Ótken jeksenbi Kabýlda Ýsama ben Ladennen keiin "Ál-Kaida" terror tobyn basqarǵan Aiman áz-Zaýahiri ushqyshsyz apparat zymyranymen óltirilgen. Amerika barlaýynyń málimetine qaraǵanda, áz-Zaýahiri 2001 jyly AQSh-ta jasalǵan asa iri terrordy negizgi uiymdastyrýshylardyń biri bolǵan.
Dúisenbi kúni keshke amerikalyqtarǵa Aq úiden jasaǵan úndeýinde Djo Baiden onyń qaida turatynyn AQSh barlaýy anyqtaǵanyn aitty. Barlaý qyzmeti basshylarymen birneshe ret keńeskennen keiin Baiden Kabýldaǵy Zaýahiri turatyn úidi zymyranmen atýǵa buiryq bergen.
Zymyranmen eki ret atqan. áz-Zaýahiridiń sol mańaida turatyn otbasy men ózge de adamdar zardap shekpegen.
Djo Baiden "bul sharanyń Qurama Shtattar áskeriniń byltyr kúzde antiterror operatsiialaryn júrgizý múmkindikterin saqtai otyryp, Aýǵanstannan shyqqan strategiiasyna sai keletinin" aitty.
"Ádilet ornady. Al lańkesterdiń basshysy endi joq. Qansha ýaqyt ótse de, qaida jasyrynsań da, halqymyzǵa qaýip tóndiretin bolsań, AQSh seni taýyp alyp, kózińdi joiady", - dedi ol.
Sondai-aq, Baiden áz-Zaýahiridi 11 qyrkúiektegi shabýyldardyń uiymdastyrýshysy dep atady jáne lańkesterdiń jetekshisi 1998 jyly Keniia men Tanzaniiadaǵy AQSh elshilikterindegi jarylystarda da mańyzdy ról atqarǵanyn aitty.
Dúisenbide "Taliban" AQSh operatsiiasyn aiyptaityn málimdeme jariialady.
New York Times gazetiniń málimetterine qaraǵanda, zymyran "Taliban" terror tobyndaǵy yqpaldy adamdardyń biriniń úiine túsken, áz-Zaýahiri sol úidiń balkonynda turǵan.
21 jyl boiy izdestirilgen Aiman áz-Zaýahiri kóziniń joiylǵany Prezident Baidenniń úlken saiasi tabysy sanalady. Alaida áz-Zaýahiridiń Kabýlda salystyrmaly túrde birtalai ýaqyt júrgeni – byltyr kúzde bilikke kelgen "Taliban" qozǵalysynyń Aýǵanstanda terroristerge baspana bermeitini jónindegi mindettemesin oryndaýǵa qanshalyqty daiyn degen suraq týǵyzady. Tálipter bul ýádeni Aýǵanstannan AQSh áskerin alyp ketý jóninde sheshim qabyldaǵan Donald Tramp ákimshiligimen kelissóz kezinde bergen.
Aita keteiik, Aiman áz-Zaýahiri 2011 jyly ben Ladennen keiin "Ál-Kaidany" basqardy. 2021 jyly ol Amerika Qurama Shtattaryndaǵy 11 qyrkúiek shabýylynyń 20 jyldyǵyna arnalǵan jeke beine túsirdi.
