ٶسكەمەن قالاسى ورتالىق مەدەنيەت ٷيٸندە «ەدٸلەتتٸ ەرٸ پروگرەسسيۆتٸ قازاقستاننىڭ حالىقتىق كونستيتۋتسيياسى ٷشٸن!» جالپىۇلتتىق كواليتسيياسى مٷشەلەرٸ شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ شاعىن جەنە ورتا بيزنەس پەن اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸ ٶكٸلدەرٸمەن كەزدەستٸ. دەلەگاتسييانى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى – مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترٸ ايدا بالاەۆا باسقاردى. جيىنعا قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى ۇلىقبەك تۇماشينوۆ پەن سەرگەي پونومارەۆ, ٶسكەمەن قالاسى بويىنشا كواليتسييا تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى سەرگەي كوروتين, قر كەسٸپوداقتار فەدەراتسيياسىنىڭ تٶراعاسى ساتىبالدى دەۋلەتالين قاتىستى.
كەزدەسۋ بارىسىندا قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى – مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترٸ ايدا بالاەۆا تۇراقتى قۇقىقتىق ورتانى قۇرۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ٶتتٸ. سونداي-اق جاڭا كونستيتۋتسييا جوباسىنىڭ ينۆەستيتسييالاردى قورعاۋدى كٷشەيتۋگە, سوت جٷيەسٸنە سەنٸم ارتتىرۋعا جەنە تۇراقتى ەكونوميكالىق دامۋعا جاعداي جاساۋعا باعىتتالعانىن ايتتى.
«كەسٸپكەر ويىن ەرەجەلەرٸنٸڭ كەنەتتەن ٶزگەرمەيتٸنٸنە, ينۆەستيتسييالارىنىڭ قورعالاتىنىنا, سوت جٷيەسٸنٸڭ داۋلاردى ەدٸل ەرٸ اشىق شەشەتٸنٸنە سەنٸمدٸ بولۋى قاجەت. تەك وسىنداي جاعدايدا عانا ۇزاقمەرزٸمدٸ ستراتەگييالار جاسالىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلادى, ٶندٸرٸس داميدى. سوندىقتان 15 ناۋرىزداعى رەفەرەندۋم – وسى قاعيدالاردى كونستيتۋتسييالىق دەڭگەيدە بەكٸتەتٸن تاريحي مٷمكٸندٸك. جاڭا كونستيتۋتسييا جوباسىندا مەنشٸك قۇقىعىن قورعاۋ كەپٸلدٸكتەرٸ كٷشەيٸپ, زاڭداردىڭ كٷشٸ كەرٸ قولدانىلۋىنا تىيىم سالىنادى, مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ ايقىن ەرٸ جاۋاپتى جٷيەسٸ قالىپتاسادى. بۇل كەسٸپكەرلٸك ٷشٸن تەۋەكەلدەردٸ ازايتسا, ەل ٷشٸن تۇراقتىلىقتى نىعايتادى, ەر ازامات ٷشٸن بولاشاققا سەنٸمدٸلٸك بەرەدٸ», – دەپ اتاپ ٶتتٸ ايدا بالاەۆا.
ٷكٸمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى «زاڭ جەنە تەرتٸپ» قاعيداتى شىنايى بەسەكەلەستٸكتٸ قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتەتٸنٸن دە سٶز ەتتٸ.
«زاڭ جەنە تەرتٸپ» قاعيداتى ادال بەسەكەلەستٸك ورتاسىن قۇرماق, وندا زاڭدى بيزنەس قورعالىا, ال جاسىرىن ەرەكەتتەر ەشكەرەلەنەدٸ. ەدل ەرەجەلەر – كەسٸپكەردٸڭ باستى سەرٸگٸ. مەملەكەت باسشىسى «ەڭبەك ادامىنىڭ» ماڭىزىن بەكەر اتاپ ٶتپەدٸ. كەسٸپكەرلەرمەن شارۋالار – تەۋەكەلگە بەل بۋىپ, جۇمىس ورىندارىن اشىپ, حالىقتى جۇمىسپەن قامتيتىن, ەلدٸڭ ەكونوميكالىق كٷشٸن قالىپتاستىراتىن ادامدار. جاڭا كونستيتۋتسييا ەكونوميكالىق باستامانى قولداۋعا جەنە سونىمەن بٸرگە زاڭعا, قوعامعا, كەلەشەك ۇرپاققا دەگەن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ كٷشەيتۋگە باعىتتالعان. قۋاتتى ەكونوميكانى قۋاتتى مەملەكەتسٸز قۇرۋ مٷمكٸن ەمەس. ال قۋاتتى مەملەكەتتە سەنٸم, ەدٸلدٸك جەنە ەڭبەككە قۇرمەت باستى قۇندىلىقتار بولىپ سانالادى. بٷگٸندە قازاقستاننىڭ بولاشاعى – تۇراقتى, بەسەكەگە قابٸلەتتٸ جەنە ٶز كٷشٸنە سەنٸمدٸ ەل بولاتىنى بٸزگە بايلانىستى», – دەدٸ ايدا بالاەۆا.
سونىمەن قاتار, كەزدەسۋدە رەفورمانىڭ تەجٸريبەلٸك جاعى دا سٶز بولدى.
«كٶپ جىلدار بويى اۋىل شارۋاشىلىعى «قاۋٸپتٸ» سانالدى بٸز قۇرعاقشىلىقپەن, باعامەن جەنە بيۋروكراتييامەن كٷرەستٸك. ەندٸ ەلدٸڭ اتا زاڭى حالىققا ازىق بەرەتٸن ادامداردىڭ مٷددەلەرٸن باستى ورىنعا قويادى. كونستيتۋتسييادا جەر مەن رەسۋرستاردىڭ حالىققا تيەسٸلٸ ەكەنٸ انىق كٶرسەتٸلگەن. شارۋالار ٷشٸن بۇل مەملەكەت جەرلەردٸ قورعاۋعا, جايىلىمداردى توزۋدان قورعاۋ, سۋارۋ جٷيەلەرٸن قالپىنا كەلتٸرۋ جەنە شٶلەيتتەنۋگە قارسى كٷرەسۋ مەسەلەلەرٸ دە قامتىلعان. سونداي-اق زاڭداردى ٶتكەن كٷنمەن قولدانۋعا تىيىم سالۋ نورماسىنىڭ بەكٸتٸلۋٸ دە ٶتە ماڭىزدى. بۇل – تەحنيكاعا نەسيە العان كەزدە نەمەسە ينفراقۇرىلىم سالعاندا ەرتەڭ زاڭدار ٶزگەرٸپ, قابىلدانعان شەشٸمدەر قايتا قارالىپ كەتپەيتٸنٸنە كەپٸل بولاتىن قۇقىقتىق قورعانىمىز. 15 ناۋرىزدا بٸز ۇجىم بولىپ ەلدٸڭ جاڭا بولاشاعىنا باعىتتالعان وسى باستامانى قولدايمىز», – دەدٸ ليۋدميلا تسىبەنكو.
كەزدەسۋدە قاتىسۋشىلار ەكونوميكالىق جەنە سالالىق مەسەلەلەرمەن قاتار, رەفورمالاردىڭ قۇندىلىقتارىنا دا توقتالدى. اتاپ ايتساق, جاۋاپكەرشٸلٸككە شاقىرۋ, ازاماتتىق قاتىسۋدىڭ دەڭگەيٸن ارتتىرۋ جەنە ونى قۇرۋ مەدەنيەتٸ تالقىلاندى «SAMGA» دامىتۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشٸسٸ ەلييا كٶڭٸلحان ەل ٷشٸن تەك ەكونوميكالىق دامۋ ەمەس, سونىمەن بٸرگە ادامگەرشٸلٸك قۇندىلىقتار, بەرٸك وتباسى جەنە بولاشاققا دەگەن جاۋاپكەرشٸلٸك ماڭىزدى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. «NIETWOMAN» قق تٶرايىمى التىناي تٶلەۋحان رەفەرەندۋم مەملەكەت قۇندىلىقتارىن ونجىلدىقتارعا ايقىندايتىنىن, ال ەدٸل ەرەجەلەر سەنٸم, ينۆەستيتسييا مەن دامۋ ٷشٸن, ەسٸرەسە ەلەۋمەتتٸك ەكونوميكا مەن ەيەلدەر كەسٸپكەرلٸگٸندە ماڭىزدى رٶل اتقاراتىنىن مەلٸمدەدٸ.
كەزدەسۋ سوڭىندا شقو-نىڭ شاعىن جەنە ورتا بيزنەسٸ مەن اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ كونستيتۋتسييالىق ٶزگەرٸستەر تۇراقتىلىققا كەپٸلدٸك بەرۋ, زاڭدى قۇقىقتاردى قورعاۋ, ٶندٸرٸستٸ جاڭعىرتۋ جەنە ٶڭٸرلەردٸڭ تۇراقتى دامۋىنا جاعداي جاساۋعا جول اشاتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
