وبلىس ەكٸمٸ دانيال احمەتوۆ پەن ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جەنە دامۋ بانكٸنٸڭ قازاقستانداعى ٶكٸلدٸگٸنٸڭ ديرەكتورى دجانەت حەكمان ٶسكەمەن قالاسىنىڭ جىلۋمەن قامتۋ جٷيەسٸن جاڭعىرتۋ جوباسى بويىنشا الدىن الا كەلٸسٸمگە قول قويدى.
ايماقتىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ جالعاسى رەتٸندە الدىن الا بەكٸتٸلگەن كەلٸسٸم اياسىندا ٶسكەمەن قالاسىنىڭ جىلۋمەن قامتۋ جٷيەسٸن جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن 5 ملرد. تەڭگە كٶلەمٸندە قارجىلاندىرۋ قاراستىرىلعان. سونىڭ ٸشٸندە ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جەنە دامۋ بانكٸنەن 3 ملرد. تەڭگە بٶلۋ كٶزدەلٸپ وتىر.
اتاپ ايتارلىعى, اتالمىش جوبانى قارجىلاندىرۋعا سونىمەن بٸرگە, ٷكٸمەتتەن بٶلٸنەتٸن گرانتتىق قارجىلار مەن جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتٸڭ قارجىسى دا كٸرٸستٸرٸلگەن. نەسيە تەك ەقدب تاراپىنان بٶلٸنگەن قارجى بويىنشا عانا قايتارىلاتىن بولادى. وبلىس ورتالىعىنىڭ جىلۋمەن قامتۋ جٷيەسٸن جاڭعىرتۋ بارىسىندا جىلۋمەن قامتۋ جەلٸلەرٸن سالۋ مەن تولىق جٶندەۋ قاراستىرىلادى جەنە وسى ماقساتتا قولدانىلاتىن ارنايى تەحنيكالار ساتىلىپ الىنباق.
وسى بانك ارقىلى بەرٸلەتٸن ينۆەستيتسييا ورتالىق جىلۋ تورابىن جەنە سورعى ستانتسييالارىن اۆتوماتتاندىرۋعا, جەكە جىلۋ توراپتارىندا تۇيىق جٷيەلەردٸ ەنگٸزۋ ارقىلى قۇبىرلاردى قالپىنا كەلتٸرٸپ, جىلۋدى جوعالتۋدى ازايتۋعا جەنە ەنەرگييانى قولدانۋدا تيٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرۋعا باعىتتالادى. بۇدان باسقا ارنايى كٶلٸك قۇرالدارى پاركٸ جەنە قۇرال-جابدىقتار جاڭارتىلىپ, جىلۋ ٶلشەۋ قۇرالدارى ورناتىلاتىن بولادى.
اۋقىمدى جوبانى ٸسكە اسىرۋ جىلۋ تاسىمالداۋشى جٷيەلەردٸڭ ساپاسى مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتٸپ, جىلۋمەن قامتۋ نىساندارىنىڭ جۇمىسىنداعى اپاتتاردىڭ الدىن الۋعا جەنە تۇتىنۋشىلارعا ٷزدٸكسٸز قىزمەت كٶرسەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرمەك.
– بٸز الداعى تيٸمدٸ جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋعا دايىنبىز. بانكپەن بٸرلەسٸپ ٸستەگەن بەس ايداعى جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸندە بٷگٸنگە دەيٸن بٸز قۇنى 28 ملرد. تەڭگەدەن اساتىن بٸرنەشە كەلٸسٸمگە قول قويدىق. قولعا الىنعان جوبالاردىڭ بەرٸ دە تيٸستٸ باقىلاۋعا الىنادى. ولاردىڭ وبلىستىڭ دامۋىندا الاتىن ماڭىزى ٶتە ٷلكەن. وسى باعىتتاعى بەلسەندٸ دە نەتيجەلٸ قىزمەتتەرٸڭٸز ٷشٸن ريزاشىلىعىمدى بٸلدٸرەمٸن. بۇل ەرٸپتەستٸك بايلانىس بۇدان ارى دا جالعاساتىن بولادى. جاقىن ۋاقىتتاردا ٶڭٸردٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىنا سەرپٸن بەرەتٸن جاڭا جوبالار ٸسكە اسىرىلادى دەگەن سەنٸمدەمٸن, - دەدٸ ايماق باسشىسى دانيال احمەتوۆ ەقدب-نىڭ قازاقستانداعى ٶكٸلدٸگٸنٸڭ ديرەكتورى دجانەت حەكمانمەن كەزدەسۋ بارىسىندا.
دجانەت حەكمان شىعىس قازاقستان وبلىسى بانك تاراپىنان ينۆەستيتسييا قۇيۋعا قولايلى ٶڭٸر رەتٸندە قاراستىرىلاتىنىن, وبلىستا ٸرٸ جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋعا مٷمكٸندٸكتەر بار ەكەندٸگٸن اتاپ كٶرسەتتٸ.
– بٸز شىعىس قازاقستاننىڭ ەلەۋەتٸنە سەنەمٸز جەنە وسى جىلى جوبالار سانىن ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. اتالعان جوبالار وبلىستا شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ دامۋىنا جول اشىپ, ەكونوميكانىڭ العا باسۋىنا سەرپٸن بەرەدٸ , - دەدٸ دجانەت حەكمان.
بۇعان دەيٸن دە ٷش ٸرٸ كەلٸسٸم جاسالعان
ەستەرٸڭٸزدە بولسا, بۇل بانك ەكونوميكانىڭ ەرتٷرلٸ سالالارىنا ينۆەستيتسييا سالىپ, كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋدى قارجىلاندىرىپ كەلەدٸ. مەسەلەن, بىلتىر جەلتوقسان ايىندا وبلىس ەكٸمدٸگٸ مەن بانك اراسىندا العاشقى رەت ٶسكەمەن جەنە سەمەي قالالارىنىڭ ورتالىق جىلۋ بەرۋ جەنە سۋمەن جابدىقتاۋ جٷيەلەرٸن جاڭعىرتۋ بويىنشا ەكٸ ماڭىزدى جوباعا 11 ملرد. تەڭگە بٶلۋ جٶنٸندە كەلٸسٸمگە قول قويعان بولاتىن. ونىڭ 4,16 ملرد. تەڭگەسٸن وسى بانك سالىپ وتىر.
ال اعىمداعى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا ەقدب جەنە وبلىس ەكٸمدٸگٸ ايماقتىڭ ەكٸ ٷلكەن قالاسىنداعى كٶشە جارىعىن زاماناۋي ەنەرگييالىق تيٸمدٸ تەحنولوگييالارعا اۋىستىرۋ تۋرالى قۇنى 7,8 ملرد. تەڭگەلٸك كەلٸسٸمگە قول جەتكٸزدٸ. مۇنداعى بانكتٸڭ ٷلەسٸ – 5,7 ملرد. تەڭگە. بۇل جوبالار «جاسىل ەكونوميكا» باعدارلاماسىنا سەيكەس ەنەرگييانى ٷنەمدەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
تاراپتار اراسىنداعى ٷشٸنشٸ كەلٸسٸمگە 2016 جىلدىڭ 26-مامىرىندا استانا ەكونوميكالىق فورۋمىنىڭ اياسىندا قول جەتكٸزٸلٸپ, ٶسكەمەن قالاسىنىڭ سۋمەن جابدىقتاۋ جەنە سۋ تارتۋ جٷيەسٸن جاڭعىرتۋ جوباسىنا كەلٸسٸم جاسالعان-دى. جوبا قۇنى – 4,4 ملرد. تەڭگە بولسا, وسىنداعى ەقدب ٷلەسٸ 2,25 ملرد. تەڭگەنٸ قۇراعان ەدٸ.
كەزەكتٸ الدىن الا كەلٸسٸمگە قول قويۋ رەسٸمٸ اياقتالعان سوڭ, ەقدب-نىڭ قازاقستانداعى ٶكٸلدٸگٸنٸڭ ديرەكتورى دجانەت حەكمان جەنە ونىڭ ورىنباسارى باحتييور فايزيەۆ جەنە «شىعىس قازاقستان وبلىسى ٶڭٸرلٸك مەملەكەتتٸك-جەكەمەنشٸك ەرٸپتەستٸك ورتالىعى» اق باسقارماسىنىڭ تٶراعاسى شەكەرٸم بۇقتۇعۇتوۆ ٶڭٸردٸڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ٶكٸلدەرٸنە ارناپ باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىن ٶتكٸزدٸ. مەرتەبەلٸ مەيماندار الداعى ۋاقىتتا ايماقتاعى قارجى سالىنۋى بولجانعان جوبالارعا توقتالدى. تٸلشٸلەردٸ قىزىقتىرعان جوبا بۇقتىرما سۋ قويماسى ارقىلى سالىناتىن كٶپٸردٸڭ جايى بولدى. دجانەت حەكمان بۇعان جاۋاپ رەتٸندە بانكتٸڭ قارجىلىق ساراپشى ماماندارى كٶپٸر سالىناتىن اۋماقتا تانىسۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزٸپ جاتقانىن ايتىپ, قارجى سالۋ مەسەلەنٸ سونىڭ قورىتىندىسى نەگٸزٸندە بەلگٸلٸ بولاتىندىعىن جەتكٸزدٸ.
ەگەر كٶپٸر سالۋ جوباسى جٷزەگە اساتىن بولسا, ٶڭٸردٸڭ كٷرشٸم اۋدانى ايماعىندا ورنالاسقان مەتاللۋرگييالىق بازانى دامىتۋعا جول اشىلماق.
سونداي-اق, بۇل كٷنٸ ٶسكەمەن قالاسىنداعى م.گوركيي كٶشەسٸ, 21 مەكەنجايىندا ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جەنە دامۋ بانكٸنٸڭ شىعىس قازاقستان جەنە پاۆلودار وبلىستارى تۇرعىندارىنا قىزمەت كٶرسەتەتٸن جاڭا كەڭسەسٸ اشىلدى. كەڭسەنٸڭ اشىلۋ لەنتاسىن سالتاناتتى جاعدايدا دجانەت حەكمان مەن ٶسكەمەن قالالىق ەكونوميكا جەنە بيۋدجەتتٸ جوسپارلاۋ بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى ەلەنا ليتۆينوۆا قيدى. كەڭسە ماماندارى كەلۋشٸلەر سۇراعان قاجەتتٸ اقپاراتتارمەن بٶلٸستٸ.
– ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جەنە دامۋ بانكٸ ٸرٸ ينۆەستيتسييالارمەن قاتار, شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ دامۋىن دا قولداپ كەلەدٸ ەرٸ بانكتٸڭ باسىم باعىتتارىنىڭ بٸرٸ بولىپ تابىلادى. بۇل جۇمىس ٶسكەمەن قالاسىندا 2003 جىلدان بەرٸ جولعا قويىلعان. وسى ۋاقىت ارالىعىندا 221 ماڭىزدى جوبانى ٸسكە اسىردىق. تٸكەلەي جەنە ەرٸپتەس بانكتەر ارقىلى قارجىلاندىرۋمەن اينالىسىپ, كەسٸپورىندارعا دامۋعا قاجەتتٸ نوۋ-حاۋ بەرەمٸز. سول ارقىلى ولاردى بەسەكەگە قابٸلەتتٸ بولۋعا باۋليمىز, - دەدٸ دجانەت حەكمان.
جاڭادان اشىلعان جەرگٸلٸكتٸ كەڭسەنٸڭ جاۋاپتى ساراپشىسى ەلەنا ابەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, وسى ۋاقىتقا دەيٸن 207 جەرگٸلٸكتٸ كومپانييا جالپى سوماسى بٸر ميلليون ەۋرادان اساتىن گرانت العان. جوعارى سۇرانىسقا يە جوبالاردىڭ دەنٸ اقپاراتتىق تەحنولوگييالارعا باعىتتالعان ەكەن. بٸر كەسٸپكەرگە بەرٸلەتٸن گرانت سوماسى 10 مىڭ ەۋرودان اسپايدى. ەڭ باستىسى, از دەگەندە ەكٸ جىل كەسٸپكەرلٸك ٶتٸلٸ بولۋى شارت.
دەۋرەن اللابەرگەنۇلى
