamdyq keńesteri, jurtshylyqtyń kómegimen jańa ideialardy belsendi túrde týdyratyn ministrlikter. Keńes músheleri eldiń investitsiialyq belsendiligin damytý, azamattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý, bilim men ǵylym, densaýlyq saqtaý, mádeniet pen óner, kásipkerlik pen jumys oryndary siiaqty qoǵamnyń ózekti jáne ózekti máselelerin, sondai-aq basqa da birqatar mańyzdy máselelerdi belsendi túrde kóteredi.
Qoǵamdyq keńesterdiń tájiribesi olardyń naǵyz qoǵamdyq institýttar ekenin jáne azamattyq qoǵam birqatar máseleler boiynsha óz pikirin bildire alatyn dialog úshin syndarly keńistik quratynyn kórsetedi.
