ەدموند بەلاميدٸڭ پورترەتٸ بىلتىر 432 مىڭ دوللارعا ساتىلدى. ەشكٸمگە بەلگٸسٸز ادامدى بەينەلەگەن سۋرەت نەگە سونشالىقتى قىمباتقا ساتىلعان? بۇل اقپاراتتى ەستٸگەندە, سٸزدە شامامەن وسىنداي سۇراق تۋىنداۋى مٷمكٸن. ال جاۋابى مىناۋ – بۇل الگوريتمنٸڭ كٶمەگٸمەن سالىنعان سۋرەت. الگوريتمدە 14-20 عاسىرلار اراسىندا سالىنعان 15 مىڭ پورترەتتٸڭ دەرەكتەرٸ قولدانىلعان.
«Christie's» اۋكتسيون ٷيٸ ۇيىمداستىرعان بۇل ساۋدا باسقا دا مەسەلەلەردٸڭ شەتٸن شىعارعانداي بولدى. ادامعا تەن سەزٸمدەردەن جۇرداي كومپيۋتەر ٶنەرپاز بولا الا ما? بۇل پورترەتتٸ ٶنەر تۋىندىسىنا جاتقىزۋعا بولا ما? ال ەگەر جۇرت وسى ٷشٸن قوماقتى اقشا تٶلەۋگە دايىن بولسا, بۇل سۇراقتى قويۋدىڭ مەن بار ما?
قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان جاساندى ينتەللەكت ادام وي-ٶرٸسٸنٸڭ دەڭگەيٸنە جەتسە نە ودان اسىپ كەتسە, ٶنەرپازدار مەن شىعارماشىلىق سالاسىنىڭ كٷنٸ نە بولماق?
بۇعان دەيٸن الگوريتمدەر ٶلەڭ دە شىعارىپ, مۋزىكا دا جازعان. سوندا الگوريتم ٶنەر تۋىندىلارىن جاساپ شىعارا الا ما دەگەن سۇراق ەرٸكسٸز تۋىندايدى. بٸلٸم تانۋدى زەرتتەيتٸن نەيروبيولوگ رومي لورەنتستٸڭ ايتۋىنشا, بۇل سۇراققا جاۋاپ بەرۋ ٷشٸن الدىمەن «ٶنەرپازدىق» ۇعىمىن قالاي تٷسٸنەتٸنٸمٸزدٸ انىقتاپ الۋ كەرەك.
«ەگەر ٶنەرپازدىق مەسەلەنٸ شەشۋدٸڭ جاڭا امالدارىن تابۋ دەپ قابىلداساق, وندا جاساندى ينتەللەكت مۇنداي دەڭگەيگە جەتتٸ», - دەيدٸ رومي لورەنتس. وسى رەتتە نەيروبيولوگ Google كورپوراتسيياسىنىڭ ەنشٸلەس DeepMind كومپانيياسىن مىسالعا كەلتٸرٸپ وتىر.
2017 جىلى DeepMind كومپانيياسى جاساپ شىعارعان جاساندى ينتەللەكت ٶتە كٷردەلٸ لوگيكالىق Go ويىنىندا ەڭ ٷزدٸك ويىنشىنى جەڭٸپ كەتكەن. بٸرنەشە كٷندە ول جاڭا ايلالار مەن يننوۆاتسييالىق ستراتەگييالاردى مەڭگەرگەن.
«Google كومپانيياسى بۇل جەڭٸستٸ ٶنەرپازدىققا جاتقىزار ەدٸ. ٶيتكەنٸ جاساندى ينتەللەكت بۇرىن كەزدەسپەگەن مەسەلەنٸ شەشۋدٸڭ جاڭا جولدارىن تاپتى», - دەيدٸ رومي لورەنتس.
الايدا ٶنەر مەسەلەنٸ شەشۋدٸڭ جاڭا امالدارىن تابۋمەن عانا شەكتەلٸپ قالمايتىن بولسا شە?
ۆيرتۋالدىق ەلەمدەگٸ ويىنداردى شىعارۋ – جاساندى ينتەللەكتتٸڭ ٶنەرپازدىعىن سىناۋعا لايىق الاڭ ەكەنٸ سٶزسٸز.
«بٸراق الگوريتم ادامنىڭ قاتىسۋىنسىز بٸردەڭە جاساسا, مۇنىڭ نەتيجەسٸ قىزىقسىز بولادى», - دەيدٸ كومپيۋتەرلٸك عىلىمدار پروفەسسورى دجۋليان توگەليۋس.
قازٸردە الگوريتمدەردٸڭ نەشە تٷرلٸ ويىندار جاساۋعا قابٸلەتٸ بار, بٸراق ادام ولاردان تەز جالىعىپ كەتەدٸ.
پروفەسسور عارىش كەڭٸستٸگٸن زەرتتەيتٸن No Man's Sky كومپيۋتەرلٸك ويىنىن مىسالعا كەلتٸرەدٸ. مۇندا الگوريتمنٸڭ كٶمەگٸمەن 18 كۆينتيلليون عالامشار جاسالعان. ويىندا «پروتسەدۋرالىق گەنەراتسييا» تەحنولوگيياسى قولدانىلادى. سونىڭ كٶمەگٸمەن اۆتوماتتى تٷردە جاڭا ەلەمدەر قۇرىلادى. «No Man's Sky ويىنىندا نەشە تٷرلٸ ٶسٸمدٸكتەر مەن جانۋارلارى بار كٶپتەگەن عالامشاردى زەرتتەۋگە بولادى. ول تەحنيكالىق جاعىنان العاندا ٷزدٸك تۋىندى. بٸراق ونى ويناۋ قىزىق ەمەس.
ويىندا كەرەمەت الگوريتمدەر قولدانىلعان. ولار ٶتە كٶپ زات ٸستەي الادى. بٸراق بۇل ويىنشىلارعا قىزىق ەمەس, ٶيتكەنٸ ادامدار ٷنەمٸ ٶز بەتٸنشە بٸردەڭە ٸستەگٸسٸ كەلٸپ تۇرادى», - دەيدٸ دجۋليان توگەليۋس.
رومي لورەنتس ناعىز ٶنەرپازدىق مەسەلەنٸ شەشۋدە تاپقىرلىق تانىتۋدان بٶلەك ەكەنٸن ايتادى.
«كٶركەم شىعارماشىلىق ادام ٸشٸندەگٸ ويلاردى ناقتى بٸر زاتقا اينالدىرادى. ول مەسەلەن, مۋزىكالىق تۋىندى نە مٷسٸن بولۋى مٷمكٸن. بۇل قييالىڭداعى دٷنيەنٸ ناقتى بٸر نىسان تٷرٸندە شىعارۋ قابٸلەتٸ. ال جاساندى ينتەللەكتتٸڭ ٸشكٸ جان-دٷنيەسٸ بولمايدى. سوندىقتان دا ول ادامدار سەكٸلدٸ بويىنداعى ٷرەيٸن نە تٸلەگٸن بەينەلەي المايدى. سوندىقتان بٷكٸل ٸستٸ جاساندى ينتەللەكتكە تاپسىرۋدان گٶرٸ ٶنەرپاز ادامداردىڭ ماشينالارمەن بٸرلەسٸپ جۇمىس ٸستەۋٸ جەمٸستٸ بولماق», - دەيدٸ رومي لورەنتس.
مۋزىكانت ەرٸ ساسسەكس ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ مامانى ەليس ەلدريدج جاساندى ينتەللەكتتٸ «دٶڭگەلەك نە ٸشكٸ جانۋ قوزعالتقىشى سەكٸلدٸ ويلاپ تاپقان قۇرالدارىمىزدىڭ بٸرٸ» رەتٸندە قاراستىرۋدى ۇسىنىپ وتىر.
ول ٶزدٸگٸنەن وينايتىن ۆيولونچەل جاساۋعا كٶمەكتەستٸ. مۋزىكالىق اسپاپ ەلەكتر كٷشٸمەن جابدىقتالعان جەنە وندا بەيٸمدەلگەن الگوريتم قولدانىلعان.
«كلاسسيكالىق ۆيولونچەلدە ويناعان كەزدە ىسقىمەن جۇمىس ٸستەۋ كەرەك. ال جاڭا قۇرىلعى ٶزدٸگٸنەن مۋزىكا شىعارادى. بۇل مۋزىكالىق اسپاپتارعا جەنە جالپى جاڭا تەحنولوگييالارعا قاتىستى ٶزگەشە كٶزقاراس قالىپتاستىرادى», - دەيدٸ ەليس ەلدريدج.
لوندونداعى UAL Creative Computing Institute قىزمەتكەرٸ ميك گريەرسوننىڭ پٸكٸرٸنشە, جاساندى ينتەللەكت ٶنەردٸ دامىتۋعا سەپتٸگٸن تيگٸزٸپ, جاڭا ٷلگٸلەرمەن ٸستەيتٸن ٶنەرپازدار بەن شىعارماشىلىق ورتالاردىڭ قۇرىلۋىنا ەكەلەدٸ.
2016 جىلى Sigur Rós سكانديناۆييالىق توبى باعدارلامالىق جاساقتامانىڭ كٶمەگٸمەن ەندەرٸنٸڭ بٸرٸنٸڭ جاڭا نۇسقاسىن شىعاردى. ول ەن توپتىڭ يسلاندييا بويىنشا جاساعان 24 ساعاتتىق ساپارى كەزٸندە ورىندالعان.
Roxy Music, Coldplay, دەۆيد بوۋي سەكٸلدٸ تانىمال تۇلعالارمەن جۇمىس ٸستەگەن يننوۆاتسييالىق كومپوزيتور ەرٸ پروديۋسەر برايان ينو دا مۋزىكالىق شىعارمالارىندا الگوريتمدەردٸ قولدانعاندى ۇناتادى.
Massive Attack توبى دا Mezzanine اتتى البومىن جاڭادان ٶڭدەۋ كەزٸندە جاساندى ينتەللەكتتٸڭ كٶمەگٸنە جٷگٸنگەن. جاڭا البوم نەيروندى جەلٸ رەتٸندە ۇسىنىلادى. سوندا باربيكاندا ٶتەتٸن كٶرمە كەلۋشٸلەرٸ قيمىلدارى ارقىلى دىبىستاردى ٶزگەرتە الاتىن بولادى.
جاساندى ينتەللەكت ٶنەر ادامدارىنىڭ قىزمەتٸنە قاۋٸپ تٶندٸرگەنٸمەن, تەحنولوگييا ولارمەن بەسەكەلەس بولا قويماس.
پايدا كٶرمەك بولعاندار جاساندى ينتەللەكتتٸ ادامداردىڭ شىعارماشىلىق قابٸلەتٸن تٶمەندەتۋ ٷشٸن قولدانۋى مٷمكٸن. بٸراق بۇل ٷشٸن تەحنولوگييالار ەمەس, ادامداردىڭ ٶزدەرٸ جاۋاپتى.
مەدەنيەتتٸ قالىپتاستىراتىن ادامدار. بۇل مەسەلەدە تەحنولوگييا ەشقاشان دا ادامنان اسىپ تٷسە المايتىنى انىق.
ماقالانىڭ تٷپنۇسقاسى: bbc.com
