Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyn alaqailatyp aityp-aq jatyrmyz. Keńesten kórgen qorlyǵymyzdy jyrdai ǵyp eńiregende etegimizdegi jasqa keme júzdiremiz! Jahandaný degen jalmaýyz jelkemizde tónip tur.
Reseidiń memlekettik dýmasynyń depýtattary álsin-álsin «qazaq degen el bolmaǵan, olarda jer de joq» dep dońyzaibat shegip qoiady. Qulaǵymyzdy qaǵyp tastap, alǵa shulǵi basyp júrgen bolamyz. Iá, ras Táýelsizdikke 30 jyl! Qazaq botasynda kórmegenin atasynda kórip, bolyp-tolǵandai toqmeiil kóńilmen, qýanyshqa máimildegen sezimmen kekirik ata pańdanamyz. Arqaǵa Aqorda turǵyzdyq, tamasha, Altynordanyń zańdy jalǵasy – Qazaq eli jasai bersin! Sol qazaq eliniń júregi – Nur-Sultan qalasynyń Bilim basqarmasyna qarasty dál qazirgi tańda 36 qazaq mektebi, 53 aralas mektep, 18 taza orys tilinde bilim beretin mektep bar.
Aralas mektepterde oqityn balalardy avtomatty túrde orys mektebiniń túlekteri dep sanaýǵa bolady. Al endi aralas mektepter qalanyń qaq ortasynda, jańadan salynǵan, jaǵdailary óte jaqsy ǵimarattarda ornalasqan. Taza qazaq mektepteriniń kóbi shetpushpaqtaǵan, qalanyń ana sheti, myna sheti, itólgen mekenderde ǵana ashylǵan. Iaǵni, arzan páter jaldaǵan, bazar jaǵalaǵan jarly-jaqybailar men ár oblystan kóship kelip, áli bul qalaǵa sińisti bola almaǵandardyń mekeni. Aralas mektepter qalanyń eń kórikti jerlerinde, bai-baǵlandardyń, basshy, qosshy, sheneýnikterdiń mai kekirip jatqan súiikti aýmaqtarynda ornalasqan. Olardyń balalary aralas ne orys mektepterinde oqidy. Sebebi, memleket saiasatynyń astaryn da, búgingi baǵyt-baǵdaryn da kórip, sezip otyrǵan jańa qazaqtar balalaryn oryssha oqytady. Óitkeni qazaq tiliniń bolashaǵyna ata-analary da senbeidi! Al bizdiń memlekettiń «másiniń qonyshyn kesip kebis qylǵan» qojanasyr saiasatyn qarańyz! Qalalyq bilim basqarmasynyń bir sharýasyna Bilim jáne ǵylym ministrligi aralasa almaidy! Ákimdik – jarty patshalyq! Ol az deseńiz, qalanyń bilim basqarmasyna qaramaityn Nazarbaev ziiatkerlik mektepteri, jekemenshik mektepter qazaq tiliniń kósegesin kógertip otyr dei alasyz ba?! Osy jaqynda ǵana Nur-Sultannyń qaq ortasynda ashylǵan 89, 91-mektepterdi qala ákimi Altai Kólginov ashty, olar da aralas!!! 92–mektepti aralas jasamaq.
Altai myrza, qazaq memleketiniń bolashaǵyna balta shappaý kerek jáne ol balta Bolashaqpen oqyp kelgen azamattyń qolymen shabylmaýy kerek! Keshegi joq degende Qaraótkelde orystyń qamalyn qiratqan Kenesarynyń arýaǵynan uialý kerek qoi?!
Prezidentimiz Qasymjomart Kemeluly sońǵy kezderdegi suhbattarynda, maqalalarynda qazaq tiliniń mártebesin kóterý kerek degendi aitýdai-aq aityp, jazýdai-aq jazyp keledi. Myna qaladaǵy bilimniń ara salmaǵyn kórip-bilip otyrǵan ár adam Qazaq tiliniń bolashaǵyn qalai elestetetinin men bilmeimin.
Qazaqstannan orys bastatqan ózge ulttar kóship jatqany qaida, nege sany azaimaityn oryssha jáne aralas mektepter?! Ata-analarda jalǵyz maqsat – aqsha tabý, ólmestiń kúni. Kúnin áreń kórip otyrǵan adam balasyn irgesindegi orys nemese aralas mektepke bermegende qaitedi?! Memlekettiń ideologiiasy ádiram qalǵan zaman bolyp tur! Árkim óz otyrǵan jumsaq kreslosyna ǵana myǵym. Bir mektepti taza qazaqsha jasaiyn dese «eki adam oryssha jasamadyń» dep shý kóteredi eken dep, shýymyzdy súiretip, basymyzdy shulǵyp, aralas jasai salǵanda quda da, qudaǵi da tynysh! Soǵan mázbiz, mektepti qatyryp salyp, ashyp jatyrmyz, mazmunynda, kelesheginde sharýamyz joq, «sen timeseń men timen badyraqkóz» saiasatkerlermiz!
Qurmetti qalamgerler, aqyn-jazýshylar! Basqa saiasatqa aralaspadyq, sózimizdiń eshkimge keregi joq. Myna jerde ash jatsańyz da, aýrýshań bolsańyz da, bir bas kóterip máý deitin kezimiz keldi. Erteń qazaqsha jazǵan shyǵarmamyzdy kim oqidy, kimge kerek?! Elordasyndaǵy mektepte oqityn erteńgi urpaqtyń aldynda basymyz tómen salbyrap qalmasyn! Qazaqstan Jazýshylar odaǵy deitin qoǵamdyq uiymdy tyńdap jatqan memleket joq! Sebebi Qazaqstandaǵy 22 myń ittiń de, bittiń de quqyǵyn qorǵaityn qoǵamdyq uiymdardyń qatarynda ǵanamyz! Sondyqtan árqaisyńyz bolmaǵanda qazaq mektepteriniń bolashaǵyna alańdap dabyl qaǵyńyzdar, erteń kesh bolady! Estitin bir qulaq tabylyp qalar...
Sonsha kóp oryssha jáne aralas mektepterde biz búgin qai memlekettiń bolashaǵyn oqytyp jatyrmyz. 30 jylda júielenbegen, birizge túspegen neǵylǵan Memlekettik ideologiia?! Nur-Sultan bolashaqta kimderdiń qalasy bolmaq?!
Oilan, qazaq! Oilan, shendiler!!!
Dáýletkerei Kápuly, aqyn
