جۋسان
(پسيحولوگييالىق دراما)
جەدٸگەر - جاس جٸگٸت (22 جاستا)
اجار - پسيحولوگ (60 جاستا)
اقمارال – تەرگەۋشٸ (40 جاستا)
2-جەدٸگەر (لاقاپ اتى – ابدۋررافيح) – دٸني كٸتاپتاردى كٶپ وقىعان 22 جاستاعى جٸگٸت
ەبۋبەكٸر (اراب) – لاڭكەس (30 جاستا)
سەرٸك (لاقاپ اتى – سايد-احمەد) - دٸني كٸتاپتاردى كٶپ وقىعان 22 جاستاعى جٸگٸت
جاندوس (لاقاپ اتى – زايد) - ازعىرۋشى ادام (25 جاستا)
قاراقات (لاقاپ اتى - اسما) - سيريياداعى قازاق قىزى (22 جاستا)
(ساحنا اشىلماستان بۇرىن ٶلەڭ وقىلادى. جەلدٸڭ ۋٸلدەگەن داۋىسى مەن دومبىرانىڭ قوڭىر ٷنٸ ەستٸلەدٸ)
بابام سانسىز ٶنەرگە يە بولعان,
الاسى مەن قۇلاسىن قاتار سٷيگەن
تۋعان جەردٸڭ تٶسٸنە كيە قونعان.
عۇمىر كەشتٸك وسىنى تٷيسٸنە الماي,
كەمپٸرقوساق اسىنعان اتىراپتىڭ,
اق جاۋىننان كەيٸنگٸ يسٸ قانداي?!
قۋ ساعىمىن كٷن سايىن قۋسام ەكەن,
تەننٸڭ دەرتٸن ەمدەيتٸن, جاننىڭ دەرتٸن,
قاسيەتتٸ, قادٸرلٸ جۋسان ەكەن!
1 – كٶرٸنٸس
(ٶڭ مەن تٷستٸڭ, ۇيقى مەن قييالدىڭ اراسىندا اداسىپ, ماعىناسىزدىققا شىرمالعان جەدٸگەردٸڭ كٶزٸنە ەلەستەمەيتٸن نەرسە جوق. جانارىنىڭ ٸشٸندە كٶلبەڭدەگەن سۇلبالار جاس جٸگٸتتٸڭ زەرە-قۇتىن ۇشىرادى)
جەدٸگەر: سەن كٸمسٸڭ?
2-جەدٸگەر: مەن راققادا* قالعان ابدۋررافيحپٸن! جەدٸگەرمٸن مەن!
جەجٸگەر: جەدٸگەر?! (تاڭدانىسپەن) مەن كٸممٸن سوندا?
2-جەدٸگەر: سەن جولىنان جاڭىلىپ, شاراسىزدىقتى جامىلىپ, ەلٸنە ەرەڭ قايتقان جەدٸگەرسٸڭ! (ەلەس جوعالادى)
جەدٸگەر: ەلٸنە ەرەڭ قايتقان جەدٸگەرسٸڭ دەيسٸڭ بە?! (جىلايدى, كٷلەدٸ) تىنىسىم تارىلىپ بارادى... بۇل مەن بە?! مەن ەمەس پە?! بار دا, جوق تا سيياقتىمىن. ٸشٸمدە بٸر ادام سٶيلەيتٸن سەكٸلدٸ. ول مەنٸڭ كٷنەلارىمدى, كٸنەلارىمدى سەت سايىن ەسٸمە سالادى. جوق! مەندە كٸنە جوق! مەن كٷنەھار ەمەسپٸن! مەن ەشتەڭە بٷلدٸرگەن جوقپىن! (ٶز-ٶزٸنە سۇراق قويىپ, ٶز ويىنان ٶزٸ شوشيدى) نەگە ماعان ادامدار بٸرتٷرلٸ كٶزقاراسپەن قارايدى? مٷمكٸن, ونىڭ ايتقاندارى راس شىعار?! مەن بەرٸن دۇرىس جاساعانمىن! (كەنەت دوسىن ەسكە الادى) سەرٸك... سەرٸك... سەرٸك! (قوس قولىمەن جەر قارماپ, ەلدەنە ٸزدەگەندەي بولادى) كەۋدەڭدە جانىڭ بولسا, دىبىستاشى! مەنٸ جالعىز قالدىرما! نەگە ٷندەمەيسٸڭ?! ەلدە, اياق-قولىڭ جۇلىنىپ, كوزعالا الماي جاتىرسىڭ با?!(سەل ٷنسٸزدٸكتەن كەيٸن) كەتتٸم! كەلدٸم!
تٷك تە ٶزگەرگەن جوق. بٸراق, ٶزٸممەن-ٶزٸم سٶيلەسٸپ, قايداعى-جايداعىنى نەگە ويلاي بەرەدٸ ەكەم?! جووووق! (اجار جەدٸگەرگە جاقىندايدى)
اجار: نە بوپ قالدى, بالام?! نە بولدى?!
جەدٸگەر: ەجە, مەن ٷيدەمٸن عوي, ايتشى?! ٷيدە ەكەنٸمە سەندٸرشٸ مەنٸ. ماعان ″ٷيدەسٸڭ″ دەشٸ.
اجار: تاعى قورقىنىشتى تٷس كٶرگەنسٸڭ بە?
جەدٸگەر: رەيحاننىڭ... شامنىڭ... باگۋزدىڭ... حامانىڭ...* تاس-تالقانى شىققان كٶشەلەرٸ, سەبيلەردٸڭ قانجوسا بولعان تەنٸ, ەبدەن شوشىنعان ەيەلدەردٸڭ بەينەسٸ كٶز الدىمنان كەتپەيدٸ.
اجار: سەنٸڭ جٷيكە-جٷيەڭدە, الپىس ەكٸ تامىرىڭدا شايقاس ويناق سالسا, مەنٸڭ ەربٸر دەمٸمدە, مەنٸڭ ەربٸر سٶزٸمدە سەن بارسىڭ, التىنىم!
(اجار مەن جەدٸگەردٸڭ جانىنا اقمارال كەلەدٸ)
اقمارال: سەلەمەتسٸز بە?!
جەدٸگەر: كٶرشٸ اپا?! (پسيحولوگ اجار تەرگەۋشٸ اقمارالعا ونى جەدٸگەردٸڭ كٶرشٸسٸ, دوسى سەرٸكتٸڭ اناسىنا ۇقساتقانىن ىممەن تٷسٸندٸرەدٸ)
اجار: امانسىڭ با, اينالايىن! قوش كەلدٸڭ!
جەدٸگەر: حەلٸڭٸز قالاي, جاقسىسىز با?
اقمارال: (كٶرشٸنٸڭ كەيپٸنە ەنٸپ) جاقسىمىن! ٶزدەرٸڭٸز قالايسىزدار?
اجار: قۇدايعا شٷكٸر, ەسەن-ساۋمىز. بالاڭنان حابار بار ما?
اقمارال: «جۋسان» وپەراتسيياسىمەن قاڭتاردا كەلگەندەردٸڭ اراسىندا دا, مامىردا كەلگەندەردٸڭ اراسىندا دا جوق. ۆوكزالعا, اەروپورتقا بارىپ: «بالامنىڭ اتىنا الىنعان بيلەت بار ما», - دەپ سۇرادىم. «جوق» دەدٸ. جۇرتتىڭ بالاسى كەلٸپ جاتىر. ال, مەنٸڭ سەرٸگٸمنٸڭ قاراسى كٶرٸنبەيدٸ. قۇداي-اۋ, نە كٶرمەدٸم! كٷتۋ... كٷتۋ... تاعى دا كٷتۋ... كٷتۋدەن باسقا نە امال بار? سولعان ٷمٸتٸم دە ٷزٸلۋگە جاقىن.
اجار: ٷش جىل بويى كٶز جاسىڭدى كٶلدەتٸپ, سارى ۋايىمعا سالىندىڭ. بۇلاي جالعاسا بەرسە, اۋىرىپ قالاسىڭ.
اقمارال: قالاي ويلامايمىن?! ٷش جىل... شارشاتقان... قالجىراتقان ٷش جىل. سەرٸگٸمنٸڭ نە ٶلٸ, نە تٸرٸ ەكەنٸن بٸلە الماي, بٸر اۋىز حابارىنا زار بولدىم. نە ٸستەيمٸن? جەدٸگەردەن ۇلىم تۋرالى سۇراعان سايىن قاتتى قينالامىن. سوعىس ەسٸمە تٷسسە, دەنەم تٷرشٸگەدٸ. كەشە بالامدى ەلگە قايتارۋدى ٶتٸنٸپ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنان كٶمەك سۇرادىم. ۋاقىت كەرەگٸن ايتتى. ماقاشاتى كٶپ جۇمىس ەكەن. بٸزگە بەرٸ وڭاي كٶرٸنەدٸ. ۇلىم كەلگەنشە تاعاتىم تاۋسىلار.
اجار: يە, سولاي... سەنٸ مەنەن ارتىق تٷسٸنەتٸن كٸم بار?!
اقمارال: نەمەرەڭٸزدٸڭ ورالعانىنا قۋانىشتىمىن. ەيتەۋٸر, بالامنىڭ تٸرٸ ەكەنٸن بٸلدٸم. ەندٸ امان-ەسەن كەلۋٸن كٷتۋ عانا قالدى.
اجار: شەي ەزٸرلەيٸن. ەڭگٸمەلەسە تۇرىڭدار!
(اجار شىعىپ كەتەدٸ. اقمارال تەرگەۋگە كٸرٸسەدٸ)
اقمارال: اقانوۆ جەدٸگەر! قالايسىڭ?
جەدٸگەر: جاقسىمىن. (ابدىراپ)
اقمارال: مەنٸ تانىپ تۇرسىڭ عوي, يە?
جەدٸگەر: و نە دەگەنٸڭٸز? ەرينە, تانىپ تۇرمىن.
اقمارال: سەرٸك تۋرالى ايتشى ماعان...
جەدٸگەر: ول قايسار جٸگٸت. جاعدايى جاقسى, ۋايىمداماڭىز.
اقمارال: سەن ەلدە, ٶز ٷيٸڭدە الاڭسىز جٷرسٸڭ. ال, مەنٸڭ ۇلىم قينالۋدا. نەگە ٷندەمەيسٸڭ? تٸلٸڭ بايلانىپ قالدى ما? سەن عوي بالامدى سول جاققا الىپ كەتكەن. ونى جاندوسپەن تانىستىرعان دا - سەنسٸڭ! بالامنىڭ قۇرداسى عوي دەپ بالامداي جاقسى كٶردٸم. سەن بولساڭ, تۋ سىرتىمىزدان پىشاق ۇردىڭ.
جەدٸگەر: ەسٸمدە ەشتەڭە جوق. مەنٸ كەشٸرٸڭٸزشٸ.
اقمارال: ەسٸڭە تٷسٸر. سەن بەرٸڭ دە بٸلەسٸڭ. ٶتٸرٸك مٷلەيٸمسٸمە!
(ساحنا قاراڭعىلانا تٷسەدٸ)
2 – كٶرٸنٸس
(ساحنادا قارا كيٸمدٸلەر قاپتاپ كەتەدٸ)
ەبۋبەكٸر: اسسالامۋعالايكۋم ۋا راحماتۋللاھي ۋا باراكاتۋھ, كەيفا حالۋكۋم? (اسسالاۋماعالەيكٷم, قالايسىڭدار, امانسىڭدار ما?)
2-جەدٸگەر: ۋالەكۋماسساليام ۋا راحماتۋللاھي ۋا باراكاتۋھۋ. الحامدۋليللاھ. (ۋاعالەيكٷماسسالام, جاقسىمىز.)
ەبۋبەكٸر: اسمامەن تانىسىڭدار. كٷيەۋٸ جاقىندا قازا تاپتى. ەرلٸكپەن كٶز جۇمعانداردىڭ جانۇياسىن قاڭعىتىپ جٸبەرۋگە تيٸستٸ ەمەسپٸز. سولاي ما?
سەرٸك: ەرينە, سولاي. سٶزٸڭٸزدٸڭ جانى بار.
جەدٸگەر: ەسٸرەسە, بٸزدٸڭ حالىق - جەسٸرٸ مەن جەتٸمٸن جىلاتپاعان حالىق.
ەبۋبەكٸر: يە! مويىندارىڭا جٷكتەلگەن مٸندەتتٸ اشىق جەتكٸزۋ ماعان – سەرت, قالتقىسىز ورىنداۋ سەندەرگە – سەرت! ەندٸ ەسٸمدەرٸڭدٸ ەستەرٸڭنەن شىعارىڭدار! سەن بٷگٸننەن باستاپ جەدٸگەر ەمەسسٸڭ, ابدۋررافيحسٸڭ!
(سەرٸك پەن جەدٸگەر تٷسٸنبەي بٸر-بٸرٸنە قارايدى)
ەبۋبەكٸر: (سەرٸككە قاراپ) ال, سەن - سايد-احمەدسٸڭ! كەشەگٸدەي ەمەس, باستارىڭا اقىل كٸرەيٸن دەگەن ەكەن. ايتقان سٶزدەرٸڭنٸڭ اتىلعان وقپەن تەڭ ەكەنٸن ەسكەرتتٸم. قاقپانىما توپ ەتە قالدىڭدار.
ەندٸ... بٸرەۋٸڭ اسمامەن نەكەلەسۋلەرٸڭ كەرەك!
سەرٸك: نەمەنە?!
جەدٸگەر: نەكەلەسكەنٸ نەسٸ? ماحاببات قايدا?!
ەبۋبەكٸر: مٸنە, ساعان ماحاببات!
(بٸر جەندەت جەدٸگەردٸ قارۋىمەن باسىنان سالىپ قالادى. شەكەسٸنەن قان سورعالاعان جەدٸگەر شالقالاي قۇلايدى. اراشا تٷسكەن سەرٸك تە تۇمسىقتان سوققى الادى.)
ەبۋبەكٸر: اشۋىما تيدٸڭدەر! ويلانباعان ورعا جىعىلادى. جاڭا عانا جەتٸم مەن جەسٸردٸ جىلاتپايمىز دەپ سامبىرلاعان سەندەر ەمەسسٸڭدەر مە?! ەندٸ ماحاببات قايدا دەپ وتتاپ تۇرسىڭدار. مۇحاممەد پايعامبار (س.ع.س) ″قۇدايدى سٷيگەننەن كەيٸنگٸ باستى پارىز – بٸر-بٸرٸڭدٸ سٷيۋ″ دەگەن. نەكە – سٷيۋدٸڭ العىشارتى.
سەرٸك: سابىر ەتٸڭٸز! سابىر ەتٸڭٸز! ايتقانىمىز راس. الايدا...
ەبۋبەكٸر: اۋىزدارىڭمەن ارپالىسپاي, قايىسسىڭ ٷيلەنەسٸڭدەر, سونى شەشٸڭدەر, سەلدەڭ سوڭ قايتا سوعامىن!
(اسمانى ەرتٸپ, ەبۋبەكٸر كەتٸپ قالادى, سەرٸك پەن جەدٸگەر عانا قالادى)
سەرٸك: ″نەكەنٸڭ بٸر ۇشى – التى قات اسپانعا, بٸر ۇشى - جەتٸ قات جەرگە بايلانعان. نەكە جٸبٸن ٷزسەڭ – پەرٸشتەلەردٸڭ كٷيمەسٸ كٷيرەيدٸ″ دەگەن كٶنە نانىم بار. بۇل جاقتا ەشكٸم ەسكٸ يلانىمدارعا مەن بەرمەيدٸ ەكەن. جاندوس كٸنەلٸ بەرٸنە. بٸزدٸڭ وسىندا كەلۋٸمٸزگە سەبەپشٸ بولدى.
جەدٸگەر: يەە, جاندوس كٸنەلٸ. مۇحاممەد پايعامبار (س.ع.س): ″اللا بار. ول اسا مەيٸرٸمدٸ. بٸز سونىڭ عانا بۇيىرعان جولىمەن جٷرۋٸمٸز قاجەت″ دەگەن.
سەرٸك: اسماعا كٸم ٷيلەنەدٸ? سونى شەشەيٸك. ٷيلەنبەسەك, ٶلەمٸز. تٷسٸنگەنٸم بويىنشا, ولار بٸزدٸ ٶزدەرٸنٸڭ ايتاعىنا كٶنەتٸن ەسكەرلەردٸڭ قاتارىنا قوستى.
جەدٸگەر: سەن ٷيلەنسەڭشٸ, سەرٸك.
سەرٸك: جوق! بولمايدى! مەن اتا-انامنىڭ كەلٸسٸمٸمەن ٷيلەنۋٸم كەرەك. اتا-انامنىڭ كەلٸسٸمٸ دەپ قويامىن. بٷگٸنگە دەيٸن ولاردى ويلاعان كٸسٸشە. سەن ٷيلەنشٸ, جەدٸگەر! جالعىز ەجەڭنٸڭ كٶڭٸلٸن تابارسىڭ.
جەدٸگەر: ەەە, تاعدىردىڭ ايداۋىمەن وسى سەتكە دە جەتتٸك دە... جارايدى, ەندەشە. ٶلمەستٸڭ قامى عوي بۇل دا.
(اسمانى ەرتٸپ, ەبۋبەكٸر كٸرەدٸ)
ەبۋبەكٸر: يە, نە شەشتٸڭدەر?!
سەرٸك: (سەل ٷنسٸزدٸكتەن كەيٸن) ابدۋررافيح ٷيلەنەتٸن بولدى.
ەبۋبەكٸر: ابدۋررافيح?! كەنە, ٶز اۋزىڭنان ەستيٸن... (سالقىنقاندىلىقپەن)
جەدٸگەر: سايد-احمەدتٸڭ سٶزٸن راستايمىن.
ەبۋبەكٸر: جاقسى. سايد-احمەد, سەن جٷر. شارۋا بار!
(لاڭكەسكە لەسٸپ سەرٸك كەتەدٸ. جەدٸگەر مەن اسما وڭاشا قالادى.)
جەدٸگەر: اسما...
قاراقات: يە, تىڭداپ تۇرمىن.
جەدٸگەر: سەن نە, قازاقسىڭ با?! شىن ەسٸمٸڭ كٸم?!
قاراقات: قاراقات... (جاسقانىپ)
جەدٸگەر: كٷيەۋٸڭ قالاي قازا تاپتى?
قاراقات: سوعىستا ٶلگەن ەكٸنشٸ كٷيەۋٸم. بٸرٸنشٸ كٷيەۋٸمدٸ ەبۋبەكٸردٸڭ ٶزٸ ٶلتٸردٸ-اۋ دەيمٸن.
جەدٸگەر: ٶزٸ ٶلتٸردٸ?! نەگە?
قاراقات: ەكەۋٸنە ورتاق قۇپييانى بٸرەۋگە بايقاماي جارييا قىلعانى ٷشٸن قاتتى جازعىرىپ ەدٸ. كەيٸن اتىلعانىن بٸلدٸم.
جەدٸگەر: ەكٸنشٸ كٷيەۋٸڭە قالاي قوسىلدىڭ?
قاراقات: ساعان قالاي قوستى, وعان دا سولاي قوستى. ونى دا سوعىستا ٶلدٸ دەدٸ عوي, ٶزدەرٸ ٶلتٸردٸ مە, قۇداي بٸلسٸن...
جەدٸگەر: ۇلتى قانداي ەدٸ?
قاراقات: قازاق ەمەس! ايتقىم كەلمەيدٸ.
جەدٸگەر: قاتەلەسپەسەم, بٸرٸنشٸ كٷيەۋٸڭمەن بٸرگە كەلدٸڭ عوي?
قاراقات: يە, بٸرگە كەلٸپ, بٸرگە كەتەمٸن دەگەن ويمەن كەلدٸم!
(قاراقات جان سىرىن اقتارادى)
قاراقات: جۇبايىما سەنگەنمٸن. بٸر-بٸرٸمٸزگە ەسسٸز عاشىق ەدٸك. مەنٸ وسى كٷنگە دەيٸن وسىنشاما قيىندىققا شىداتقان سول ماحاببات سەكٸلدٸ. ٷرەيٸمدٸ ۇشىراتىن جاندارعا قاراسام, الپىس ەكٸ تامىرىمدى يدٸرٸپ, جانىمدى شاتتىققا تولتىرعان تاڭدارعا كەتٸپ قالعىم كەلەدٸ.
جٷرەگٸمٸزدە تۋلاعان ىستىق سەزٸم بٸزدٸ قانداي جولعا سالىپ, قانداي تورعا تٷسٸرەتٸنٸن كٸم بٸلگەن?! بەرٸن ساعىندىم... اتا-انامدى دا ساعىندىم! تٸپتٸ, اۋىلىمداعى ماعان مٷلدە جات ادامدى دا ساعىندىم! الاڭسىز شاقتارىم مەن اياۋلى انامنىڭ قۇشاعىندا ەمٸن-ەركٸن, ۋايىمسىز قالىڭ ويعا باتقانىم - جيٸ ەسٸمە تٷسەدٸ.
تاعدىردىڭ ٸسٸنە شارا بار ما?! قازٸر نەزٸك جٷرەگٸم - تاستاي قاتتى... سٶزٸم - جاستاي اششى... كٶزٸم - ٶتكٸر, ويىم - شاشىراڭقى, سانام - سەرگەلدەڭ, تٶزٸمٸم - تاۋسىلعان, سەزٸمٸم - ٶلگەن!
قايتسەم ەكەن?! ۇيقى بەرمەي, شوشىتىپ, مازامدى العان دا - سۇم سوعىس; تار قۇرساعىمدى كەڭٸتٸپ, تاس ەمشەگٸمدٸ جٸبٸتكەن بالامدى العان دا - سۇم سوعىس!
مەن ەندٸ بەيبٸت كٷندٸ ۋاقىتىندا باعالاماعان بەيباقپىن!
2-جەدٸگەر: بەيبٸت كٷندٸ كٸم باعالاپ جاتىر دەيسٸڭ?! (بٸر-بٸرٸنە جاقىنداعان كەزدە ساحنا قاراڭعىلانا تٷسەدٸ) تالاق!!! (قاراقاتتىڭ شىرقىراعان جان داۋىسى ەستٸلەدٸ)
3 – كٶرٸنٸس
(قۇر سٷلدەسٸ قالعان قاراقاتتىڭ جانىنا جاندوس كەلەدٸ)
سەرٸك: جەدٸگەر?! اسما?!
(سەرٸككە بٸرەۋ قارۋ كەزەنەدٸ)
جاندوس: بەرٸ قارا!
(سەرٸك جالت بۇرىلادى)
سەرٸك: جاندوس?!
جاندوس: سەرٸك?! باۋىرىم-اي! قالايسىڭ? (ماڭعازدانىپ)
سەرٸك: جاندوس?! بۇل سەنبٸسٸڭ?! مۇندا قايدان جٷرسٸڭ?! جەدٸگەر قايدا?
جاندوس: جەدٸگەر دە وسىندا...
(ەكەۋٸ قۇشاقتاسادى)
سەرٸك: نە جىلارىمدى, نە كٷلەرٸمدٸ بٸلمەيمٸن.
جاندوس: مىنا ماڭدا تانىسىڭدى كەزدەستٸرۋ باقىت قوي.
سەرٸك: قايداعى باقىت?! مەنٸ تاۋقىمەتتٸڭ ٷستٸنە ەكەلٸپ, تاستاپ جٸبەرگەنٸڭدٸ ەسٸمە السام, ٶرتەنٸپ كەتە جازدايمىن.
جاندوس: تٷسٸنبەدٸم! نەگە?! مەن نە جاساپ قويدىم? مەنٸڭ قانداي كٸنەم بار?!
سەرٸك: مەنٸڭ قانداي كٸنەم بار دەيسٸڭ بە?! بٸر اۋىلدىڭ اۋاسىن جۇتىپ, بٸر شاتىردىڭ استىندا بٸر تاباقتان اس ٸشكەن, بٸر قۇدىقتان سۋ ٸشكەن جان باۋىرىڭدى ماڭ دالادا جەر جاستاندىرىپ, قاپتاعان قارا قارعالاردىڭ جولىندا قۇربان قىلماقسىڭ با?! ارتتا قالعان اعايىندى قايعىعا بٶكتٸرٸپ, جاپان دالادا جورتقان جىرتقىشتارعا جەم قىلماقسىڭ با?! وڭعان ەكەنسٸڭ! ميىڭ تٸپتەن ۋلانعان ەكەن! بەرٸنە كٸنەلٸ - سەنسٸڭ! مەن سەنٸ وسى جەردە باۋىزداپ ٶلتٸرەمٸن! (سەرٸك جاندوسقا پىشاق الا ۇمتىلادى)
جاندوس: سايد-احمەد - سەرٸك! سەرٸك - سايد-احمەد! قالاي-قالاي سٶيلەيسٸڭ?! بۇل جاقتاعى جانكەشتٸلەردٸڭ سەنٸمٸنە شەك كەلتٸرٸپ تۇرسىڭ با?! (شىرت تٷكٸرٸپ, تٸستەنٸپ) جەرلەس ەكەنٸڭدٸ عانا ەسكەرەمٸن. (تاپانشاسىن كەزەنٸپ) ەيتپەسە, جاڭاعى سٶزدەرٸڭ سەنٸ ٶلٸمگە جەتەلەيتٸن ەدٸ. سٶزٸن قاراي گٶر. قىدىرام دەدٸڭدەر, قىدىردىڭدار. سەندەرگە ماعىنالى ٸس-ەرەكەتكە, حاق جولعا قاراي باعىت بەرگەن مەن ەمەس پە ەدٸم?! جاندارىڭداعى باقتى جاپان دالادان ٸزدەگەن ٶزدەرٸڭ ەمەس پە?! ساۋ باسىنا ساقينا تٸلەگەن ادامدى قاۋٸپتەن قۇتقاراتىن امال – تٸرەگٸ مىقتى ادامنىڭ ىعىنا جىعىلۋ. دۇرىس باعىت بەردٸڭ دەپ العىس ايتۋدىڭ ورنىنا...
سەرٸك: (جاندوستىڭ سٶزٸن بٶلٸپ) بٷيتكەن باعىتىڭ قۇرىسىن! الاڭسىز كٷندەرٸمدٸ ازايتىپ, مازاسىز تٷندەرٸمدٸ كٶبەيتتٸڭ!
(جاندوس پەن سەرٸك جۇدىرىقتاسادى. ەبۋبەكٸر تٶبەلەستٸڭ ٷستٸنەن تٷسەدٸ)
جاندوس: ەبۋبەكٸر, مىنا سايد-احمەد قاشقالى جٷر.
ەبۋبەكٸر: راس پا, سايد-احمەد?! بٸزدە قاشقىندارعا قانداي جازا قولدانىلاتىنىن بٸلەسٸڭ عوي? (ەبۋبەكٸردٸڭ سٶزٸنەن كەيٸن ساحناعا اسىلىپ تۇرعان ادامدار تٷسٸرٸلەدٸ) زايد, بۇل كٸممەن بٸرگە كەلدٸ?!
جاندوس: ابدۋررافيحپەن!
ەبەبەكٸر: ابدۋررافيح, سەنٸمەن بٸرگە كەلگەن جٸگٸت پە?
2-جەدٸگەر: يە!
ەبۋبەكٸر: باۋىرىڭمەن قوشتاسىپ قال, ابدۋررافيح! سايد-احمەدتٸ جازالاڭدار!
(جەندەتتەر ٶلتٸرۋگە ىڭعايلانادى)
4 – كٶرٸنٸس
(كەيٸپكەرلەر ساندىراقتاعان جەدٸگەردٸڭ قاسىندا كەزەكپەن سٶيلەيدٸ)
اقمارال: ايىپتالۋشى اقانوۆ جەدٸگەردٸڭ قىلمىستىق ٸسٸنە تەرگەۋ جٷرگٸزۋ ماعان جٷكتەلدٸ. تەرگەۋ بارىسىندا جىلداي بويى, ايلار بويى كەلمەسكە كەتكەن ۇلىن ويلاپ, قايعىرعان انانىڭ كەيپٸنە ەنۋٸمە تۋرا كەلدٸ. تەرگەۋ جٷرگٸزۋ وڭاي بولعان جوق. مەن سەرٸكتٸ جوعالتقان اقمارالعا اينالىپ كەتۋگە سەل قالدىم:
كٷتۋدٸ توقتاتپادىم. بالام كٸرٸپ كەلەتٸندەي ەسٸككە قاراي بەردٸم. جاقىننان داۋىس ەستٸلسە, الاسۇردىم. جەدٸگەر شىندىقتى اڭعارىپ قالعان جوق پا دەپ... ەح, ٶز-ٶزٸن جوعالتقان جاندار-اي. كٷتكەنٸ كەلمەيتٸن دە شىعار. الايدا, انا جٷرەگٸ پەرزەنتٸن ويلاي بەرەدٸ ەكەن. ٷمٸتٸن ٷزبەيدٸ ەكەن... ساعىنادى ەكەن, قامىعادى ەكەن...
تەرگەۋ نەتيجەسٸندە ايىپتالۋشىنىڭ سوعىس كەزٸندە باسىنان سوققى العانى, قاتتى شوشىنعانى انىقتالدى. اقانوۆ جەدٸگەردٸڭ ٸسٸن سوتقا تاپسىرامىن!
اسما: "جۋسان" وپەراتسيياسىمەن ەلگە ورالدىم. قانشاما جان ٶز ەلٸنە قايتتى. قانشاما جان سول جاقتا قالدى? قازاق بوپ تۋعانىما قۋانامىن. بٸزدٸڭ ۇلتتىڭ ازاماتتارى مەن ازاماتشالارى اناۋ ٶلكەدەن كەتٸپ بارا جاتقاندا ٶزگە ۇلت ٶكٸلدەرٸنٸڭ كٶزدەرٸندە مٶلدٸر تامشى مٶلتٸلدەپ تۇردى. ازاپتان قۇتىلعانىما سەنەر-سەنبەسٸمدٸ بٸلمەدٸم. تۋعان جەرٸم الىستان مۇنارتقاندا جٷرەگٸمنٸڭ جارىلىپ كەتە جازداعانىن-اي... راحمەت ساعان, تاعدىر. مەنٸ قايتادان ەلٸممەن, ٶز ٷيٸممەن تابىستىرعانىڭا راحمەت!
وسى كٷنٸمە دە تەۋبا! بٸز سيياقتى اداسقان قۇلىندارىن ٶزەككە تەپپەي, قانداي بولسا دا ٶزٸمدٸكٸ دەپ باۋىرىنا باسقان, شاشىلعان جەرٸمٸزدەن جيناپ العان وتانىمىزدىڭ بارىنا تەۋبا! كٸمگە كەرەك ەدٸك بٸز, مەيٸرٸمدٸ وتانىمىز بولماسا?! ايىپتىمىز... قايتسەك جۋىلار ەكەن ول ايىپ?!
اجار: ادام پسيحولوگيياسىن زەرتتەۋ – شىدامدى, ەڭبەكتٸ تالاپ ەتەدٸ. بٸزدٸڭ قاناتتىعا قاقتىرماي, تۇمسىقتىعا شوقىتتىرماي ٶسٸرگەن ۇل-قىزدارىمىزدىڭ اداساتىنى قالاي? كٶرٸنگەنگە لەسٸپ, دٷنيەگە تالاساتىنى قالاي?! قوشتاسپاستان جوعالىپ, زارىقتىرىپ, ساعىنتىپ, قايداعى جوق ساندىراقتارمەن ساناسىن ۋلاپ ورالاتىنى قالاي?! باۋىر ەتٸڭ - بالاڭ قاشان دا ىستىق. قۋانسا, قۋانىپ, جىلاسا, جىلايسىڭ. سولار ٷشٸن عۇمىر كەشٸپ جاتىرمىز عوي. ۇرپاق امان بولسىن, سولار امان جٷرسٸن. جەدٸگەر تٸرٸ ٶلٸك سيياقتى. قايتەيٸن... ەندٸگٸ ونىڭ تاعدىرى سوتتىڭ قولىندا!
5 – كٶرٸنٸس
(جالعىز وتىرعان جەدٸگەردٸڭ جانىنا 2-جەدٸگەر كەلەدٸ)
جەدٸگەر: سەرٸك?! مەن سەنٸڭ تٸرٸ ەكەنٸڭدٸ سەزگەنمٸن!
2-جەدٸگەر: مەن سەرٸك ەمەسپٸن!
جەدٸگەر: كٸمسٸڭ سەن?!
2-جەدٸگەر: مەن – سەنمٸن!
جەدٸگەر: مەن كٸممٸن سوندا?!
2-جەدٸگەر: سەن دوسىن ٶلتٸرگەن ابدۋررافيحسىڭ! جەدٸگەرسٸڭ سەن! بەرٸن بٸلەسٸڭ! يە, يە, جەدٸگەر, سەن بەرٸن ٶتە جاقسى بٸلەسٸڭ.
جەدٸگەر: نەنٸ?
2-جەدٸگەر: بەرٸن, ٶزٸڭ تۋرالى شىندىقتىڭ بەرٸن...
جەدٸگەر: ەشتەڭە بٸلمەيمٸن.
2-جەدٸگەر: وندا نەگە سەت سايىن كٷيزەلە بەرەسٸڭ? جان بالاسى ۇقپايتىن تٷس كٶرەسٸڭ?
جەدٸگەر: بٸلمەيمٸن.
2-جەدٸگەر: قاي جاقتان كەلٸپ قالادى ەكەن دەپ ٷمٸتٸڭدٸ ٷزبەي, دوسىڭدى ٸزدەيسٸڭ.
جەدٸگەر: دوس دەيسٸڭ بە?
2-جەدٸگەر: سەنٸ قاتتى شوشىتقان ەلەم قايدا, سەنٸ قاتتى سٷيەتٸن ەجەڭ قايدا? جانىڭدى جارالاعان ادام قايدا, پاناڭ قايدا, جەدٸگەر?!
جەدٸگەر: ساعات سايىن مازامدى الاتىنىڭ نە?
2-جەدٸگەر: قاشپا, قاشپا, جەدٸگەر, قاشپا!
جەدٸگەر: مەن ەشتەڭە بٸلمەيمٸن! مەن... مەن... مەن جولىنان اداسقان جەدٸگەرمٸن!
(ەلەس جوعالادى. سوت ٷكٸمٸ حابارلانادى)
اقانوۆ جەدٸگەر - قر-نىڭ قىلمىستىق كودەكسٸنٸڭ
257-بابى «تەرروريستiك توپ قۇرۋ, وعان باسشىلىق ەتۋ جەنە ونىڭ ەرەكەتٸنە قاتىسۋ» بويىنشا كٶزدەلگەن قىلمىستىق ٸس-ەرەكەت نەگٸزٸندە 7 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلسىن!
(اڭ-تاڭ بولعان جەدٸگەر ٶز-ٶزٸمەن كٷبٸرلەپ سٶيلەپ كەتەدٸ)
جەدٸگەر: تەرەزەلەردٸ تٷن سايىن اجال قاعادى,
اجاردىڭ - الاڭ, كٶڭٸلدٸڭ - عازال قوناعى.
اۋىلىمدى ەسكە سالادى, باۋىرىمدى ەسكە,
جولدان اداسقان ادامنىڭ "ازانداعى ەنٸ".
وتقا قارادىم ٸڭٸردە... شوققا قارادىم,
سەل قاتەلەسسەم, كەۋدەمە وق قادالادى.
مٸڭگٸرلەي بەردٸم, بٸردەڭە بٷلدٸرگەندەيمٸن,
سەزٸنٸپ تۇرمىن تٸرلٸكتٸڭ توقتاماعانىن.
جٷرەكتٸ پاتشا قىلعانمىن, سانانى - ۋەزٸر,
جاۋىزعا قارسى كٶتەرەر جالاۋىم ەزٸر!
اشۋعا بۋلىققان بٸرەۋ قينادى كٶپتٸ,
اشۋدان قورىققان بٸرەۋ جارالى قازٸر!
"ازانداعى ەننٸڭ" ويىما ىرعاعى ورالىپ,
"سۋدا دا - عارٸپ", - دەدٸ ″جۇرت - قۇمدا دا - عارٸپ!"
قاراڭعى قاپاس ٸشٸندە تٶزٸمدٸ ٶلتٸرٸپ,
ەندٸ مەن عۇمىر كەشەمٸن مۇڭعا قامالىپ!
(سەل ٷنسٸزدٸكتەن كەيٸن)
قاتەلەستٸم. اداستىم. جاڭىلدىم. بەرٸنە ٶكٸنەمٸن. بارماۋىم كەرەك ەدٸ, كەتپەۋٸم كەرەك ەدٸ. جەندەتتەردٸڭ جانىنا جەتپەۋٸم كەرەك ەدٸ. بٸراق, ٶكٸنە بەرگەننەن نە پايدا?! ٶتكەندٸ ۇمىتۋ دا قيىن. ٶتٸنەمٸن, مەنٸڭ قاتەلٸگٸمدٸ قايتالاماڭدار, مەنٸڭ جولىممەن جٷرمەڭدەر... ٶتٸنەمٸن...
(ساحنا قاراڭعىلانا تٷسەدٸ. جەدٸگەردٸ قارا كيٸمدەگٸ سۇلبالار تۇڭعيىققا تارتىپ بارا جاتادى...)
*راققا, رەيحان, شام, باگۋز, حاما – قالا اتاۋلارى.
مارلەن عيلىمحان
