بٷگٸنگٸ تاڭدا زييالى قاۋىم جينالىپ, ەڭبەكتەرٸن تالداپ, تالقىلايتىن جاقسى بٸر ٷردٸس قالىپتاسقان. ماقتاۋىن دا اسىرىپ, سىنىن دا جاسىرماي, ەدەبيەتتٸڭ ٶسۋٸنە ىقپال ەتۋگە بار كٷشتەرٸن سالادى. سونداي تالقىنىڭ بٸرٸ وتاندىق ارنالاردىڭ بٸرٸندە جاس ەدەبيەتشٸلەر سىنشى, حالىقارالىق «الاش» ەدەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى ەلييا بٶپەجانوۆانىڭ «مۇنارا» اتتى ەدەبي-سىن كٸتابىن تالقىلادى, - دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
تالقىلاۋعا اۆتورمەن بٸرگە جاس ەدەبيەتتانۋشىلار بەكزات سمادييار, دوسحان جىلقىباي, گٷلميرا سەۋلەنبەك قاتىستى. مودەراتور بولعان بەلگٸلٸ قالامگەر جٷسٸپبەك قورعاسبەك الدىمەن ەدەبيەتتەگٸ 60-جىلعىلاردىڭ بەدەلٸ تۋرالى ايتىپ ٶتتٸ. بۇل ويعا قوسىلعان سىنشى ەلييا بٶپەجانوۆا دا ٶزٸ وقىپ, ەسەيگەن اۆتورلارىن تٸزبەكتەي جٶنەلدٸ.
«جالپى 60-جىلعىلار بٸزدٸڭ ەدەبيەتٸمٸزدە, رۋحانيياتىمىزدا ٷلكەن رٶل اتقارعان, ولاردىڭ بٷكٸل يدەيالارى ەلٸ دە اكتۋالدى بولىپ تۇرعان ۇرپاق. تۇتاس ٷلكەن بۋىن. الدىمەن پروزادان باستاسام, ەبٸش كەكٸلباەۆ, اسقار سٷلەيمەنوۆ, قاليحان ىسقاقوۆ, سايىن مۇراتبەكوۆ, رامازان توقتاروۆ, مۇحتار ماعاۋين, ولار كٶپ ەندٸ. ال پوەزيياعا كەلەتٸن بولساق, مۇقاعالي ماقاتاەۆ, قادىر مىرزا-ەلي, ساعي جيەنباەۆ, فاريزا وڭعارسىنوۆا, قايرات جۇماعاليەۆ سيياقتى ٷلكەن تۇتاس بۋىن. بٸز ەس بٸلٸپ, جان-جاعىمىزعا قاراعان كەزدە بٸزدٸڭ, ەسٸرەسە مەنٸڭ وقىعان ەدەبيەتٸم وسى الپىسىنشى جىلعىلاردىڭ ەدەبيەتٸ بولدى. ول كەزدە بارلىق گازەت-جۋرنالدار كەلەدٸ, «جۇلدىز», «قازاق ەدەبيەتٸ» سيياقتى باسىلىمدارعا الدىمەن سول كٸسٸلەردٸڭ شىعارمالارى شىعادى, سولاردى وقىدىق. حانبيبٸ ەسەنقاراقىزىنىڭ جاقسى سٶزٸ بار: «ەر ادام ەيەلدٸڭ پٸرٸ» دەگەن. بٸزدٸڭ بۋىن, بٸزدەن كەيٸنگٸ بٸرنەشە بۋىن سول الپىسىنشى جىلعىلارعا قارىزدار عوي دەپ ويلايمىن», - دەدٸ سىنشى ەلييا بٶپەجانوۆا.
ەندٸ اۆتوردىڭ «مۇنارا» اتتى كٸتابىنىڭ تالقىلاۋىنا ورالساق, اقىن بەكزات سمادييار قازٸر وسى «مۇنارا» سەكٸلدٸ ەڭبەكتەردٸڭ نەگە قاجەتتٸگٸنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بٷگٸنگٸ ۇرپاق بٸلە بەرمەيتٸن كٶپ سىر وسى قۇندى باسىلىمدا جازىلعان.
«ەلييا ەپكەمٸزدٸڭ «مۇنارا» كٸتابى, جاڭا ايتىپ جاتسىزدار عوي, الپىسىنشى جىلعىلاردىڭ شىعارماشىلىق پورترەتٸن جاساۋ, كەيٸپكەرلەردٸڭ شىعارمالار گالەرەياسىنا, جان-دٷنيەسٸنە تولىقتاي ٷڭٸلۋ. دەل قازٸر وسى «مۇنارا» سەكٸلدٸ ەڭبەكتەردٸڭ نەگە قاجەتتٸگٸ? بٸلەسٸزدەر, قازٸر - ساياسي-ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەردٸڭ كٷيٸپ تۇرعان ۋاقىتى. بارلىعى, ەسٸرەسە جاس ەدەبيەتشٸلەر, بٷكٸل حالىق قوبالجۋلى كەزەڭگە تاپ كەلدٸ-داعى, ەدەبيەتتە دە ەرينە, دەموكراتييا, سٶز بوستاندىعى كەرەمەت يدەيالار. ال قازٸر الپىسىنشى جىلعىلاردىڭ ٶمٸرٸ مەن شىعارماشىلىعىنا كٶپتەگەن سىندار ايتىلا باستادى. ولاردىڭ ٶمٸر سٷرگەن دەۋٸرٸ كەڭەس وداعىنىڭ كەزٸ, ول ۋاقىتتا مىنانى نەگە جازبادى, انانى نەگە ايتپادى دەگەن سىنداردىڭ ٶزٸ ەرتەگٸ سيياقتى. سول زاماننىڭ شەجٸرەسٸن بٸلمەگەن سوڭ, ساياسي-ەلەۋمەتتٸك ٶمٸرٸنەن تولىقتاي حاباردار بولماعاننان كەيٸن بە, سولار تۋرالى سىن كٶپ ايتىلا باستادى. وسىنداي كەزەڭدە «مۇنارا» سيياقتى ەڭبەكتەر جاس ەدەبيەتشٸلەردٸڭ, نەگە ولار ونداي شىعارمالار جازدى, سونداي شىعارمالار جازۋ ارقىلى قوعامدىق شىندىقتاردى استارلاپ قانشاما دٷنيەنٸ ايتقانى وسى ەڭبەكتەر ارقىلى تٷسٸنەتٸن شىعارمىز. «مۇنارا» سونىسىمەن دە قۇندى», - دەدٸ بەكزات سمادييار.
ال گٷلميرا سەۋلەنبەك سىنشىنىڭ ەرەكشەلٸگٸ ەدەبي شىعارمانى نەمەسە بٸر اۆتوردىڭ اينالاسىندا سٶز ەتكەن كەزدە ونىڭ قايراتكەرلٸگٸ, ازاماتتىعى تۋرالى دا جان-جاقتى قوپارا جازاتىنىدا ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل سول ۋاقىتتا اكتۋالدى بولماۋى مٷمكٸن, الايدا بٸراز ۋاقىت ٶتكەننەن كەيٸن بۇل بٸزگە كەرەك بولىپ تۇر.
«مىسالى, شەرحان مۇرتازانىڭ 86-جىلى جاستاردى ساقتاپ قالۋعا دەگەن تالپىنىسى, ٸليياس ەسەنبەرليننٸڭ, ساعات ەشٸمباەۆتىڭ دا ەرلٸكتەرٸ وسى «مۇنارا» كٸتابىندا جازىلعان», - دەدٸ گٷلميرا سەۋلەنبەك.
«مۇنارا» كٸتابىنداعى تاعى بٸر قىزىقتى دٷنيە, قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاق ەدەبيەتٸندە اۋىل تاقىرىبىندا اينالشىقتاۋى. بۇل تۋرالى دوسحان جىلقىباي اۋىل تاقىرىبىندا اۋىلعا دەگەن ساعىنىش پەن كٶركەم شىعارمانى شاتاستىرىپ العان سيياقتىمىز دەيدٸ.
«بٸراق اۋىل كەڭٸستٸگٸ, اۋىلدا ٶتەتٸن ۋاقىت جايلى جازۋعا بولادى عوي. بۇل تارتىستىڭ قىزىعى كەشە, تەۋەلسٸزدٸك كەزٸندە باستالعان جوق. كەڭەس كەزٸندە دە اۋىل تاقىرىبىندا جازاتىندارعا «قارا قازانشىلار» دەگەن لاقاپ تاعىلعان. «مۇنارانىڭ» ەڭ باستى ەرەكشەلٸگٸنٸڭ بٸرٸ دەپ ايتسام بولادى, بۇل جەردە كومپلەكس زەرتتەلۋ بار. مىسالى, بٸر اۆتوردىڭ بٸر شىعارماسىن تالداعان كەزدە, العاشقى بٶلٸمٸندە جازۋشىلار تۋرالى جازعان كەزدە ول جازۋشى قانداي سالادا ەڭبەك ەتتٸ, بارلىق سالاسىنا قاتىستى ويلار بار. تاعى بٸر قىزىق نەرسە, ورىستاردا, اعىلشىنداردا بٸر-اق سٶزبەن بەرٸپ, نەمەسە لابوراتوريياسىنا انىقتاما بەرٸپ جاتادى. ەلييا ەپكەنٸڭ ماقالالارىندا جازۋشىنىڭ جازۋىنىڭ قالىپتاسۋىنىڭ فورمۋلاسى كەزدەسەدٸ», - دەدٸ دوسحان جىلقىباي.
وسىلايشا قازاق ەدەبيەتٸنە جول تارتقان «مۇنارا» كٸتابى جاس ەدەبيەتشٸلەر تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ, وقىرمانى كٶپ بولسىن دەگەن تٸلەك ايتىلدى.
