Mektep dálizindegi jaiqalǵan gúlder, apelsin men mandarin kóshetteri, sý aidyndaryn tazartýǵa arnalǵan robottardyń úlgileri – Besqaraǵai aýdanyndaǵy №1 orta mektep oqýshylarynyń ekologiialyq jobalary osyndai baǵyttardy qamtidy. Jas zertteýshiler qorshaǵan ortany qorǵaý ideiasyn kúndelikti tájiribemen ushtastyryp, ósimdik ósirýden bastap tehnologiialyq sheshimder ázirleýge deiingi jumystarmen ainalysyp júr.
Mektepte ekologiialyq baǵyttaǵy birneshe joba júzege asýda. «Taza Qazaqstan» taqyrybyndaǵy ashyq sabaqta oqýshylar óz jobalaryn tanystyrdy. Olardyń biri – «Jasyl meken». Joba aiasynda oqýshylar mektep ishin kógaldandyryp, túrli gúlder men ósimdikterdi ózderi ósirip, kútip-baptaidy. Qazir mekteptiń ekinshi qabatyndaǵy dálizderde balalar ósirgen gúlder jaiqalyp tur.
Joba oqýshylardyń tabiǵatqa degen jaýapkershiligin arttyryp qana qoimai, ekologiialyq bilimdi tájiribemen ushtastyrýǵa múmkindik beredi. Balalar ósimdikterdiń ósýin baqylap, olarǵa qajetti kútim jasaýdy úirenedi.
Ekologiialyq bastamalardyń qatarynda erekshe nazar aýdarǵany – tsitrýs ósirý jobasy. «Citrus Climate: kúrt kontinenttik klimat jaǵdaiynda tsitrýs kóshetteriniń beiimdelýi men STEM ortasynda ósý dinamikasyn zertteý» jobasy arqyly oqýshylar Besqaraǵaidyń klimattyq jaǵdaiynda apelsin men mandarin sekildi jylýsúigish ósimdikterdi ósirý múmkindigin zerttep jatyr.
Óńirdegi qysqy aýa raiynyń ereksheligine bailanysty tsitrýs kóshetteri mektep ishinde ósiriledi. Oqýshylar ósimdikterge qajetti jaǵdai jasap, olardyń ósýin baqylaýda. Joba barysynda arnaiy STEM shamdary qoldanylyp, kóshetterdiń jyl boiy jabyq ortada beiimdelý múmkindigi zerttelýde.
9-synyp oqýshysy Asylai Jumanbaevanyń aitýynsha, jobany júzege asyrýdaǵy negizgi máselelerdiń biri – óńirdiń qatań klimaty.
«Biz jaqta qys óte sýyq. Sondyqtan kóshetterdi jyl on eki ai dalada ósirý tiimsiz. Jobany bolashaqta tiimdi paidalaný úshin STEM shamdaryn aldyq. Sol arqyly olardyń jyl boiy bólme jaǵdaiynda ósýine múmkindik jasap otyrmyz», – deidi oqýshy.
Mektepte tsitrýs kóshetterimen qatar, sirek kezdesetin ósimdikterdi ósirý jáne olardyń erekshelikterin zertteý jumystary da júrgiziledi. Oqýshylardyń aitýynsha, mundai tájiribeler týǵan ólkeniń tabiǵi jaǵdaiyn tereńirek túsinýge jáne ósimdikterdiń ár ortaǵa beiimdelý erekshelikterin zertteýge múmkindik beredi.
Jas zertteýshiler qorshaǵan ortany qorǵaýda tehnologiiany da paidalanýǵa tyrysady. Máselen, «Bio-tor» jobasy sý aidyndaryndaǵy plastik pen usaq qaldyqtardy jinaýǵa arnalǵan biomimetikalyq qurylǵyny usynady. Al «AquaCleaner» jobasynda ózen shaianynyń dene qurylysy negizge alynyp, sý astyndaǵy qoqysty jinaityn robot-keme modeli jasalǵan.
Oqýshylar jobalaryn ázirleý kezinde zamanaýi tehnologiialarmen qatar, jasandy intellekt múmkindikterin de paidalanady. Bul olardyń ekologiialyq máselelerdi zertteýmen qatar, injenerlik jáne ǵylymi izdenisterge qyzyǵýshylyǵyn arttyryp otyr.
Mektep ustazy Dinara Áikenniń aitýynsha, ekologiialyq tárbie eń aldymen adamnyń óz úiine, mektebine jáne týǵan jerine degen qamqorlyǵynan bastalady.
«Taza Qazaqstan – ózimizdiń úiimizden, mektebimizden, týǵan jerimizden qamqorlyq etýden bastalady. Bilim men izdenisti ushtastyra otyryp, jańa deńgeige shyǵarýǵa kóptegen múmkindik bar», – deidi ustaz.
Jobalardy tanystyrýmen qatar, mektep ujymy men oqýshylar aýmaqty tazalaý jáne abattandyrý jumystaryna da qatysty. Osylaisha mektepte ekologiialyq bastamalar tek zertteý jobasy retinde qalyp qoimai, kúndelikti ómirmen sabaqtasyp keledi.
Búginde oqýshylardyń jumystary ósimdik ósirý, mektepti kógaldandyrý jáne sý aidyndaryn tazartý sekildi birneshe baǵytty qamtidy. Al bul bastamalardyń barlyǵyn biriktiretin negizgi maqsat – tabiǵatty qorǵaý ideiasyn bilim, ǵylym jáne zamanaýi tehnologiialar arqyly júzege asyrý.
