Májilistiń jalpy otyrysynda depýtat Serik Erýbaev benzin jáne dizel shyǵara alatyn tek memlekettik munai óńdirýshilerge qarap qalmai, osy baǵyttaǵy jekemenshik kásipkerlerge jan-jaqty qoldaý kórsetýdi usyndy, dep habarlaidy QazAqparat.
«Sońǵy kúnderi elimizdiń birneshe óńirinde janarmai qunynyń ósýine, sondai-aq dizel otynynyń tapshylyǵyna bailanysty kásipkerlerdiń, júk tasýshylar men júrgizýshilerdiń narazylyq aktsiialary oryn alyp jatyr. Munai ónimderiniń baǵasyna ekonomikamyzdyń barlyq salalary táýeldi ekeni jasyryn emes. Onyń baǵasy qarapaiym tutyný taýarlarynan bastap, strategiialyq mańyzy bar shikizattyń qunyna da tikelei áser etedi. Iaǵni, dizel baǵasynyń kóterilýi bizdiń kásipkerlerdiń básekege qabilettiligin tómendetetini anyq. Al, dizeldiń saýdada bolmaýy, tipti ekonomikany tyǵyryqqa ákelip soǵatyn týra jol», - dedi Erýbaev Energetika ministri Maǵzum Myrzaǵalievtiń atyna joldaǵan saýalynda.
Osy oraida ol munai óniminiń maýsymdy tapshylyǵy jyl saiyn qaitalanatyn kórinis bolǵanyn atap ótti.
«Dál, kóktemgi egin egý nemese kúzgi astyq jinaý kezeńderinde bizdiń munai óńdeý zaýyttary jóndeý júrgizýge toqtaityny bir dástúr siiaqty. Qazaqstanda halyq sanynyń ulǵaiýy, ekonomikanyń ósýi, avtokóliktiń kóbeiýi, jumys istep turǵan Atyraý, Shymkent, Pavlodar munai óńdeý zaýyttarynyń qýaty jetkiliksiz ekendigi baiqala bastaǵan kezde, tórtinshi zaýytty salý máselesi qyzý talqylanǵan bolatyn. Biraq, bundai sheshim qabyldanbai, qoldanystaǵy zaýyttarǵa jańǵyrtý jumystaryn júrgizý josparlanǵan. Alaida, jańǵyrtý jumystaryn júrgizgenniń ózinde, óndiris qýaty jetkiliksiz bolyp qalǵandyǵyn ýaqyt kórsetti. Tipti, kómirsýtek shikizaty joq memleketterdiń ózinde bio-dizel óndirisi óris alýda. Al biz, munai eksporttaýshy memleket bola turyp, munai ónimderin importtaýǵa májbúr bolyp otyrmyz. Ókinishke qarai, ministrlik óz deńgeiinde otandyq dizelmen ishki naryq suranysyn qamtamasyz ete almaityndyǵyn moiyndap otyr», - dedi depýtat.
Onyń paiymynsha, munai óńdeý boiynsha qosymsha qýattardy qurý máselesi aldyńǵy qatarǵa shyǵyp tur.
«Al, qosymsha taǵy munai óndirisin damytsaq, biz munai ǵana emes, munai ónimderin eksporttaýshy memleket bola alar edik. Oǵan obektivti negizder bar, óitkeni, qazaqstandyq benzin men soliarkanyń baǵasy kórshi elderden árdaiym tómen. Memleket basshysynyń Joldaýynda otandyq ónerkásip úshin shikizat taýarlarynyń baǵasy qoljetimdi, al kólemi jetkilikti bolýy kerek delingen. Osynyń negizinde, munai kompaniialarynan shikizat qunyn tómendetý jóninde talap qoiý jolymen janar-jaǵarmai baǵasyn odan da tómendetýge jol ashylar edi», - dedi Erýbaev.
«Qalyptasyp otyrǵan kúrdeli jaǵdaidy sheshý joldary retinde, benzin jáne dizel shyǵara alatyn tek memlekettik munai óńdirýshilerge qarap qalmai, osy baǵyttaǵy jekemenshik kásipkerlerge jan-jaqty qoldaý kórsetýdi usynamyz. Ondai jobalar bar, biraq tiisti qoldaý tappai, qajetti deńgeige shyǵa almai otyr. Sonymen qatar, dizel otynnyń tapshylyǵynda jáne onyń qymbattaýynda karteldik sóz bailasý faktileri, sondai-aq, qanshalyqty naryq mehanizminiń yqpaly bar? Al qanshasy zańsyz monopoliianyń oiyndarymen negizdelgen? Soǵan tekserý uiymdastyrýdy suraimyz», - dedi ol.
