Elimizde pandemiia kezinde ólim kórsetkishi 22 paiyzǵa artqan

Elimizde pandemiia kezinde ólim kórsetkishi 22 paiyzǵa artqan

Ótken jyly týý jáne ólim kórsetkishi ósip, rekord ornady, dep habarlaidy "Ult aqparat".

«Eńbek resýrstaryn damytý ortalyǵy» AQ boljaý departamentiniń direktory Dmitrii Shýmekov 2020 jylǵy demografiia salasyndaǵy jaǵdai týraly tolyǵyraq aityp berdi. 

Pandemiiaǵa qaramastan, 2020 jyl jańa týǵan náresteler sany boiynsha rekordtyq jyl boldy, ol 425,6 myńdy qurady, bul 2019 jylmen salystyrǵanda 5,6% kóp. 

Bul kórsetkish boiynsha 1987 jylǵy rekordqa qol jetti - bir jyl ishinde 417,1 myń bala dúniege keldi.

Osylaisha, 2020 jyly aldyńǵy jylǵa qaraǵanda 22 561 adam dúniege keldi, bul ósimniń 63% jýyǵy tórt óńirge – Túrkistan (24%), Almaty (16%) jáne Qyzylorda (10%) oblystaryna, sondai-aq Shymkent qalasyna (13%) tiesili.

Sarapshy 2020 jyly týý dinamikasy birqatar tosynsyilar ákelgenin atap ótti.

«Ulttyq statistika biýrosynyń málimeti boiynsha, sáýir aiynda jańa týǵan náresteler sany 2019 jyldyń sáýirimen salystyrǵanda 26% azaiǵan. Biraq maýsym aiynda ósim sondai 26%-dy qurady. Biz mundai tolqýlardyń nege bailanysty ekenin naqty bilmeimiz, biraq bul jerde tehnikalyq qiyndyqtar men densaýlyq saqtaý salasyndaǵy jaǵdai áser etti dep boljaimyz. Ai saiynǵy mánde mundai kúrt ósýdiń eshqandai alǵysharttary bolǵan joq. Múmkin, bul memlekettik organdardyń aqparattyq júielerinde týý faktilerin kesh tirkeýden bolǵan shyǵar. Eger karantinniń boljamdy áseri ótken jylmen salystyrǵanda qarasha aiynda – 10%-ǵa, al jeltoqsanda – 12% - ǵa ósken bolsa, kóktemdegi tómendeý men jazǵy ósimniń sebepteri áli belgisiz», - deidi sarapshy. 

Demografiianyń ekinshi tusyna toqtala otyryp, sarapshy, ókinishke qarai, barlyq belgili oqiǵalardyń saldarynan ólim kórsetkishiniń de óskenin aitty. 

Qaitys bolǵandar sany 2019 jylmen salystyrǵanda 22% ósip, 162,6 myń adamǵa jetti. 

Bul rette elordada ólimniń jalpy kórsetkishi 43% ósti, bul Nur-Sultan qalasynda ólim jaǵdailary kóbirek oryn alatyn meditsinalyq mekemelerdiń shoǵyrlanýyna bailanysty bolýy múmkin.

«Eger naýryz aiynda qaitys bolǵandar sany 2019 jyldyń naýryzymen salystyrǵanda 20%, al jalpy birinshi toqsanda 8% qysqarsa, sáýirde barlyǵy úide otyrǵanda ólim 62%, al qańtar-sáýirde 21% tómendegen. Biraq mamyr aiynda bul kórsetkish 27%, maýsymda – 51%, shildede - 2019 jyldyń tiisti aiymen salystyrǵanda 127% ósken. Odan keiin qarqyn tamyz aiynda 70%-dan qazan aiynda 7% deiin qysqaryp, tómendei bastady, alaida qarashada 19%, al jeltoqsanda 15% ósim baiqaldy», – dep atap ótti Dmitrii Shýmekov.

Sarapshynyń aitýynsha, qazaqstandyqtardyń ólim jaǵdailarynda qan ainalym júiesi men tynys alý organdarynyń aýrýlary kóp ushyrasady.

«Ólim sebepterinde qan ainalymy júiesiniń aýrýlary erekshe oryn alady, onyń úlesi ólim jaǵdailarynyń jalpy sanynda 23% qurady. 2020 jyly ótken jylmen salystyrǵanda ólim sany 21% ósti. Tynys alý organdarynyń aýrýlarynan bolatyn ólim 43% ósti, al jalpy ólimniń úlesi - shamamen 14%», – dep tolyqtyrdy Dmitrii Shýmekov.

Bul rette jazataiym oqiǵalardan bolatyn ólim azaiǵan. 

«Pandemiianyń barlyq ziiandy áserine qaramastan, 2020 jyly jazataiym oqiǵalardan, ýlanýdan jáne jaraqattanýdan bolatyn ólim 10% azaidy, bul barlyq ólim jaǵdailarynyń shamamen 7% qurady. Sonymen qatar, kólik apattarynan qaitys bolǵandar sany 19% azaidy. Bul úrdis jalǵasa berse, jaqsy bolar edi», – dep túiindedi sarapshy.