جولداۋدا جارييالانعان قاعيدالار ورىندالا باستايتىندىعىنا ٷمٸتتەنەمٸز - ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ

جولداۋدا جارييالانعان قاعيدالار ورىندالا باستايتىندىعىنا ٷمٸتتەنەمٸز - ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ

بٸز پرەزيدەنت جولداۋىندا جارييا ەتٸلگەن قاعيدالاردىڭ ٶمٸردە ورىندالا باستايتىنىنا ٷمٸت ارتقىمىز كەلەدٸ. مۇنداي پٸكٸردٸ قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

«مەملەكەت باسشىسىنىڭ جىل سايىن كەزەكتٸ سەسسييانىڭ اشىلۋىندا, پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا ەل حالقىنا جولداۋ جاساۋى – تالايدان قالىپتاسقان دەستٷر. بيىل دا سولاي بولدى. بٸراق بۇل ەكٸ ارالىق, ٶتكەن قىركٷيەكتٸڭ باسى مەن بيىلعى قىركٷيەكتٸڭ باسى – بٸر جىل عانا ۋاقىت ارالىعى ەمەس. بۇل ارالىققا تۇتاس بٸر دەۋٸر سىيىپ كەتكەندەي كٶرٸنەدٸ. ٶيتكەنٸ, دەل وسى ارالىقتا ادامزات بالاسى بۇرىن-سوڭدى بولىپ كٶرمەگەن جاڭا جاعدايعا تاپ بولدى. دەل وسى ۋاقىت ارالىعىندا جاھاندانۋدىڭ, قانشالىقتى جاقسىلىقتارىمەن قاتار, ٶتە-مٶتە كٷردەلٸ قۇبىلىس ەكەندٸگٸن دە كٶردٸك. بٸر ەلدە, بٸر قالادا باستالعان ەپيدەمييا از ۋاقىتتىڭ ٸشٸندە ادامزاتتىق پاندەميياعا ۇلاسىپ جٷرە بەردٸ. ەڭ مىقتى ەكونوميكاسى بار ەلدەر, مەديتسيناسى ەڭ دامىعان مەملەكەتتەر كوروناۆيرۋستىڭ قىسپاعىنا شىداس بەرە المادى. ادامدار كٷنٸنە ون مىڭداپ ٶمٸردەن قوشتاسىپ جاتتى», - دەدٸ مەجٸلٸس دەپۋتاتى. 

ونىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, قازاقستان دا قيىن جاعدايدى باستان كەشٸردٸ.

«قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بٷگٸنگٸ جولداۋىندا ەل حالقىنىڭ وسىنداي سىن ساعاتتاعى جۇدىرىقتاي جۇمىلعان بٸرلٸگٸنە رازىلىق بٸلدٸرۋٸ دە سوندىقتان. قاسىم-جومارت كەمەلۇلى: «ٸندەتپەن كٷرەس دانا حالقىمىزعا تەن اسىل قاسيەتتەردٸڭ ارقاسىندا جٷزەگە استى. ٶزگەگە قول ۇشىن سوزىپ, تٸلەۋلەس بولۋ, توسىننان كەلگەن كەسەلگە قارسى تۇرۋ ماڭىزدى ەكەنٸ انىق بايقالدى» دەپ اتاپ ايتتى. دەرٸگەرلەرگە, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸنە, ەسكەري قىزمەتشٸلەرگە, ەرٸكتٸلەرگە, كەسٸپكەرلەرگە جەنە وسىنداي قيىن جاعدايدا بەيجاي قالماعان بارشا ازاماتتارعا شىن جٷرەكتەن العىسىن جەتكٸزدٸ.

قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ەلەۋەتٸ ميلليونداعان ادامعا, ۋاقىتشا تابىسىنان ايىرىلعان ازاماتتارعا حال-قادەرٸنشە كٶمەك كٶرسەتكەندٸگٸ دە ايتىلدى. سونىمەن قاتار قاسىم-جومارت كەمەلۇلى بۇل ٸندەت سوڭعى 100 جىل ٸشٸندە دٷنيە جٷزٸنٸڭ بۇرىن-سوڭدى بولىپ كٶرمەگەن اسا كٷردەلٸ ەلەمدٸك داعدارىسقا ۇشىراۋىنا ەكەپ سوقتىرعاندىعىن دا اتاپ ايتتى», - دەدٸ ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ.

مەجٸلٸس دەپۋتاتىنىڭ پايىمىنشا, داعدارىس جاعدايىندا پاندەمييانىڭ زارداپتارىن جويۋ, ٸندەتتٸڭ ەكٸنشٸ تولقىنى سوققان جاعدايدا جۇمىس ٸستەۋ ٷشٸن ەلٸمٸزگە جاڭا جاعدايداعى جاڭا ەكونوميكا, جاڭا جاعدايداعى جاڭاشا باسقارۋ كەرەك.

«ول جٶنٸندە دە پرەزيدەنت ارنايى توقتالىپ ٶتتٸ. جولداۋدىڭ ٷلكەن بٸر تاراۋى مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ جاڭا مودەلٸ تٶڭٸرەگٸندە بولدى. مۇندا ناقتى قادامدار دا اتاپ كٶرسەتٸلگەن. ستراتەگييالىق جوسپارلاۋ مەن رەفورمالار جٶنٸندە اگەنتتٸك قۇرىلاتىندىعى, ونىڭ تٸكەلەي پرەزيدەنتكە باعىندىرىلاتىندىعى جەنە ول اگەنتتٸك مەملەكەتتٸك جوسپارلاۋدىڭ بٷكٸل جٷيەسٸنٸڭ ورتالىق بۋىنىنا اينالاتىندىعى اتاپ كٶرسەتٸلدٸ», - دەدٸ دەپۋتات.

ساۋىتبەك ابدراحمانوۆتىڭ ايتۋىنشا, پاندەمييا جاعدايىندا ونلاين جۇمىسقا كٶشۋ مەملەكەتتٸك اپپاراتتى قىسقارتۋعا, تٸپتٸ ەمٸن-ەركٸن قىسقارتۋعا بولاتىندىعىن كٶرسەتٸپ بەردٸ.

«قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇدان بۇرىن جارييا ەتكەن 25 پايىزدىق قىسقارتۋدى 2 جىلدا اياقتاۋعا, ناقتى ايتقاندا بيىل 10 پايىزعا, كەلەسٸ جىلى 15 پايىزعا قىسقارتۋعا بولاتىندىعىن كٶرسەتٸپ وتىر. سونىڭ ەسەبٸنەن مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸنٸڭ دەڭگەيٸن كٶتەرٸپ, ماتەريالدىق جاعدايىن جاقسارتۋعا مٷمكٸندٸك اشىلادى», - دەدٸ ول.

مەجٸلٸس دەپۋتاتى بٷگٸنگٸ جولداۋدا ٶڭٸرلەردٸڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا بايلانىستى دا كٶپتەگەن جاقسى ويلار ايتىلعاندىعىنا نازار اۋدارتادى.

«اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتپايىنشا, بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ەكونوميكا قۇرۋ مٷمكٸن ەمەستٸگٸ اتاپ كٶرسەتٸلدٸ. جەرٸمٸزدٸڭ, قازاق جەرٸنٸڭ شەتەلدٸكتەرگە ساتىلمايتىندىعى دا ناقتى ايتىلدى. وسى سٶزدٸڭ تۇسىندا, پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسى ٶتەتٸن زالدا جۇرتتىڭ دۋ قول شاپالاقتاۋى مەملەكەت باسشىسىنىڭ اسا ماڭىزدى مەسەلەگە سٶز ارناۋى وڭ شەشٸم بولعاندىعىن كٶرسەتەدٸ. ەرينە, بٸرلەسكەن وتىرىس اياقتالا سالىسىمەن, تٸلشٸنٸڭ ٶتٸنٸشٸنە وراي تەلەفون ارقىلى ايتىپ جاتقان سٶزدەردە جاڭا عانا جارييا ەتٸلگەن جولداۋدىڭ مەن-ماڭىزىن, بارلىق قىرى مەن سىرىن قامتىپ ٶتۋ ٶتە قيىن, تٸپتٸ ول مٷمكٸن دە ەمەس. مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىنا سونشالىقتى سەرگەك قارايتىندىعىنا دەلەل جولداۋدا وتباسىلىق-دەموگرافييالىق احۋالداعى اسا الاڭداتارلىق جايتتىڭ بٸرٸ رەتٸندە ەلٸمٸزدەگٸ ەربٸر التىنشى وتباسىنىڭ پەرزەنت سٷيە الماي وتىرعاندىعىن ايتۋى دەر ەدٸم. وسىعان بايلانىستى «اڭساعان سەبي» دەگەن ارناۋلى باعدارلاما جاسالاتىندىعى, ونىڭ 2021 جىلدان ٸسكە قوسىلاتىندىعى ٶتە قۋانىشتى جاي. ۇستازدار, دەرٸگەرلەر جالاقىسىنىڭ ناقتى ٶسەتٸندٸگٸ, اتاپ ايتقاندا, 2023 جىلعا قاراي دەرٸگەرلەر جالاقىسىنىڭ ەكونوميكاداعى ورتاشا جالاقىدان 2 ەسە ارتىق بولاتىندىعى, ەكولوگيياعا قاعيداتتى تٷردە جاڭاشا كٶزقاراس قالىپتاستىرىلاتىندىعى, تاياۋداعى بەس جىلدىڭ ٸشٸندە ورمان قورىندا 2 ملرد, ەلدٸ مەكەندەردە 15 ملن تٷپ اعاش وتىرعىزىلاتىندىعى ەلٸمٸزدٸ جاسىل جەلەككە بٶلەۋ جٶنٸندە ٷلكەن ٸس قولعا الىناتىندىعىن كٶرسەتەدٸ», - دەدٸ مەجٸلٸس دەپۋتاتى.

حالىق قالاۋلىسىنىڭ ايتۋىنشا, تسيفرلاندىرۋدىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەندٸگٸن پاندەمييا انىق كٶرسەتٸپ بەردٸ. مەملەكەت باسشىسى تسيفرلاندىرۋدى كەدٸمگٸ جولدار مەن ەلەكتر جارىعى سيياقتى نەگٸزگٸ قاجەتتٸلٸكتەر قاتارىنا جاتقىزدى.

«ازاماتتاردىڭ ەلٸمٸزدٸ باسقارۋعا قاتىسۋى تۋرالى ويلارى دا كٶكەيگە قونادى. ايرىقشا اتاپ ايتاتىن جاي – جولداۋدا ۇلتتىق جاڭا بولمىس تۋرالى ارنايى سٶز ەتٸلگەندٸگٸ. ححٸ عاسىردىڭ ۇرپاعى كەمەل بٸلٸمدٸ بولۋى كەرەكتٸگٸ, جاس بۋىندى ەرٸنبەي ەڭبەك ەتۋگە بەيٸمدەۋ قاجەتتٸگٸ, كەز كەلگەن ٸستٸ كەسٸبي داعدى ارقىلى جٷزەگە اسىرۋ دۇرىس بولاتىندىعى, تەمٸردەي تەرتٸپكە, جوعارى جاۋاپكەرشٸلٸككە بەيٸمدەلۋ كەرەكتٸگٸ, ادالدىقتان, ۇقىپتىلىقتان, تيياناقتىلىقتان تانباۋ كەرەكتٸگٸ بٸرٸنشٸ, ەكٸنشٸ, ٷشٸنشٸ دەپ تۇرىپ, سانامالاپ ايتىلدى. اباي سىناپ ايتقان قوعامدىق دەرتتەردەن ارىلۋ قاجەتتٸگٸ دە مەملەكەت باسشىسىنىڭ سٶزٸنە ارقاۋ بولعانى ٶتە ورىندى. بەرٸمٸزدٸڭ الدىمىزدا جاڭا بەلەس تۇر. ول – تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 30 جىلدىعى. بۇل بەلەس بٸزگە مەملەكەتتٸڭ بولاشاعى ٷشٸن زور جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەيدٸ. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋى ەلٸمٸزدٸڭ حالقى, كٶپەتنوستى مەملەكەتٸمٸز جۇرتشىلىعى تەۋەلسٸزدٸك تويىنا, مەرەيلٸ داتاعا جاڭا زامانعا لايىقتى جاڭا مەملەكەت, جاڭارعان ۇلت رەتٸندە تولىعىپ, تٷلەپ بارۋعا ۇمتىلادى دەگەن سەنٸمدٸ ۇيالاتادى. بٸز پرەزيدەنت جولداۋىندا جارييا ەتٸلگەن قاعيدالاردىڭ ٶمٸردە ورىندالا باستايتىندىعىنا ٷمٸت ارتقىمىز كەلەدٸ», – دەدٸ ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ.