Foto: Ult.kz.
Búgin Almatyda kórnekti qazaq jazýshysy jáne jýrnalisi Erkinbai Ákimqulovqa arnalǵan memorialdyq taqtanyń ashylý rásimi ótti. Atalǵan sharaǵa jazýshynyń jaqyndary men ziialy qaýym ókilderi, qalalyq ákimdik qyzmetkerleri men jýrnalister jinaldy, dep habarlaidy Ult.kz.
Jazýshy Qasymhan Begmanov Erkinbai Ákimqulovtyń jaýapty qyzmettermen qatar, shyǵarmashylyǵyn da shyńdai júrgenin aita kele, zeinetke shyqqan soń birjolata shyǵarmashylyq eńbekpen ainalysqanyn atap ótip.
«Erkinbai aǵamyz 52 jyl birge turǵan Gúlnar jeńgemizben Quralai, Qurman, Nurlan esimdi ul-qyzdy tárbielep, orlarǵa joǵary bilim berip, osy perzentterinen tórt nemere, úsh shóbere súigen baqytty áke boldy.
Erkinbai Ákimqulov 1937 jyly qyrkúiektiń tórtinshi juldyzynda qazirgi Túrkistan oblysy, Otyrar aýdany, Baltakól aýylynda dúniege kelip, 2019 jyldyń 19 tamyzynda Almaty qalasynda dúnieden ótti.
Erkinbai Ákimqulov 1969 jyldan bastap respýblikalyq baspasózderden kórine bastady. Jazýshynyń ártúrli janrda jazylǵan 20-dan astam prozalyq kitaptary jaryq kórdi. Kezinde «Janarym jaryq dúniem», «Qyz kúndeligi», «Qosh bol, albom», «Qurman ata», «Perizat sezim» jáne t.b ádebi shyǵarmaly qalyń oqyrmannyń júreginen jol taýyp óte jyly qabyldandy. Erkinbai Ákimqulov jazýshy ǵana emes, aýdarmashy retinde de shetel ádebietiniń klassikalyq shyǵarmalaryn aýdardy», - jazýshy Qasymhan Begmanov.
Begmanovtyń sózinshe, jazýshy Ákimqulov áigili poliak jazýshysy Korchaktyń «Qaita oralǵan balalyq» povesin men tatar jazýshysy Mustafinniń «Kishkentai Musa» sovesin qazaqsha sóiletse, sonymen qatar óziniń eki kitaby orys tilinde jaryq kórgenin tilge tiek etti. Sondai-aq, Erkinbai Ákimqulov drammatýrgiia janrynda da jemisti eńbek etken. Eskertkish taqtanyń ashylýynda sóz alǵan Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Mereke Qulkenov aldymen Almaty qalasynyń ákimdigine alǵys aita otyryp, bul jazýshylar shahary ekenin maqtanyshpen jetkizdi.
«Eń birinshi biz Almaty qalasynyń ákimdigine raqmet aitamyz. Óitkeni ákimdik biyl bizdiń bes jazýshymyzǵa osyndai taqta ashýǵa múmkindik berip, Jazýshylar odaǵynyń ótinishin oryndady. Qazaqtyń aqyn-jazýshylary aýylda týyp, Almatyǵa keledi. 1934 Jazýshylar odaǵy qurylǵannan beri qazaqtyń bolashaq jazýshylarynyń Almatyǵa kelmegeni joq. Olar osy Almatynyń ishinde páterden páterge kóship júrip, óziniń shyǵarmashylyq sharýasymen ainalysqan. Myna Tólebaev kóshesi, Abai men Shevchenko kósheleri bizdiń jazýshylarymyzdyń turǵan jerleri. Sondyqtan biz úshin bul jerdiń bári qasietti bolyp esepteledi. M.Áýezov mýzei úiiniń dál túbinde bizdiń Erkinbek aǵamyzda uzaq jyldar turyp, jumys istegen. Ol óte baisaldy, sypaiy, eshkimniń betine jel bolyp timeitin taqýa adam bolatyn. Sondyqtan onyń shyǵarmashylyǵy samaldyń lebindei lirikalyq dúniede jazylatyn. Erkinbai Álimqulov qazaq ádebietine bir kisidei eńbek sińirdi», - dedi Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Mereke Qulkenov.
Osy oraida sóz alǵan Almaty qalasy, Mádeniet basqarmasynyń basshysy Ǵani Mailybaev ta Jazýshylar odaǵymen birlese jumys istei beretinin, ziialy qaýymnyń eńbegin bolashaq urpaqqa nasihattaý mindetin sóz etti.
«Búgin qala basshysy Erbolat Dosaevtyń atynan sizderge, aǵamyzdyń áýletine alǵysyn jetkizgim keledi. Erkinbai aǵamyzdyń jasap ketken jumysy qaita jańǵyrtyp, ózi turǵan úige memorialdy taqta ornatý kúni búgin tarih betterine jazylyp jatyr. Sizderdi búgingi aitýly kúnmen, onyń urpaǵyna, jazýshynyń kózin kórgen aǵalarymyzǵa, barlyǵyna osy qýanyshpen bólisýge keldik. Maǵynaly ómir eshqashan ólmeidi, Erkinbai aǵamyz maǵynaly ómir súrgen azamattardan edi. Urpaǵymen maqtanatyn, urpaǵymen eldiń aldynda aǵamyzdyń tegi óshpegenin kórip otyrmyz. Osy jazylǵan kitaptary, jasalǵan eńbekteri umytylmaidy. Almatynyń kindigi Tólebaev kóshesinde aǵamyzdyń esimi jarqyrap ilinip turatyn bolady. Jazýshynyń eńbekteri tarih betterinde máńgilik saqtalyp qalady», - dedi Mádeniet basqarmasynyń basshysy Ǵani Mailybaev.
Al M.Áýezov atyndaǵy ádebiet jáne óner institýtynyń direktory Kenjehan Matyjanov jazýshynyń tańdyrly ekenin aita kele, onyń ómirimen tuspa-tus kelgen tarihi kezeńderdi sóz etti.
«Erkinbai aǵa týraly aitqan kezde, bir máseleni basa aitqan jón ǵoi dep oilaimyn. Bul kisi taǵdyrly jazýshy. Jazýshy bolý úshin oǵan kúrdeli taǵdyr bolý kerek degen támsil sóz bar. Bul kisiniń týǵan jyly 1937 jyl, Qazaqstanda ataqty náýbát bolyp jatqan kez. Qýyn-súrginge ushyrap jatqan kez. El ash-jalańash kez. Mine osy kezde dúniege kelgen. Al balalyq shaǵy Ekinshi dúniejúzilik soǵys bastalǵan kezde bar-joǵy 4-5 jastaǵy bala. Balalyq shaǵy soǵystyń órtine órtendi. Odan keiingi, soǵystan keiingi jaǵdaidy da bilesizder. Jastyq shaǵy soǵystan keiingi halyq sharýashylyǵyn qalpyna keltirý jyldaryndaǵy taǵy da aýyr jyldarǵa tap bolǵan. Mine, osy taǵdyrǵa qaramai, aǵysqa qarsy júze otyryp, óziniń taǵdyryn ózi jasaǵan jazýshy», - dedi Kenjehan Matyjanov.
Osydan keiin Erkinbai Ákimqulovqa arnalǵan memorialdyq taqtanyń aq lentasy tómen túsirilip, ashylý saltanaty jasaldy. Eskertkishke gúl shaqtary qoiylyp, artynsha jazýshynyń urpaqtary jaiǵan aq dastarqanǵa jalǵasyp, quran baǵyshtaldy.
Erkinbai Ákimqulov, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń jáne Jýrnalister odaǵynyń múshesi, túrli janrdaǵy 20-dan astam kórkem shyǵarmanyń avtory. Olardyń qatarynda «Ózbekáli Jánibekov» ómirbaiandyq romany, 2013 jyly Qazaqstan Jazýshylar odaǵy QR memlekettik syilyǵyna usynylǵan «Shámshi Qaldaiaqov – án patshasy» roman-essesi bar. E.Ákimqulovtyń aýdarmashylyq tájiribesi bar, radio men teatrǵa birneshe pesalar jazǵan.
E.Ákimqulov eńbek jolyn «Leninshil jas» (qazirgi «Jas Alash») gazetinde tilshi bolyp bastaǵan, keiin Almaty qalalyq partiia komitetinde, «Jalyn», «Jazýshy», «Raýan» baspalarynda, «Kitap» jarshysy» («Drýg chitatelia») gazetinde jaýapty qyzmetter atqarǵan.
