QR Premer-Ministri Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimettiń kezekti otyrysynda 2019 jyldyń qańtar-qazan ailaryndaǵy áleýmettik-ekonomikalyq damý qorytyndylary jáne respýblikalyq biýdjettiń oryndalýy máseleleri qaraldy. Memlekettik biýdjettiń oryndalýy týraly QR Premer-Ministriniń Birinshi orynbasary – qarjy ministri Álihan Smaiylov baiandady, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
QR Qarjy ministrliginiń bergen málimetterine sáikes, osy jyldyń 10 aiy ishindegi kiristerdiń ósý qarqyny 2018 jyldyń osyndai kezeńimen salystyrǵanda joǵary. Memlekettik biýdjettiń kiristeri 14%-ǵa ósti, respýblikalyq – 17%-ǵa jáne jergilikti biýdjetter – 7%-ǵa. Shyǵystardyń atqarylýy da jaqsardy, MB shyǵystary – 98,7%, RB shyǵystary – 99,2% jáne JB shyǵystary – 98,4%.
«Biýdjet tapshylyǵy is júzinde esepti kezeń josparynan edáýir tómen qalyptasty: memlekettik biýdjet boiynsha – 995 mlrd teńge, respýblikalyq biýdjet boiynsha – 1 trln 127 mlrd teńge. Jergilikti biýdjetter boiynsha 20 mlrd teńge somasynda profitsit qalyptasty», — dedi Á. Smaiylov.
Ulttyq qordyń aktivteri 26 trln 320 mlrd teńgeni qurady. Respýblikalyq biýdjetke túsetin kirister 5 trln 285 mlrd teńge somasynda nemese esepti kezeńge arnalǵan josparǵa 100% jinaldy.
Á. Smaiylovtyń aitýynsha, 2018 jyldyń 10 aiymen salystyrǵanda ósim 771 mlrd teńgeni nemese 17% qurady. Negizgi ósim qosylǵan qun salyǵy – 443 mlrd teńge, korporativtik tabys salyǵy – 194 mlrd teńge, halyqaralyq saýdaǵa jáne syrtqy operatsiialarǵa salynatyn salyqtar boiynsha – 105 mlrd teńge qalyptasty.
«Jergilikti biýdjetterdiń menshikti kiristeri 74 mlrd teńgege asyra oryndaldy jáne 2 027 mlrd teńgeni qurady. Ótken jyldyń osyndai kezeńimen salystyrǵanda kirister 140 mlrd teńgege ósti. Bul negizinen salyqtar esebinen qamtamasyz etildi. Kirister jospary Mańǵystaý oblysyn jáne Nur-Sultan qalasyn qospaǵanda barlyq óńirlerde asyra oryndaldy», — dedi Á. Smaiylov.
Respýblikalyq biýdjettiń shyǵystary 9 trln 565 mlrd teńgeni nemese 99,2% qurady.
Jergilikti biýdjetterdiń shyǵystary 4 trln 705 mlrd teńgeni qurady. Esepti kezeńde óńirlerge 1 trln 256 mlrd teńge somasynda nysanaly transfertter bólindi. Jergilikti deńgeide olar 97,3%-ǵa nemese 1 trln 222 mlrd teńgege igerildi.
Qarjy ministriniń aitýynsha, esep berý kezeńinde biýdjet qarajatyn igerý barysynda týyndaityn buzýshylyqtardyń aldyn alý maqsatynda 2 779 aýditorlyq is-shara ótkizildi.
«Aýditorlyq is-sharalarmen 694 mlrd teńge qamtyldy. 194 mlrd teńgege qarjylyq buzýshylyqtar anyqtaldy. Tekserý nátijeleri boiynsha 179 mlrd teńge somasyna taýarlardy jetkizý, jumystardy oryndaý, qyzmetterdi kórsetý, esepke alý jáne biýdjetke óteý arqyly buzýshylyqtar joiyldy. Júrgizilgen kameraldyq baqylaý nátijesinde 743 mlrd teńge somasyna memlekettik satyp alý boiynsha buzýshylyqtardyń aldyn alý júrgizildi», — dep túsindirdi Á. Smaiylov.
QR Premer-Ministriniń Birinshi orynbasary – qarjy ministri atap ótkendei, osy kezeńniń basym mindeti — biýdjet qarajatyn tiimdi jáne tolyq igerý. Ol úshin barlyq qajetti qujattardy ýaqytyly ázirlep, qabyldaý qajet jáne 2019 jylǵa arnalǵan naqtylanǵan respýblikalyq biýdjetti iske asyrý úshin barlyq biýdjettik rásimderdi júrgizip úlgerý kerek.
Ortalyq jáne jergilikti organdar qarasha aiynda 2020-2022 jyldarǵa arnalǵan respýblikalyq biýdjetti iske asyrý úshin memlekettik satyp alýdyń aldyn ala josparlaryn ázirleýi tiis. Osy jyldyń qarashasynan bastap ákimshiler barlyq deńgeidegi biýdjet qarajaty esebinen 2020 jylǵa arnalǵan memlekettik satyp alý boiynsha konkýrstardy habarlandyrýdy bastaýǵa tiis.
