QR Parlamenti Senatynyń depýtaty Dana Nurjigit bilim berý mekemelerindegi psihologtar institýtyn damytý, olardy kásibi daiarlaý máselesi týraly Bilim ministri Ashat Aimaǵambetovke saýal joldady, dep habarlaidy QazAqparat.
«Búgin bir jarym jyl ýaqyttan keiin oqýshylarymyz qashyqtan oqytý tásilinen dástúrli bilim alýǵa oralyp, qaita partaǵa otyrdy. Balalarymyz engizilgen shekteýlerge bailanysty úi jaǵdaiynda, synyptastarymen qarym-qatynassyz ýaqyt ótkizýge májbúr boldy. Osy jaǵdaidy eskerip, 2020 jyldyń 1 qyrkúieginde Prezident Q. Toqaev Qazaqstan halqyna Joldaýynda qashyqtan oqytý isin uiymdastyrýda jiberilgen qatelikterdi atap, sanitarlyq talaptardy saqtai otyryp, bilim alýdyń qalyptasqan dástúrli tásiline qaita kóshý tártibin ázirleýdi tapsyrǵan edi. Epidemiologiialyq talaptardy saqtaý úshin mektepterde tiisti jumystar júrgizilýi qajettigin kórip otyrmyz jáne oǵan barlyq kúsh jumyldyrylyp ta jatyr. Al endi bilim alýdyń dástúrli tásiline kóshkende balalardyń psihologiialyq jaǵdaiyna erekshe nazar aýdarýymyz qajet dep oilaimyn», - dedi D. Nurjigit Senat otyrysynda.
Depýtat qazir kásibi kómeksiz jáne pedagog-psihologtardyń qoldaýynsyz bilim ordalarynda oqý úderisin qalyptasrý ońai bolmaitynyn atap ótti.
«Ókinishke orai, oqýshylarymyz osynsha ýaqyt aralyǵynda virtýaldy jeli álemine enip ketip, tipti bir-birimen aralsýdan, til tabysyp, adami qarym-qatynas qurýdan qalyp barady. Aqparattyq tehnologiialardan habardar bolý, saýatty bolý – búgingi zamannyń talaby, árine. Alaida aqparattyń alapat aǵymyna tunshyǵyp, balalyq shaq, ata-ana men bala arasyndaǵy bailanys úzilip barady. Álemde bolyp jatqan qaiǵyly oqiǵalar – býyny qatpaǵan bala úshin aýyr psihologiialyq soqqy. Sondai-aq, jelide otyrǵan balanyń barlyǵy kiberbýllingtiń ne ekenin, ony qalai anyqtap, kimge shaǵymdaný kerektigin bilmeidi. Al otbasynda zorlyq-zombylyq kórip ósip jatqan balaǵa quqyqtyq kómekpen qatar, psihologiialyq kómek tipti qajet», - dedi ol.
Osy aitqan máselelerdiń barlyǵy karantin jaǵdaiynsha ýshyǵa túsedi. Sondyqtan, senator mekteptegi pedagog-psihologtar jumysyn jandandyrý úshin memleket tarapynan qoldaý kerek dep esepteidi.
«Qazirgi jaǵdai mynadai: mektepterdegi psihologtardyń jumysyn uiymdastyrý deńgeii jáne ol jumystyń sapasy ár óńirde ártúrli. Bir sózben aitqanda, júie joq. Bilim júiesindegi psihologtardyń mártebesin, ornyn, psihologiialyq qyzmet jumysynyń ádisin, tapsyrmalaryn, mindetterin, maqsattaryn anyqtaýda da birizdilik joq. Óitkeni «Bilim týraly» Zańǵa sáikes bul jumys jergilikti organdarǵa júktelgen.
Jalaqy máselesine kelsek, 2019 jyldan bastap, shamamen 7 myń psihologtyń eńbekaqysy kóterildi. Alaida orta mektepterde 7-10 jyldyq eńbek ótili bar pedagog-psiholog 70 myń teńge jalaqy alady. Al aýyldyq jerde mundai mamandardyń jalaqysy 30-50 paiyzǵa kóp dep aitqanymyzben, ondaǵy mektepterde synyptar sany 15-ten tómen, iaǵni psihologtar jalaqysy shamamen 50 myń teńge degen sóz», - deidi D. Nurjigit.
Sonymen birge, mektep psihologtarynyń biliktiligin kóterý búginde memleket esebinen júrgizilmeidi. Ár psiholog ózdiginshe izdenip, oqýyna qarjyny óz qaltasynan tóleýge májbúr.
«Ultymyzdyń psihologiialyq jaǵdaiyna nazar aýdaryp, bolýy múmkin moraldyq-psihologiialyq daǵdarystardyń aldyn alý úshin myna máselelerge kóńil bólýińizdi suraimyn: bilim ordalaryndaǵy psihologtar institýtyn qalyptastyrý, iaǵni mamandar sanyn kóbeitip, olardyń biliktiligin arttyrýdy uiymdastyrý; salany arnaiy ádistemelik oqý quraldarymen qamtamasyz etý arqyly birizdi jolǵa qoiý; bilim ordalarynda jaily psihologiialyq ahýal qalyptastyrý úshin keshendi baǵarlama ázirleý. «Jany saýdyń táni saý» deidi halqymyz, oǵan qosa koronavirýs indeti saldarynyń biri – psihologiialyq soqqy ekenine de kózimiz jetti. Sondyqtan meniń aityp otyrǵan máselem – balalardy ǵana emes, psihologtar institýty arqyly otbasyndaǵy ahýaldy, sondai-aq jalpy ulttyń moraldy psihologiialyq jaǵdaiyn saýyqtyrý», - dedi Dana Nurjigit.
