Parlament Májilisiniń jalpy otyrysynda depýtat Aijan Sqaqova ǵylymi zertteýshiler sanynyń qysqarýyna alańdaýshylyq bildirdi. Osy oraida Úkimet basshysynyń orynbasary Eraly Toǵajanovtyń atyna depýtattyq saýal joldandy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Onyń aitýynsha, qazaqstandyq ǵylymnyń deńgeii men áleýetiniń tómendeýi aiqyn trendke ainaldy. Daǵdarys ǵylymnyń barlyq negizgi faktorlaryna: ǵylymi kadrlarǵa, zertteý bazasyna, salany basqarý jáne qarjylandyrý modeline áser etti. Otandyq ǵylym problemalarynyń sebepterin obektivti qarastyrǵanda birqatar mańyzdy faktorlardy kórýge bolady.
«Birinshi faktorǵa toqtalsaq, ǵylymdaǵy basty dúnie – ǵalymdardy baǵalamaý. Resmi derekter boiynsha ǵylymi uiymdar sanynyń qysqarýy zertteýshilerdiń azaiýyna alyp keldi. Memlekettik ǴZI ǵylymi zertteýshileriniń sany 24,7 paiyzǵa qysqardy. Ǵalym doktorlarynyń sany da kemidi. Onyń ishinde tek «injenerlik ázirlemeler jáne tehnologiialar» baǵyty boiynsha ǵylym doktorlarynyń sany 88 paiyzǵa qysqardy», - dedi depýtat.
Osy oraida ol ǵalymdardyń jalaqysy tómen ekenin atap ótti. Ǵylym doktorynyń ortasha jalaqysy 166 681 teńgeni, ǵylymi qyzmetkerdiń jalaqysy – 93 971 teńgeni, zerthanashy/doktoranttyń jalaqysy – 84 061 teńgeni quraidy.
Aijan Sqaqova ekinshi faktorǵa toqtala kele, sala retinde ǵylymnyń tiimsiz uiymdastyrýshylyq modeli – basqarýdaǵy problemalar jáne qarjylandyrýdaǵy kemshilikke toqtaldy.
Joǵaryda aitylǵandardy eskere otyryp, Qazaqstan Halyq partiiasynyń depýtattary kelesini usynady:
- Otandyq ǵylymnyń damýyn basym strategiialyq mindet jáne Qazaqstandy EYDU elderiniń deńgeiine deiin damytýdyń qajetti sharty retinde aiqyndaý. Ǵylymdy qarjylandyrýdy kezeń-kezeńmen kóterý;
- Ǵylymi qoǵamdastyqpen birlesip basqarý men qarjylandyrýdyń tiimdi júiesi bar sala retinde ǵylymnyń jańa uiymdastyrýshylyq modelin ázirleý;
- Ǵylymi uiymdardy bazalyq jáne granttyq qarjylandyrý tetiginiń júiesin qaita qaraý;
- Ǵylymi qyzmetkerlerdiń eńbekaqysyn keminde eki ese ulǵaitý jáne olarǵa kepildi bazalyq jalaqy belgileý.
