Gýmanitarlyq ǵylymdardy damytyp, jastardyń qyzyǵýshylyǵyn oiatý kerek – Áshimbaev

Gýmanitarlyq ǵylymdardy damytyp, jastardyń qyzyǵýshylyǵyn oiatý kerek – Áshimbaev

QR Parlamenti Senatynyń tóraǵasy Máýlen Áshimbaev Senat janyndaǵy Jas sarapshylar klýbynyń kezekti otyrysyn da gýmanitar mamandardy daiarlaý jóninde pikir bildirdi, dep habarlaidy "Ult aqparat".

«Qazirgi zamanaýi álemde jaratylystaný jáne naqty ǵylymdardyń basymdyǵy aiqyn kórinedi. Bul tehnologiialardyń damýymen jáne ekonomikalyq damýǵa tikelei áser etetin ǵylymi ázirlemelerge suranyspen bailanysty. Al gýmanitarlyq ǵylymdar – filosofiia, tarih, lingvistika, áleýmettaný, psihologiia jáne basqalary birqatar sebeptermen keiinge ysyryldy. Bul ásirese damýshy elderge tán. Biraq túptep kelgende, gýmanitarlyq ǵylymdar adamdardyń dúnietanymyn qalyptastyrady, bolmys pen ótip jatqan protsesterge aýqymdy jáne durys kózqaras beredi. Platon men Aristotel zamanynan beri búkil álemdik ǵylymi oi barlyq ǵylymdardyń negizi bolǵan filosofiiadan bastaldy», - dep jazdy Senat tóraǵasy Facebook-tegi paraqshasynda.

Onyń pikirinshe, qazirgi zamanǵy adamǵa 21 ǵasyrda qajet bolatyn ilim men daǵdylardy gýmanitarlyq bilim úirete alady.

«Birinshiden, áńgime aýditoriia aldynda sóileý, ideialaryn jetkizý jáne kózqarasyn qorǵai alý jóninde bolmaq. Ashyq aqparattyq qoǵam jáne «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasyn júzege asyrý jaǵdaiynda durys pikirsaiys daǵdysy kúnnen-kúnge mańyzdy bola túsýde. Oidy jazbasha túrde tujyrymdai alý, júieli jáne túsinikti mátinderdi daiyndaý da asa mańyzdy. Memlekettik apparatta, basqa uiymdar tárizdi aqparattyń negizgi kólemi jazbasha túrde kelip túsedi jáne sonyń negizinde mańyzdy sheshimder qabyldanady. Sondyqtan mátinderdiń sapasyna kóp nárse bailanysty», - deidi M. Áshimbaev. 

Gýmanitarlyq bilim berýdiń taǵy bir negizgi komponenti – júieli oilaýdy qalyptastyrý. Ýniversitetter deńgeiinde jastardy stereotipterden, dogmalardan jáne ústirt tolǵamnan aryltý, aqparatty durys taldaýǵa jáne túsindirýge úiretý mańyzdy. Odan bólek, qoǵam aldynda turǵan mindetter únemi kúrdelenip jatqanda top ishinde jumys istei bilý kerek. 

«Basqa adamdarmen ózara áreket etip, tiimdi bailanys ornatý – qazirgi álemdegi mańyzdy qasietterdiń biri ekeni anyq. Mundai daǵdylar men qabiletterdi qalyptastyrý bilim berý júiemizdiń, atap aitqanda, onyń gýmanitarlyq baǵytynyń mańyzdy bóligi bolýy tiis. Gýmanitarlyq ǵylymdar qoǵamdyq jáne áleýmettik protsesterdiń mánin kórýge, tutas dúnietanym men durys qabyldaýdy qalyptastyrýǵa úiretýi kerek. Sondyqtan gýmanitarlyq ǵylymdardy qoldaý men damytý, olarǵa jastardyń qyzyǵýshylyǵyn oiatý mańyzdy dep sanaimyn. Joǵary oqý oryndarynda tiisti pánderdi oqytýdyń sapasyn arttyrý qajet. Munda áli de kóptegen máseleler bar. Biraq qazirgi álemniń kóptegen kúrdeli suraqtaryna gýmanitarlyq ǵylymdar jaýap bere alatynyna senimdimin», - dedi Máýlen Áshimbaev.