زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ پرەزيدەنت اتىنا حات جولدادى

فوتوكوللاج: Lada.kz

زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ پرەزيدەنت اتىنا حات جولدادى, دەپ حابارلايدى "ادىرنا" پورتالى.

بٸرقاتار زييالى قاۋىم ٶكٸلٸ قارقىندى تٷردە دامىپ جاتقان دٸني-راديكالدى باعىتتارعا قارسى. مەملەكەتتٸڭ گٷلدەنٸپ جاتقان سەتٸندە قوعامعا كەز كەلگەن سالافيتتەردٸڭ, گٷلەنشٸلەردٸڭ, سٷلەيمەنشٸلەردٸڭ, قۇرانيتتەردٸڭ, سوفىلاردىڭ سونداي-اق ٶزگە دە دٸني سەكتا ٶكٸلدەرٸنٸڭ كٸرٸپ كەتپەۋٸن قاداعالاۋ كەرەك دەيدٸ ولار. بٷگٸندە قوعام دەرتٸنە اينالعان تەرٸس دٸني اعىمدار يسلام دٸنٸ اتىنا كٸر كەلتٸرٸپ وتىرعانىن باسا ايتىپ, ەل اعالارى پرەزيدەنتتٸڭ اتىنا حات جولدادى.

قر پرەزيدەنتٸ

ق.توقاەۆ مىرزاعا,

قر پارلامەنتٸ سەناتىنىڭ تٶراعاسى م.س.ەشٸمباەۆ مىرزاعا,

قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ تٶراعاسى ە.ج.قوشانوۆ مىرزاعا,

قر باس پروكۋرورى

ب.اسىلوۆ مىرزاعا

قر ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى

ە.ا. ساعىمباەۆ مىرزاعا

اشىق حات!

ەلٸمٸزدە دٸني-راديكالدىق باعىتتار كٷش الىپ كەلەدٸ. سوڭعى كەزدەرٸ تٸپتٸ قارقىندى تٷردە دامۋدا. وعان دەلەل - ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىز, ۇلتتىق ەرەكشەلٸكتەرٸمٸزگە ايرىقشا شابۋىلدار جاسالىپ جاتقانى. بۇدان بىلاي مەملەكەت تاراپىنان ناقتى شارالاردى قولعا الماسا, مٷلدە كەش بولاتىنى سٶزسٸز.

ونىڭ ٷستٸنە ٶزبەكستان مەن قىرعىزستان سالافيتتٸك-ۋاھابيتتٸك جات يدەولوگيياعا تىيىم سالۋدى قولعا الدى. ٶزبەكستان تٸپتٸ زاڭ شىعارىپ ٷلگەردٸ. ەگەر بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە دە مەملەكەت ناقتى زاڭ قابىلداماسا, كٶرشٸ ەلدەردەگٸ تەرٸس دٸني اعىم ٶكٸلدەرٸ قازاقستانعا قاراي اعىلادى. سوندىقتان مەملەكەت تاراپىنان زاڭ قابىلداۋ جٶنٸندە شەشٸم شىققانى كٶپشٸلٸك تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ وتىر.

وسى كٷندەرٸ تۋىستار, جاستار, تٸپتٸ بٸر وتباسى مٷشەلەرٸ دٸن مەسەلەسٸمەن بٸر-بٸرٸمەن ارازداسىپ, بٸر داستارقان باسىنا وتىرا المايتىن جاعدايعا جەتتٸ. بۇل ۇلتتى بٶلشەكتەۋ سالدارى ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸككە دە وراسان زور نۇسقان كەلتٸرمەك.

مەملەكەتتٸك قىزمەتتٸڭ كەز كەلگەن تٷرٸندە سالافيتتەردٸڭ, گٷلەنشٸلەردٸڭ, سٷلەيمەنشٸلەردٸڭ, قۇرانيتتەردٸڭ, سوفىلاردىڭ سونداي-اق ٶزگە دە دٸني سەكتا ٶكٸلدەرٸنٸڭ كٸرٸپ كەتپەۋٸن بيلٸك قاتال قاداعالاۋى تيٸس.

تەرٸس دٸني اعىمدار يسلام دٸنٸ اتىنا كٸر كەلتٸرٸپ وتىرعانىن دا باسا ايتۋىمىز كەرەك.

الدا قايتا قارالاتىن زاڭ جوباسىنا عالىمدار, ۇستازدار, اقىن-جازۋشىلار, جۋرناليستەر, ٶنەر ادامدارى, جالپى, قوعام بەلسەندٸلەرٸ ٶزٸڭٸزگە تٶمەندەگٸدەي ۇسىنىستار جولدايدى:

1. قوعامدىق ورىنداردا نيقاب, پارانجا (بەتتٸ تولىقتاي بٷركەپ جاۋىپ) كيٸپ جٷرۋگە تىيىم سالىنسىن;

2. سالافيلٸك بەلگٸدەگٸ مۇرتسىز ساقال قويۋشىلار, قىسقا بالاقتىلار قاتاڭ قاداعالاۋعا الىنسىن;

3. مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ, سول مەكەمەگە قاراستى جارتىلاي مەملەكەتتٸك ۇيىمداردىڭ دٸني ٷگٸت-ناسيحاتپەن اينالىسۋىنا تىيىم سالۋ قاجەت. سەبەبٸ قانداي باعىتتىڭ ناقتى دۇرىس ەكەنٸن بٸلمەستەن-اق ەربٸر مەكەمە ٶزدەرٸنشە ناسيحاتتىق جۇمىستار جٷرگٸزەدٸ. بۇل زاڭعا قايشى. كٶڭٸلٸ تازا, نيەتٸ دۇرىس جاس تولقىن ٶزدەرٸ دە سونىسىن تٷسٸنبەي ارانداتۋشى توپتاردىڭ قارماعىنا توپىرلاپ تٷسٸپ جاتىر. دٸني اعىمداردىڭ مٷددەسٸن كٶكسەيتٸن مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەر بار بولسا, ولار قىزمەتتەن كەتۋٸ تيٸس.

4. ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ ەرتٷرلٸ دٸني اعىمداردىڭ ۇلتتىق يدەولوگيياعا قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن ٷگٸت-ناسيحاتتارىنا توقتام جاساعان جٶن. ەسٸرەسە, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردەگٸ تەرٸس دٸني اعىمدارعا جاسالعان ٷگٸت-ناسيحاتتار قاتاڭ قاداعالانۋى تيٸس. ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ ۋاعىزدار تەكسەرۋدەن ٶتۋٸ قاجەت.

5. ەرتٷرلٸ دٸني اعىمدارعا سىرت ەلدەردەن قولداۋ جاسالىپ وتىر. ولاردىڭ قارجى كٶزدەرٸن انىقتاپ, شەتتەن قارجىلاندىرۋ جولدارىنا تىيىم سالىنۋى كەرەك. ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸ باتىل ەرەكەت جاساۋىن تالاپ ەتەمٸز.

6. سوڭعى 30 جىلدا ۇلتتىق يدەولوگييانىڭ ورنىن دٸني يدەولوگييا باسىپ, جاستار ٶز تامىرىنان, ٶز تەگٸنەن, ۇلتتىق بولمىسىنان جەرٸپ جاتىر. سول سەبەپتٸ ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دامىتاتىن ارنايى مەملەكەتتٸك باعدارلاما قابىلدانۋى قاجەت. سونىڭ اياسىندا جٷيەلٸ, ناقتى جۇمىستار جٷرگٸزٸلۋٸ كەرەك.

7. ەلدٸ دامىتاتىن, كٶگەرتەتٸن – دٸن ەمەس, عىلىم مەن بٸلٸم. عىلىم مەن بٸلٸمگە جاستاردى تارتۋدىڭ, قىزىقتىرۋدىڭ ەدٸس-تەسٸلدەرٸ زەردەلەنٸپ, عىلىم مەن بٸلٸم سالاسىن ناسيحاتتايتىن جوبالار جٷيەلٸ ٸسكە اسۋى تيٸس.

8. بٷگٸندە يدەولوگييا سالاسى بوس قالعاندىقتان, ونىڭ ورنىن ەرتٷرلٸ دٸني اعىم جەتەكشٸلەرٸ, ۋاعىزشىلار تولتىرۋدا. بلوگەرلەر مەن ەنشٸلەر, ۋاعىزشىلار جاستار ەلٸكتەيتٸن تۇلعالارعا اينالىپ وتىر. سونىڭ ورنىن ەلدٸ ناقتى دامىتاتىن عالىمدار, تاريحشى-ەتنوگرافتار, كەسٸپكەرلەر, جالپى, ەڭبەك ادامدارى باسۋى تيٸس. وسى باعىتتا جوبالار ارنايى ٸسكە اسىرىلىپ, بارلىق باق ۇيىمداسقان تٷردە جۇمىلدىرىلۋى كەرەك.

9. ەلٸمٸزدە جىل سايىن مەشٸتتەر قارقىندى تٷردە سالىنىپ جاتىر. كەي جاعدايدا بۇل قۇرىلىس جۇمىستارىنا مەملەكەتتٸك قولداۋدىڭ دا بار ەكەنٸ سەزٸلەدٸ. بۇدان ەرٸ مەشٸتتەردٸڭ ورنىنا بالاباقشالار مەن مەكتەپتەر, ۋنيۆەرسيتەتتەر (جاتاقحانالار) سالىنۋى كەرەك. بالاباقشا جەتٸسپەيدٸ, كەزەكتە تۇرعانداردىڭ سانى ەسەپسٸز. مەكتەپتە بالالار 2-3 اۋىسىمدا وقيدى. ۋنيۆەرسيتەتتەردٸڭ جاتاقحانا مەسەلەسٸ دە ٶتە ٶزەكتٸ. ستۋدەنتتەردٸڭ تەك 1-كۋرستا وقيتىندارى عانا جاتاقحانادا جاتۋعا مٷمكٸندٸگٸ بار. بىلتىرعى جىلعى ەسەپ بويىنشا الماتى قالاسىندا سول 1-كۋرس ستۋدەنتتەرٸنٸڭ نەبەرٸ 40 پايىزى جاتاقحانامەن قامتىلعان. ال مەشٸتتەر اپتاسىنا بٸر كٷن عانا, ونىڭ ٶزٸندە سول جۇما كٷنٸنٸڭ تٷس مەزگٸلٸندە عانا پايدالانىلادى. ال عىلىم مەن بٸلٸم الۋى تيٸس جاستار پەتەراقىسىن تٶلەۋ ٷشٸن وقۋدىڭ ورنىنا جۇمىس ٸستەۋگە مەجبٷر بولىپ وتىر. تولىق بٸلٸم الۋ ٷشٸن ولاردى تولىقتاي جاتاقحانامەن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. كەسٸپكەرلەردٸ وسى باعىتتاعى قۇرىلىس جۇمىستارىنا ىنتالاندىرعان جٶن. مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ قاجەت.

10. مەملەكەتتٸك مەكەمەلەردە (م.تازابەكوۆ بٸر كەزدە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ), ۋنيۆەرسيتەتتەردە, مەكتەپتەردە (ەسٸرەسە, سپورت مەكتەپتەرٸندە) دٸن ٶكٸلدەرٸمەن كەزدەسۋلەر ٶتكٸزۋگە تىيىم سالىنۋى قاجەت. ولاردىڭ ورنىنا تاريحشى-ەتنوگرافتارمەن, عالىمدارمەن, ەڭبەك ادامدارىمەن كەزدەسۋلەردٸ كٶبەيتكەن دۇرىس. اتاۋلى مەكەمەلەردە دٸني رەسٸمدەر, دٸني ٸس-شارالار ٶتۋٸنە دە تىيىم سالىنۋى كەرەك. اش قۇرساق ستۋدەنتتەرگە جاتاقحانادا اۋىزاشار جاساپ بەرٸپ, ۋاعىزشىلار ٶز اعىمىنىڭ قاقپانىنا وپ-وڭاي تٷسٸرەدٸ. بٷگٸنگە دەيٸن وسى جاعداي قالىپتاسىپ وتىر.

ەر اۋىلدا ەكٸ مەشٸتتەن. ەكەۋٸ دە بوس قاڭىراپ تۇرادى. تەك جۇما كٷنٸ تٷستە بٸرەۋٸنە عانا كٸسٸلەر جينالادى. ال سول اۋىلداردا مەدەنيەت وشاقتارى جوق. جول ناشار. قاۋٸپسٸز باسسەين جوق. جىل سايىن جازدا بالالار سۋعا اعىپ, ٶزەندەرگە باتىپ كەتٸپ جاتىر.

11. Talim tv, “حالىق ارنا” سيياقتى تەلەارنالار جابىلىپ, ونىڭ ورنىنا عىلىم مەن بٸلٸم تۋرالى تەلەارنالار كٶپتەپ اشىلۋى قاجەت. مەملەكەتتٸك اقپارات قۇرالدارىنداعى (“قازاقستان”, “قازاق راديوسى” سيياقتى) دٸني باعدارلامالار جابىلىپ, ورنىن عىلىم تۋرالى جوبالار باسۋى كەرەك. بۇل باعدارلامالار قازٸردٸڭ ٶزٸندە زاڭعا قايشى جۇمىس ٸستەپ تۇر. مەملەكەت دٸنگە قاراجات سالماۋى كەرەك. دٸن ۋاعىزدارى تەك مەشٸت پەن مەدرەسەدە عانا ايتىلۋىن جٸتٸ قاداعالاۋ قاجەت.

12. مەشٸتتەرگە ساداقادان, زەكەتتەن تٷسەتٸن قاراجاتتارعا اشىق جٷيە ارقىلى باقىلاۋ ورناتىلۋى قاجەت. سەبەبٸ ەلدٸڭ قاراجاتى قانداي دا بٸر تەرروريستٸك ۇيىمداردى, راديكالدىق توپتاردى قارجىلاندىرۋعا جۇمسالۋى ەبدەن مٷمكٸن. حالىقتىڭ دا مەشٸتكە بەرٸپ جاتقان ٶز قاراجاتتارىنىڭ قالاي جۇمسالىپ جاتقانىن كٶرٸپ-بٸلٸپ وتىرۋعا تولىقتاي قۇقىعى بار.

13. سپورت سالاسىنداعى سالافيتتەردٸ انىقتاپ, قاتاڭ باقىلاۋعا الۋ كەرەك. سپورتتاعى سالافيتتەر دايىندىقتان ٶتكەن «حاليفات ەسكەرلەرٸ» ەكەنٸن جاقسى تٷسٸنۋٸمٸز كەرەك. سپورت سالاسىنداعى ەسٸرەدٸنشٸلدٸكتٸ توقتاتۋ ٷشٸن جاس سپورتشىلارعا ۇلتتىق قۇندىلىقتىڭ دەنٸن ەگۋ كەرەك جەنە قوعامدىق سپورت تٷرٸن دامىتىپ, اۋىلداردا سپورت كەشەندەرٸن كٶپتەپ سالۋدى قولعا الۋىمىز تيٸس.

14. تٷرمەدەگٸ سالافيزمنٸڭ دامۋىنا توقتاۋ سالىنۋى تيٸس. اباقتىدا تەربيە قۇرالى رەتٸندە ۇلتتىق قۇندىلىقتار نەگٸزگە الىنعانى جٶن. تٷرمەدەگٸ سالافيتتٸك اعىم ٶكٸلدەرٸ دە داپ-دايىن «حاليفاات ەسكەرلەرٸ» ەكەنٸن بٸر سەت تە ەستەن شىعارماۋ كەرەك. بۇل – ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸككە تٶنٸپ تۇرعان ٷلكەن قاۋٸپ. وسى كٷنٸ تٷرمەدەگٸ نامازحاندار اباقتىعا قامالعان پەدوفيلدەر مەن قىز زورلاۋشىلاردى قورعاۋلارىنا الىپ, قامقورلىق جاسايتىندىقتارى دا اشىق ايتىلا باستادى.

15. ەسكەريلەر اراسىندا دا ەسٸرەدٸنشٸلدەردٸڭ پايدا بولعانى جايلى اقپاراتتار تاراپ جٷر. پوليتسييا, كەدەن قىزمەتكەرلەرٸ, جالپى قۇقىق قورعاۋ سالاسى بويىنشا مامانداردىڭ, ەسكەريلەردٸڭ اراسىندا پروفيلاكتيكالىق جۇمىستار جٷرگٸزٸلٸپ, قاتاڭ تىيىم سالىنىپ, قاداعالاۋ كەرەك. ونىڭ ورنىنا, ۇلتتىق تاريح پەن سالت-دەستٷرٸ, باتىرلار جىرلارىن وقىتىپ, ولاردىڭ بويىنا وتانسٷيگٸشتٸك قاسيەتتەردٸ دامىتۋعا كٶڭٸل بٶلٸنۋٸ تيٸس.

16. دٸني كٸتاپتار قايتا سٷزگٸدەن ٶتٸپ, زەرتتەلٸپ, ساراپتالىپ قانا ۇسىنىلۋى كەرەك. راديكالدىق يدەيالار تاراپ جٷرگەن كەز كەلگەن كٸتاپتىڭ كٸتاپ دٷكەندەرٸندەگٸ ساتىلىمى توقتاتىلىپ, كٸتاپحانالاردان دا جويىلۋى كەرەك.

17. وڭ مەن سولىن تانىمايتىن, 18 جاسقا تولماعان جاستاردىڭ مەشٸتكە بارۋىنا قاتاڭ تىيىم سالىنۋى كەرەك. مەكتەپ جاسىنداعى بالالار مەكتەپتەگٸ بٸلٸمدٸ بٸرٸنشٸ ورىنعا قويۋى كەرەك. تيٸسٸنشە مەدرەسەلەرگە شەكٸرتتەردٸ مەكتەپ باعدارلاماسىن وقىپ شىققاننان سوڭ عانا قابىلدايتىن جاڭا جٷيە قاجەت. سەبەبٸ مەدرەسەدە دٸنگە باسا نازار اۋدارىلىپ, ادامعا قاجەتتٸ جالپى بٸلٸم دۇرىس وقىلماي قالادى. سوندىقتان, مولدالار ساناعا سىيمايتىن, قيسىنسىز ۋاعىزدار ايتادى.

18. يمامداردىڭ بٸلٸم دەڭگەيٸن ەر كەز كٶتەرٸپ وتىرۋ قاجەت. ولارعا وتاندىق تاريح, سالت-دەستٷر, فولكلور جەنە تاعى باسقا ۇلتتىق قۇندىلىقتار تۋرالى وقىتىلۋى كەرەك. جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى بويىنشا دا كۋرستاردان ٶتٸپ, ساۋاتتىلىقتارىن ارتتىرۋ قاجەت. ٶزبەكستاندا 1990-شى جىلدارى شەتەلدەن بٸلٸم الۋعا تىيىم سالىنعان ەكەن. بٸزگە دە يمامداردىڭ شەت ەلدەردە دٸني بٸلٸم الۋىنا شەكتەۋ قويىلۋى كەرەك.

19. ەيەلدەردٸڭ قۇقىقتىق مەرتەبەسٸن كٶتەرۋ. «تالاق» ۇعىمى بويىنشا ەيەلدەردٸڭ ەلەۋمەتتٸك قۇقىقتارى تاپتالۋدا. ولاردىڭ تٸزٸمٸ جاسالىپ, دەنساۋلىعى تەكسەرەلۋٸ كەرەك. مەملەكەت ەم-دوم جەنە پسيحولوگييالىق كٶمەك كٶرسەتۋٸ قاجەت. «تالاق» ايتىپ قىزداردى تاستاپ كەتەتٸن ەر-ازاماتتارعا قولدانىلاتىن جازا كٷشەيتٸلۋٸ تيٸس. مەشٸتتەگٸ نەكەلەر تەك مەملەكەت بەرەتٸن نەكە كۋەلٸگٸ ارقىلى عانا قاتاڭ جٷرگٸزٸلگەنٸ جٶن. تالاق ەتۋ سالدارىنان زارداپ شەككەن انالاردىڭ بالالارىنا دا قولداۋ جاسالۋى كەرەك. بالالارىنا پسيحولوگييالىق كٶمەك كٶرسەتكەن جٶن.

20. ەلٸمٸزدە قالىپتاسىپ وتىرعان دٸني احۋالدىڭ جاعدايى ٶتە كٷردەلٸ. سول سەبەپتٸ مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸنٸڭ قۇرامىنداعى دٸن ٸستەرٸ كوميتەتٸن بٶلٸپ الىپ, جەكە-دارا دەربەس دٸن ٸستەرٸ اگەنتتٸگٸن قۇرۋ كٷن تەرتٸبٸندە تۇر. بٷگٸندە دٸن ٸستەرٸ كوميتەتٸندەگٸ قىزمەتكەرلەردٸڭ زايىرلى ۇستانىمدارىنا كٷمەنمەن قاراۋشىلار دا كەزدەسەدٸ. دٸن ٸستەرٸ اگەنتتٸگٸندە بٸلٸكتٸ ەرٸ مٸنەزدٸ باسشى جەنە زاڭعا ساي زايىرلىق ۇستانىمدى تۋ ەتەتٸن ماماندار قىزمەت ەتۋٸ تيٸس. ول جەردە قانداي دا بٸر اعىمدار مٷشەلەرٸنٸڭ كٸرٸپ كەتٸپ, ٶز مٷددەلەرٸن جٷزەگە اسىرۋىنا مٷمكٸندٸك بەرٸلمەۋٸ تيٸس. وسى جەردە زەرتتەۋلەر, ساراپتامالار, جوبالار ەزٸرلەنٸپ, وقىتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋٸ كەرەك. ەلبەتتە, مۇنداعى ماماندار جوعارى دەڭگەيدەگٸ دايىندىقتان ٶتكٸزٸلٸپ, ٷنەمٸ سۇرىپتالىپ, ايماقتاعى ەكٸمدٸكتەرگە باسقارما باسشىلىعىنا ۇسىنىلىپ وتىرۋى تيٸس.

21. بٷگٸندە ەلٸمٸزدە جەكەمەنشٸك دٸني بالاباقشالار سانى ارتىپ وتىر. جاسىرىن دٸني تەلٸم-تەربيە بەرەدٸ. بالالارعا ارنالعان دٸني قايىرىمدىلىق مەكەمەلەرٸ دە كٶپ. ەلەۋمەتتٸك جاعدايى قيىن اتا-انالاردىڭ بارلىعى دەرلٸك وسىنداي قايىرىمدىلىق مەكەمەلەرگە بالالارىن بەرەدٸ. بۇل مەكەمەلەر تٷركييالىق دٸني اعىمدار تاراپىنان قارجىلاندىرىلادى. راديكالدىق اعىمدار جەتٸمدەر ٷيٸن دە اشىپ, بالالاردى دٸن ارقىلى تەربيەلەۋدٸ جٷيەلٸ قولعا العالى دا ونداعان جىل بولدى. قاڭتار وقيعاسىندا قاراقشىلىق جاساعان دا, ەسكەرمەن قاقتىعىسقا تٷسكەن دە سولار بولۋى مٷمكٸن.

22. وسى كٷندەرٸ ۋاعىزشىلار تاراپىنان قازاقتىڭ دومبىرا سيياقتى اسپاپتارىنا, ۇلتتىڭ قاسيەتتٸ ۇعىم-تٷسٸنٸكتەرٸنە تٸل تيگٸزۋ جيٸلەپ كەتتٸ. ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزعا تٸل تيگٸزۋ, كەز كەلگەن بالاعاتتاۋ تٷرلەرٸ, رۋحاني مەدەنيەتتەرٸمٸزگە باعىتتالعان كەز كەلگەن شابۋىل زاڭ اياسىندا تىيىم سالىنىپ, جوعارى تٶلەمدٸ ايىپپۇل نەگٸزٸندە جازالانۋى تيٸس.

قورىتا كەلە, مۇحتار ەۋەزوۆتىڭ “ەل بولامىن دەسەڭ, بەسٸگٸڭدٸ تٷزە” دەگەن ۇلاعاتتى سٶزٸن ەسٸمٸزگە العىمىز كەلەدٸ. بۇل سٶزدٸڭ استارىندا ۇلتتىق تەربيەنٸ ۇلىقتاۋ كەرەكتٸگٸ تۋرالى ٷلكەن مەن بار. بالاباقشادان باستاپ ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى, عىلىم مەن بٸلٸمدٸ ناسيحاتتاپ, جاس تولقىننىڭ بويىنا سٸڭٸرەتٸن اۋقىمدى جوبالار, ٸرگەلٸ جۇمىستار جٷرگٸزٸلۋٸ كەرەك.

ەل بولاشاعى ٷشٸن بٷگٸن ەرەكەت جاساماساق, ەرتەڭ مٷلدە كەش بولماق.

قول قويۋشىلار:

تٶرەگەلدٸ شارمانوۆ, ۇعا اكادەميگٸ, م.ع.د., پروفەسسور, قازاق تاعامتانۋ اكادەميياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ

دوسمۇحامەد كٸشٸبەكوۆ, ۇعا اكادەميگٸ

ورازالى سەبدەن, قازاقستان عىلىمدار وداعىنىڭ پرەزيدەنتٸ, قر مەملەكەتتٸك سىيلىقتىڭ يەگەرٸ, اكادەميك

ەرمۇرات باپي, قر پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى, جۋرناليست, قوعام بەلسەندٸسٸ

قازىبەك يسا, قر پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى, اقىن

ابزال قۇسپان, قر پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى, زاڭگەر

رينات زايىتوۆ, قر پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى, ايتىسكەر اقىن

سامات نۇرتازا, قر قر پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى

بايان راقىشەۆ, ۇعا اكادەميگٸ

ياسين ۇزاقوۆ, كەڭەس وداعىنىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن ٶنەرتاپقىشى, اكادەميك, ت.ع.د., پروفەسسور

حانگەلدٸ ەبجانوۆ, ۇعا اكادەميگٸ, تاريح عىلىمىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور

تىنىشتىقبەك ەبدٸكەكٸمۇلى, اقىن, قر مەملەكەتتٸك سىيلىقتىڭ يەگەرٸ

زەينەپ احمەتوۆا, جازۋشى-ەتنوگراف

باعدات مٷپتەكەقىزى, ەتنوگراف, «قىران» بٷركٸتشٸلەر فەدەراتسيياسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى

تٶلەگەن بٷكٸروۆ, ت.ع.ك., قر قۇرمەتتٸ مەتاللۋرگٸ, قاراعاندى وبلىسى جەنە جەزقازعان قالاسىنىڭ قۇرمەتتٸ ازاماتى

سۇلتانەلٸ بالعاباەۆ, جازۋشى, دراماتۋرگ, قر ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ

باباقۇمار قيناياتۇلى, ەتنوراف, تاريح عىلىمىنىڭ كانديداتى

ەبدٸراشيت بەكٸرۇلى, ەتنوگراف, فيلوسوف

بەردالى وسپان, ەتنوگراف, مەدەنيەتتانۋشى, مۋزىكانت

مۇحتار تايجان, ساياساتكەر, ەكونوميست

سۇلتان-حان اققۇلى, الاشتانۋشى, ەليحانتانۋشى-عالىم, حالىقارالىق جۋرناليست, «الاش» عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى

قايىربەك كەمەڭگەر, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ قازاق ەدەبيەتٸ كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشٸسٸ, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى

قانات, ايتكٷل قۇدايبەرگەنوۆتەر, قر ەڭبەك سٸڭٸرگەن ارتيستەرٸ, «قۇرمەت» وردەنٸنٸڭ يەگەرلەرٸ

سوۆەتقازى نۇرسيللا, قوعام قايراتكەرٸ

احمەتبەك نۇرسيلا, كەسٸپكەر, موتيۆاتور

ەرلان تٶلەۋتاي, ٶنەرتانۋشى, ەنشٸ-كومپوزيتور

قانات جٷنٸس, اكتەر, ەنشٸ, اقىن, دراماتۋرگ

جارىلقاپ قالىباي, جۋرناليست, قوعام بەلسەندٸسٸ

ەرزات كەرٸباي, بيولوگ, تاريحشى

الماس مۇستافا, قولٶنەر شەبەرٸ, سۋرەتشٸ, «دالا سازى» شەبەرلەر ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى

قۇسميليا نۇرقاسىم, ەدەبيەتشٸ, مەملەكەت قايراتكەرٸ

جانۇزاق ەكٸم, ەكونوميست, قوعام بەلسەندٸسٸ

ەربولات بايات, ش. ۋەليحانوۆ اتىنداعى كٶكشەتاۋ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى, PhD دوكتور, اقىن, جازۋشى, ەدەبيەتتانۋشى, فولكلورتانۋشى

بايبوتا قوشىم-نوعاي, اقىن, حالىقارالىق «الاش» ەدەبي سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ, «قۇرمەت» وردەنٸنٸڭ يەگەرٸ

امانقوس مەكتەپتەگٸ, تٷرٸكتانشى, فيلولوگييا عىلىمىنىڭ كانديداتى

تەتتٸگٷل قارتاەۆا, ەتنوراف, ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ پروفەسسورى

تەۋكە التىنبەكوۆ, تەحنيكا عىلىمىنىڭ دوكتورى

ايگٷل ورىنبەك, پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق قۇرىلتاي مٷشەسٸ, قۇقىققورعاۋشى, زاڭگەر

ورىنباسار جەنٸبەكوۆ, قوعام قايراتكەرٸ

رامازان قۇرمانباەۆ, اشارشىلىق قۇرباندارى قاۋىمداستىعىنىڭ تٶراعاسى

ەركٸن راقىشەۆ, رەجيسسەر, قوعام بەلسەندٸسٸ, الماتى قالاسى مەسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى

اداي ابدٸلدينوۆ, «قازاقستان انيماتسييالىق ستۋدييالار قاۋىمداستىعى» زتب تٶراعاسى

جۇماش كەنەباي – كٶكبٶرٸ, قوعام قايراتكەرٸ, اقىن, پۋبليتسيست

سۇلتان ەردەۋلەت, تەۋەلسٸز جۋرناليست

نۇرلىبەك قۋاڭباەۆ, «جەلتوقسان قوعامى» ۇيىمىنىڭ تٶراعاسى

مۇراتحان شوقان, اقىن, «تۇلعا-دوستىق» قوعامدىق قورىنىڭ تٶراعاسى

شىنقۋات بايجانوۆ, زاڭگەر

سەبيت شٸلدەباي, تاريح عىلىمىنىڭ كانديداتى, قر ورتالىق مەملەكەتتٸك ارحيۆٸنٸڭ ديرەكتورى

دەرەنبەك نىسانباەۆ, دەرٸگەر-كارديولوگ, PhD دوكتور, م.ع.ك.

رۋستەم اشەتاەۆ, قوعام بەلسەندٸسٸ

ايدارحان داۋلىباەۆ, سپورت شەبەرٸ, كەڭەس وداعى ەسكەريلەرٸ اراسىنداعى بوكس چەمپيونى

ەسەت تۇياقوۆ, اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرٸ, قۇرمەتتٸ سەۋلەتشٸ

قۋانىش وسپان, اقىن, ماعجان جۇماباەۆ اتىنداعى اقمولا وبلىستىق ەمبەباپ عىلىمي كٸتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى

ارمان نۇرمۇحامەدوۆ, تاريحشى, جۋرناليست

ابىلايحان ەشٸمحان, اقىن, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مٷشەسٸ

ايان قاجىباي, ش. ۋەليحانوۆ اتىنداعى كٶكشەتاۋ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ «قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸ» كافەدراسىنىڭ پروفەسسور-اسسيستەنتٸ, ف.ع.ك.

باۋىرجان رامازان, «جەبە» قوعامدىق قورىنىڭ مٷشەسٸ

سەرجان ەرٸكوۆ, بلوگەر, ۆيدەووپەراتور, موناجەر, «S-studio» ستۋديياسىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى

نۇريسلام ەبدٸل, تەاترتانۋشى, اقمولا وبلىستىق ش. قۇسايىنوۆ اتىنداعى قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ كٶركەمدٸك جەتەكشٸسٸ

بەرٸك اتاەۆ, ش. ۋەليحانوۆ اتىنداعى كٶكشەتاۋ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ وقىتۋشىسى, ماگيستر

تالاپكەر ۋەليەۆ, ش. ۋەليحانوۆ اتىنداعى كٶكشەتاۋ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ اعا وقىتۋشىسى

بولات بورانباي, فيلولوگييا عىلىمىنىڭ كانديداتى, قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسورى

بولات نەۋكەنۇلى, قوعام قايراتكەرٸ

كەكٸم حاسامباي, اكتەر, رەجيسسەر, ۇستاز

مەرگەن توقسانباي, قازاقستان جازۋشىلار وداعى اقمولا وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى, «رۋح-الداسپان» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ تٶراعاسى, اقمولا وبلىستىق مەدەنيەت باسقارماسىنىڭ ساراپشىسى

قۋات احمەتجانوۆ, جۋرناليست, بلوگەر, ديكتور

وڭعار قابدەن, ايتىسكەر اقىن, بلوگەر

مارعۇلان ەرماعانبەتۇلى, قوعام بەلسەندٸسٸ, BasQaru قورىنىڭ ديرەكتورى

دۋمان رامازان, جازۋشى, دراماتۋرگ, «ابىلايحاننىڭ ارمانى», «جوشى» درامالارىنىڭ اۆتورى

ٶمٸر شىنىبەكۇلى, پەداگوگ, ى. التىنسارين تٶسبەلگٸسٸنٸڭ يەگەرٸ

ايمان ساعيدوللا, ۇستاز, قوعام بەلسەندٸسٸ

سەرٸك مەليەۆ, جۋرناليست, «التىن وردا» پورتالىنىڭ ديرەكتورى

ايبار ولجاي, PR مامانى

امانگەلدٸ كەڭشٸلٸكۇلى, سىنشى, حالىقارالىق «الاش» ەدەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى

باقىت بەدەلحان, اقىن

ٶمٸرجان ەبدٸحالىق, جازۋشى, «اراشا» ينتەرنەت پورتالىنىڭ جەتەكشٸسٸ

قانات ەبٸلقايىر, جازۋشى

ارمان ەۋبەكٸر, جۋرناليست, «ادىرنا» ۇەب قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتٸ

جۇمات قۇنانباي, پرەزيدەنت كٷزەت قىزمەتٸنٸڭ ارداگەرٸ, اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرٸ

تۇراربەك قۇسايىنۇلى, دٸن زەرتتەۋشٸسٸ, قۇقىققورعاۋشى

بەيبٸت مولداحمەتۇلى, «Social project management» ورتالىعىنىڭ ديرەكورى

بۇعىبەك ساندۋوۆ, سۋرەتشٸ-ديزاينەر, اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرٸ

دٷيسەن ماعلۇموۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ, جۋرناليست, جازۋشى

شەكەن تۇرار سەتتارقىزى, “قارا شاڭىراق” قب ديرەكتورى, قر جۋرناليستەر وداعىنىڭ مٷشەسٸ

سەرٸك سەرسەكەەۆ, «قازاقستاندىق سالالىق تەمٸرجول, اۆتوموبيل, ەۋە جەنە سۋ كٶلٸگٸ قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ كەسٸبي وداعى» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ «استانا» فيليالىنىڭ تٶراعاسى, مەديتسينا عىلىمىنىڭ كانديداتى

تولقىندات تٶلەشوۆ, زاپاستاعى پولكوۆنيك, ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ وقىتۋشىسى

ايگٷل بولاتحانقىزى, جۋرناليست

باۋىرجان قاراعۇزۇلى, اقىن, «مەدەنيەت» پورتالىنىڭ جەتەكشٸسٸ

ەليحان جاقسىلىق, جازۋشى-دراماتۋرگ

نۇرسەۋلە تولقىن, اقىن, ستسەناريست

اسحات قاسەنعالي, ساياساتتانۋشى

ەرجان تٶلەك, جۋرناليست

نۇرگەلدٸ ەبدٸعانيۇلى, Abai.kz اقپاراتتىق پورتالىنىڭ باس رەداكتورى. حالىقارالىق تٷركسوي سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ

ەرلان ەلەۋ, اقىن, دەرٸگەر, كەسٸپكەر

تالاس ورازباي, مۋلتيپليكاتور, Quantfilim كينوستۋديياسىنىڭ جەتەكشٸسٸ

روزا اسانوۆا, قازۇٶۋ قورقىت اتا اتىنداعى عزو عىلىمي قىزمەتكەرٸ

جٸبەك دوسىباەۆا, ارداگەر ۇستاز

رابيعا ساۋىت, زەينەتكەر

وسپان قاجى سٷلەيمەنۇلى, قوعام قايراتكەرٸ, اعارتۋشى-ۇستاز, ەڭبەك ارداگەرٸ, «قۇرمەت بەلگٸسٸ وردەنٸ» يەگەرٸ, مەدەنيەت قايراتكەرٸ, اقىن, سازگەر, كٷيشٸ

ەدٸلەت امانگەلدٸ, «قارا شاڭىراق» قب قۇرىلتايشىسى

ساندۋعاش نۇرقانوۆا, «قارا شاڭىراق» قب قۇرىلتايشىسى

التىناي تەڭٸربەرگەنوۆا, «قارا شاڭىراق» قب قۇرىلتايشىسى

قاجىمۇرات نەسيۇلى, تاريح جەنە قوعامدىق عىلىمدار اكادەميياسىنىڭ اكادەميگٸ, ارداگەر-ۇستاز, قر وقۋ ٸسٸنٸڭ ٷزدٸگٸ, ٶلكەتانۋشى-شەجٸرەشٸ

ٶتەگەن ايشۋاقوۆ, «ۇلتتىق مٷددە» قب مٷشەسٸ, «ەلوردا بيلەر كەڭەسٸ» قب مٷشەسٸ

باقىتگٷل كەرٸباي, زەينەتكەر-ۇستاز, قورقىت بابا مۇرالارىن ناسيحاتتاۋشى

فانيدا نۇرباەۆا, ى. التىنسارين مەدالٸنٸڭ يەگەرٸ, «ەسٸل تولقىندارى» ارداگەرلەر حالىقتىق انسامبٸلٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ

ساندۋعاش سەيداحمەتوۆا, مەدەنيەت قايراتكەرٸ, قر كٸتاپحانا ٸسٸنٸڭ ارداگەرٸ

ەسەمگٷل قۇلىمبەتوۆا, ى. التىنسارين مەدالٸنٸڭ يەگەرٸ

ەربول بەيٸلحان, اقىن, جازۋشى, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مٷشەسٸ, مەدەنيەت سالاسىنىڭ ٷزدٸگٸ, حالىقارالىق پوەزييا اكادەميياسىنىڭ اكادەميگٸ

تٸلەۋعالى ەمٸرتايۇلى, ارداگەر ۇستاز, حالىقارالىق جازۋشىلار وداعىنىڭ مٷشەسٸ, قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مٷشەسٸ,

قاراعاندى وبلىسىنىڭ بٸلٸم بەرۋ سالاسىنا ەڭبەگٸ سٸڭگەن قىزمەتكەر

نيقانباي ومارحانوۆ, قر اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ ٷزدٸگٸ, قاراعاندى وبلىستىق قوعامدىق كەڭەسٸنٸڭ مٷشەسٸ, قوعام بەلسەندٸسٸ

تۇڭعىشباي مۇقان, قر بٸلٸم بەرۋ سالاسىنىڭ ٷزدٸگٸ, قر مەدەنيەت سالاسىنىڭ ٷزدٸگٸ, قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مٷشەسٸ, ٶلكەتانۋشى, قوعام بەلسەندٸسٸ

اڭعار سماعۇلوۆ, ەڭبەك ارداگەرٸ, جازۋشى, ٶلكەتانۋشى, شەجٸرەشٸ, قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مٷشەسٸ, قوعام بەلسەندٸسٸ

سەكەن كەلدٸباەۆ, زەينەتكەر, قوعام بەلسەندٸسٸ

تۇرار شەكەن, تاريحشى-ەتنولوگ, «قارا شاڭىراق» رقب ديرەكتورى, قر جۋرناليستەر وداعىنىڭ مٷشەسٸ

اسماگٷل قۇلىمبەتوۆا, زەينەتكەر ۇستاز, ى.التىنسارين مەدالٸنٸڭ يەگەرٸ

ساعىنىش سەيداحمەتوۆا, قر مەدەنيەت قايراتكەرٸ,قر كٸتاپحانا ٸسٸنٸڭ ارداگەرٸ

فانيدا نۇرباەۆا, ى.التىنسارين مەدالٸنٸڭ يەگەرٸ, «ەسٸل تولقىندارى» ارداگەرلەر حالىقتىق انسامبلٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ

باقىتكٷل كەرٸباي, زەينەتكەر ۇستاز, قورقىت بابا مۇرالارىن ناسيحاتتاۋشى

بيبٸسارا ەۋباكٸرقىزى, قر پعا اكادەميگٸ, پسيحولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قازاق پسيحولوگييالىق قوعامىنىڭ مٷشەسٸ, ە.ا. بٶكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قىزمەتكەرٸ

كٷلەش احمەتوۆا, فيلولوگييا عىلىمىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, تۇرسىنبەك كەكٸشۇلىنىڭ جارى

ومار جەلەلۇلى, ابايتانۋشى

قۇرمانعازى راحمەتوۆ, قوعام قايراتكەرٸ, جەلتوقسانشى