QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrligi (budan ári – Eńbekmini) sarapshylarmen birlesip Áleýmettik kodeks tujyrymdamasynyń (budan ári – tujyrymdama) jobasyn ázirleýde, ony aǵymdaǵy jyldyń shilde aiynda Zań jobalaý qyzmeti jónindegi vedomstvoaralyq komissiianyń qaraýyna shyǵarý josparlanyp otyr.
Áleýmettik kodeksti (budan ári – Kodeks) ázirleýdiń maqsaty azamattardyń ózderiniń áleýmettik quqyqtary men múddelerin iske asyrýy úshin institýtsionaldyq, ekonomikalyq jáne uiymdastyrýshylyq jaǵdailar jasaý bolyp tabylady.
«Qazirgi ýaqytta qazaqstandyqtarǵa 1 Kodekspen, 16 zańmen jáne 100-den astam zańǵa táýeldi aktimen retteletin áleýmettik qamsyzdandyrý sharalarynyń keń spektri usynylady. Jańa kodekstiń negizgi maqsaty – bul halyqtyń túsinýin jeńildetý úshin osy saladaǵy qoldanystaǵy zańnamanyń barlyq normalaryn bir qujatta shoǵyrlandyrý. Áleýmettik kodeks azamattardyń usynystaryn eskere otyryp ázirlenedi jáne adam ómiriniń árbir kezeńine qatysty bólimderdi qamtidy. Bul qazaqstandyqtarǵa memlekettik qoldaý sharalaryn ońai túsinýge múmkindik beredi», – dep atap ótti QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý birinshi vitse-ministri Aqmádi Sarbasov.
Onyń aitýynsha, Kodeksti qabyldaý halyqtyń áleýmettik zańnamany túsinýin jeńildetip qana qoimai, normativtik quqyqtyq aktiler mazmunynyń biryńǵai stilin qamtamasyz etedi (áleýmettik qamsyzdandyrý salasyndaǵy birqatar zańdar 90-shy jyldardyń basynda qabyldanǵan, al odan beri NQA ázirleý tásilderi aitarlyqtai ózgergen).
Sondai-aq, Kodeks sheńberinde azamattardyń áleýmettik quqyqtaryn júieleý júzege asyrylady – bir qujatta adamnyń ómir jolynda, tirshilik áreketiniń barlyq salalarynda týyndaityn barlyq bazalyq quqyqtar, onyń ishinde eń tómengi áleýmettik standarttar kórsetiletin bolady.
Tujyrymdamany ázirleý sheńberinde QR Parlamentiniń depýtattaryn, ortalyq memlekettik organdardyń, úkimettik emes uiymdardyń, qoǵamdyq keńesterdiń ókilderin, sondai-aq bastamashyl azamattardy qosa alǵanda, áleýmettik salanyń túrli baǵyttary boiynsha 100-den astam sarapshynyń qatysýymen jumys toby quryldy.
Jumys tobynyń qyzmeti barysynda QR 30-dan astam zańnamalyq jáne 150 zańǵa táýeldi aktileri, sondai-aq áleýmettik zańnamany retteýdiń halyqaralyq tájiribesi zerdelendi.
Halyqpen jáne qoǵamdyq birlestiktermen ótkizilgen kezdesýlerdiń qorytyndysy boiynsha jumys toby 500-ge jýyq usynys jinap, olardy qarady.
Jumys toby Kodeksti eki bólikten turatyn – jalpy jáne erekshe bólikterden jasaýdy usynady.
Jalpy bólikte memleket pen azamat arasyndaǵy áleýmettik qatynastardy olardyń ózara mindettemelerin naqty aiqyndai otyryp, quqyqtyq retteýdiń negizderi belgilenedi.
Erekshe bólikte áleýmettik táýekelderdiń jekelegen túrlerine arnalady, onda olarǵa den qoiý sharalary, áleýmettik kómek alýshylardyń sanattary, tólemderdiń mólsheri, olardy taǵaiyndaý sharttary men merzimderi aiqyndalatyn bolady.
«Kodeksti ázirleý jáne qabyldaý qazirgi ýaqytta qoldanylyp júrgen 16 zańnyń kúshin joiýǵa alyp keledi. Iaǵni, mysaly, qazir múgedektigi bar adamdardy áleýmettik qorǵaý máseleleri 5 Zańmen reglamentteletin bolsa, onda bolashaqta bir ǵana Kodeks bolady. Bul rette jańa Kodeks búgingi kúni bar barlyq áleýmettik kepildikter men áleýmettik qoldaý nysandarynyń saqtalýyn, onyń ishinde azamattardy Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan zeinetaqylarmen, járdemaqylarmen jáne tólemdermen qamtamasyz etýdi, múgedektigi bar adamdardy ońaltý quraldarymen jáne qyzmetterimen qamtamasyz etýdi qamtamasyz etedi», – dep atap ótti Aqmádi Sarbasov.
Tujyrymdama bekitilgennen keiin Eńbekmini Áleýmettik kodekstiń ózin ázirleýge kirisedi.
Buǵan deiin habarlanǵandai, Memleket basshysy 2020 jylǵy 1 qyrkúiektegi Qazaqstan halqyna Joldaýynda Áleýmettik kodeksti ázirleý jáne qabyldaý arqyly áleýmettik zańnamany shoǵyrlandyrý boiynsha jumysty bastaýdy tapsyrǵan bolatyn.
