قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 30 جىلدىعىن الاقايلاتىپ ايتىپ-اق جاتىرمىز. كەڭەستەن كٶرگەن قورلىعىمىزدى جىرداي عىپ ەڭٸرەگەندە ەتەگٸمٸزدەگٸ جاسقا كەمە جٷزدٸرەمٸز! جاھاندانۋ دەگەن جالماۋىز جەلكەمٸزدە تٶنٸپ تۇر.
رەسەيدٸڭ مەملەكەتتٸك دۋماسىنىڭ دەپۋتاتتارى ەلسٸن-ەلسٸن «قازاق دەگەن ەل بولماعان, ولاردا جەر دە جوق» دەپ دوڭىزايبات شەگٸپ قويادى. قۇلاعىمىزدى قاعىپ تاستاپ, العا شۇلعي باسىپ جٷرگەن بولامىز. يە, راس تەۋەلسٸزدٸككە 30 جىل! قازاق بوتاسىندا كٶرمەگەنٸن اتاسىندا كٶرٸپ, بولىپ-تولعانداي توقمەيٸل كٶڭٸلمەن, قۋانىشقا مەيمٸلدەگەن سەزٸممەن كەكٸرٸك اتا پاڭدانامىز. ارقاعا اقوردا تۇرعىزدىق, تاماشا, التىنوردانىڭ زاڭدى جالعاسى – قازاق ەلٸ جاساي بەرسٸن! سول قازاق ەلٸنٸڭ جٷرەگٸ – نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ بٸلٸم باسقارماسىنا قاراستى دەل قازٸرگٸ تاڭدا 36 قازاق مەكتەبٸ, 53 ارالاس مەكتەپ, 18 تازا ورىس تٸلٸندە بٸلٸم بەرەتٸن مەكتەپ بار.
ارالاس مەكتەپتەردە وقيتىن بالالاردى اۆتوماتتى تٷردە ورىس مەكتەبٸنٸڭ تٷلەكتەرٸ دەپ ساناۋعا بولادى. ال ەندٸ ارالاس مەكتەپتەر قالانىڭ قاق ورتاسىندا, جاڭادان سالىنعان, جاعدايلارى ٶتە جاقسى عيماراتتاردا ورنالاسقان. تازا قازاق مەكتەپتەرٸنٸڭ كٶبٸ شەتپۇشپاقتاعان, قالانىڭ انا شەتٸ, مىنا شەتٸ, يتٶلگەن مەكەندەردە عانا اشىلعان. ياعني, ارزان پەتەر جالداعان, بازار جاعالاعان جارلى-جاقىبايلار مەن ەر وبلىستان كٶشٸپ كەلٸپ, ەلٸ بۇل قالاعا سٸڭٸستٸ بولا الماعانداردىڭ مەكەنٸ. ارالاس مەكتەپتەر قالانىڭ ەڭ كٶرٸكتٸ جەرلەرٸندە, باي-باعلانداردىڭ, باسشى, قوسشى, شەنەۋنٸكتەردٸڭ ماي كەكٸرٸپ جاتقان سٷيٸكتٸ اۋماقتارىندا ورنالاسقان. ولاردىڭ بالالارى ارالاس نە ورىس مەكتەپتەرٸندە وقيدى. سەبەبٸ, مەملەكەت ساياساتىنىڭ استارىن دا, بٷگٸنگٸ باعىت-باعدارىن دا كٶرٸپ, سەزٸپ وتىرعان جاڭا قازاقتار بالالارىن ورىسشا وقىتادى. ٶيتكەنٸ قازاق تٸلٸنٸڭ بولاشاعىنا اتا-انالارى دا سەنبەيدٸ! ال بٸزدٸڭ مەملەكەتتٸڭ «مەسٸنٸڭ قونىشىن كەسٸپ كەبٸس قىلعان» قوجاناسىر ساياساتىن قاراڭىز! قالالىق بٸلٸم باسقارماسىنىڭ بٸر شارۋاسىنا بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ ارالاسا المايدى! ەكٸمدٸك – جارتى پاتشالىق! ول از دەسەڭٸز, قالانىڭ بٸلٸم باسقارماسىنا قارامايتىن نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەپتەرٸ, جەكەمەنشٸك مەكتەپتەر قازاق تٸلٸنٸڭ كٶسەگەسٸن كٶگەرتٸپ وتىر دەي الاسىز با?! وسى جاقىندا عانا نۇر-سۇلتاننىڭ قاق ورتاسىندا اشىلعان 89, 91-مەكتەپتەردٸ قالا ەكٸمٸ التاي كٶلگٸنوۆ اشتى, ولار دا ارالاس!!! 92–مەكتەپتٸ ارالاس جاساماق.
التاي مىرزا, قازاق مەملەكەتٸنٸڭ بولاشاعىنا بالتا شاپپاۋ كەرەك جەنە ول بالتا بولاشاقپەن وقىپ كەلگەن ازاماتتىڭ قولىمەن شابىلماۋى كەرەك! كەشەگٸ جوق دەگەندە قاراٶتكەلدە ورىستىڭ قامالىن قيراتقان كەنەسارىنىڭ ارۋاعىنان ۇيالۋ كەرەك قوي?!
پرەزيدەنتٸمٸز قاسىمجومارت كەمەلۇلى سوڭعى كەزدەردەگٸ سۇحباتتارىندا, ماقالالارىندا قازاق تٸلٸنٸڭ مەرتەبەسٸن كٶتەرۋ كەرەك دەگەندٸ ايتۋداي-اق ايتىپ, جازۋداي-اق جازىپ كەلەدٸ. مىنا قالاداعى بٸلٸمنٸڭ ارا سالماعىن كٶرٸپ-بٸلٸپ وتىرعان ەر ادام قازاق تٸلٸنٸڭ بولاشاعىن قالاي ەلەستەتەتٸنٸن مەن بٸلمەيمٸن.
قازاقستاننان ورىس باستاتقان ٶزگە ۇلتتار كٶشٸپ جاتقانى قايدا, نەگە سانى ازايمايتىن ورىسشا جەنە ارالاس مەكتەپتەر?! اتا-انالاردا جالعىز ماقسات – اقشا تابۋ, ٶلمەستٸڭ كٷنٸ. كٷنٸن ەرەڭ كٶرٸپ وتىرعان ادام بالاسىن ٸرگەسٸندەگٸ ورىس نەمەسە ارالاس مەكتەپكە بەرمەگەندە قايتەدٸ?! مەملەكەتتٸڭ يدەولوگيياسى ەدٸرام قالعان زامان بولىپ تۇر! ەركٸم ٶز وتىرعان جۇمساق كرەسلوسىنا عانا مىعىم. بٸر مەكتەپتٸ تازا قازاقشا جاسايىن دەسە «ەكٸ ادام ورىسشا جاسامادىڭ» دەپ شۋ كٶتەرەدٸ ەكەن دەپ, شۋىمىزدى سٷيرەتٸپ, باسىمىزدى شۇلعىپ, ارالاس جاساي سالعاندا قۇدا دا, قۇداعي دا تىنىش! سوعان مەزبٸز, مەكتەپتٸ قاتىرىپ سالىپ, اشىپ جاتىرمىز, مازمۇنىندا, كەلەشەگٸندە شارۋامىز جوق, «سەن تيمەسەڭ مەن تيمەن بادىراقكٶز» ساياساتكەرلەرمٸز!
قۇرمەتتٸ قالامگەرلەر, اقىن-جازۋشىلار! باسقا ساياساتقا ارالاسپادىق, سٶزٸمٸزدٸڭ ەشكٸمگە كەرەگٸ جوق. مىنا جەردە اش جاتساڭىز دا, اۋرۋشاڭ بولساڭىز دا, بٸر باس كٶتەرٸپ مەۋ دەيتٸن كەزٸمٸز كەلدٸ. ەرتەڭ قازاقشا جازعان شىعارمامىزدى كٸم وقيدى, كٸمگە كەرەك?! ەلورداسىنداعى مەكتەپتە وقيتىن ەرتەڭگٸ ۇرپاقتىڭ الدىندا باسىمىز تٶمەن سالبىراپ قالماسىن! قازاقستان جازۋشىلار وداعى دەيتٸن قوعامدىق ۇيىمدى تىڭداپ جاتقان مەملەكەت جوق! سەبەبٸ قازاقستانداعى 22 مىڭ يتتٸڭ دە, بيتتٸڭ دە قۇقىعىن قورعايتىن قوعامدىق ۇيىمداردىڭ قاتارىندا عانامىز! سوندىقتان ەرقايسىڭىز بولماعاندا قازاق مەكتەپتەرٸنٸڭ بولاشاعىنا الاڭداپ دابىل قاعىڭىزدار, ەرتەڭ كەش بولادى! ەستيتٸن بٸر قۇلاق تابىلىپ قالار...
سونشا كٶپ ورىسشا جەنە ارالاس مەكتەپتەردە بٸز بٷگٸن قاي مەملەكەتتٸڭ بولاشاعىن وقىتىپ جاتىرمىز. 30 جىلدا جٷيەلەنبەگەن, بٸرٸزگە تٷسپەگەن نەعىلعان مەملەكەتتٸك يدەولوگييا?! نۇر-سۇلتان بولاشاقتا كٸمدەردٸڭ قالاسى بولماق?!
ويلان, قازاق! ويلان, شەندٸلەر!!!
دەۋلەتكەرەي كەپۇلى, اقىن
