20 قاڭتاردا تٷركٸستاندا 18 جاسقا دەيٸنگٸ بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەر اراسىندا 2026 جىلعى قازاقستان شاحمات چەمپيوناتى باستالدى. كلاسسيكا, راپيد جەنە بليتس فورماتتارىنداعى ون كٷندٸك تارتىس ەلدٸڭ جاڭا چەمپيوندارىن انىقتاپ, ماڭىزدى ەلەمدٸك جارىستارعا قاتىساتىن ۇلتتىق قۇرامالاردىڭ نەگٸزٸن قالىپتاستىرادى.
«2026 جىلى تٷركٸستان شاحمات بويىنشا نازاردىڭ ناعىز تارتىلىس ورتالىعىنا اينالۋدا. جاقىن ارادا مۇندا تٷركٸ حالىقتارىنىڭ شاحمات قاۋىمداستىعىنىڭ شتاب-پەتەرٸ ورنالاسادى, ال دەل قازٸر بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەر ٷشٸن ماۋسىمداعى العاشقى ەرٸ, بەلكٸم, ەڭ ماڭىزدى چەمپيونات ٶتٸپ جاتىر. بۇل – نەگٸزگٸ ۇلتتىق ٸرٸكتەۋ. دەل وسى جەردە قاي جاس دارىن ۇلتتىق قۇراماعا ەنٸپ, جىلدىڭ ەڭ ٸرٸ ەلەمدٸك تۋرنيرلەرٸندە قازاقستان اتىنان ٶنەر كٶرسەتەتٸنٸ شەشٸلەدٸ. جارىس ٶتە تارتىستى ٶتپەك, سوندىقتان ونى تاماشالاۋ دا ەرەكشە قىزىقتى. فەدەراتسييا ٷشٸن بۇل – ەلٸمٸزدٸڭ پرەزيدەنتٸ قويعان اۋقىمدى مٸندەتتەردٸ ٸسكە اسىرۋعا دايىندىقتىڭ تاعى بٸر سىناعى. 2025 جىل قازاقستانعا رەكوردتىق مەدالدار سانىن ەكەلدٸ. الايدا شاحماتتاعى بەسەكە كٷشەيٸپ كەلەدٸ, ەندٸ بٸز ٷشٸن تەك جەڭۋ عانا ەمەس, سوڭعى جىلدارى قول جەتكٸزگەن كٶشباسشىلىقتى ساقتاپ قالۋ ماڭىزدى», – دەدٸ قازاقستان شاحمات فەدەراتسيياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ تيمۋر تۋرلوۆ.
تۋرنيرگە 1052 جاس شاحماتشى قاتىسۋدا. جارىستار ۇلدار مەن قىزدار اراسىندا بٶلەك ٶتكٸزٸلەدٸ. جوعارى جاس ساناتتارىندا ٶنەر كٶرسەتۋگە رۇقسات ەتٸلەدٸ. جاس ەرەكشەلٸك توپتارى تۋعان جىلدارىنا قاراي انىقتالادى:
6 جاسقا دەيٸن (U6) - 2020 جىلى جەنە ودان كەيٸن تۋعاندار;
8 جاسقا دەيٸن (U8) - 2018 جىلى جەنە ودان كەيٸن تۋعاندار;
10 جاسقا دەيٸن (U10) - 2016 جىلى جەنە ودان كەيٸن تۋعاندار;
12 جاسقا دەيٸن (U12) - 2014 جىلى جەنە ودان كەيٸن تۋعاندار;
14 جاسقا دەيٸن (U14) - 2012 جىلى جەنە ودان كەيٸن تۋعاندار;
16 جاسقا دەيٸن (U16) - 2010 جىلى جەنە ودان كەيٸن تۋعاندار;
18 جاسقا دەيٸن (U18) - 2008 جىلى جەنە ودان كەيٸن تۋعاندار.
بارلىق چەمپيوناتتار شۆەيتسارييالىق جٷيە بويىنشا 9 تۋردان ٶتكٸزٸلەدٸ:
20–27 قاڭتار – كلاسسيكا 90+30 (پارتيياعا 90 مينۋت, بٸرٸنشٸ جٷرٸستەن باستاپ ەر جٷرٸسكە 30 سەكۋند قوسىلادى), 24 قاڭتار – دەمالىس كٷنٸ;
28–29 قاڭتار – راپيد 15+10;
30 قاڭتار – بليتس 3+2.
جارىس جەڭٸمپازدارى مەن جٷلدەگەرلەرٸ مەدال, ديپلوم جەنە اقشالاي سىياقىلارمەن ماراپاتتالادى. جالپى جٷلدە قورى – 15 ملن 120 مىڭ تەڭگە. ەر جاس ساناتى بويىنشا 1 ملن تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ جٷلدە قورى تٶمەندەگٸدەي بٶلٸنەدٸ (بارلىق سوما – تەڭگەمەن):
كلاسسيكا راپيد بليتس
1-ورىن 250 000 100 000 100 000
2-ورىن 150 000 80 000 80 000
3-ورىن 100 000 70 000 70 000
2025 جىلى قازاقستاندىق يۋنيورلار مەن مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى ەلەم, ازييا جەنە باتىس ازييا چەمپيوناتتارىندا 122 مەدال جەڭٸپ الدى (52 التىن, 32 كٷمٸس جەنە 38 قولا). سوندىقتان دا ٶتكەن جىلعىداي جاس ساناتتارىنىڭ باسىم بٶلٸگٸندە وسى تۋرنيرلەردٸڭ جەڭٸمپازدارى مەن جٷلدەگەرلەرٸ ٶزارا باق سىناسۋى دا زاڭدى دٷنيە. بۇل جارىستارداعى بەسەكەنٸ ەرەكشە تارتىستى, ال جەڭٸستٸ ايرىقشا ماڭىزدى ەتەدٸ.
كٶپتەگەن سپورتشىلار, تٸپتٸ ەڭ جاس دەگەندەرٸنٸڭ ٶزٸ, قازٸردٸڭ ٶزٸندە ەرەسەكتەر قۇراماسىنىڭ قاتارىنا ەنگەن نەمەسە سول قۇرامانىڭ سەنٸمدٸ تٷردە قاعىپ تۇر. سوندىقتان تٷركٸستاندا كلاسسيكادا بٸر توپ ەڭ مىقتى شاحماتشى ٶنەر كٶرسەتپەيدٸ. ولاردىڭ قاتارىندا: قازاقستاننىڭ ەرەسەكتەر اراسىنداعى 2025 جىلعى بليتس چەمپيوناتىنىڭ جەڭٸمپازى 11 جاستاعى WFM الاننا بەرٸكقىزى (2180), 22 قاڭتاردا 13 جاسقا تولاتىن 2023 جىلعى (O10) جەنە 2025 جىلعى (O12) ەلەم چەمپيونى FM دانيس قۋاندىقۇلى (2387), 13 جاستاعى 2024 جىلعى (O12) جەنە 2025 جىلعى (O14) ەلەم چەمپيونى IM مارك سميرنوۆ (2425), 15 جاستاعىلار ٷشتٸگٸ — 2025 جىلعى ەلەم چەمپيونى (O16) GM ەدگار مامەدوۆ (2478), 2025 جىلعى ەلەم ۆيتسە-چەمپيونى (O16) IM ساۋات نۇرعاليەۆ (2423) جەنە قازاقستاننىڭ ەرەسەكتەر اراسىنداعى 2025 جىلعى چەمپيونى WIM ەلناز قالياحمەت (2330), 16 جاستاعى WIM زارينا نۇرعاليەۆا (2286), سونداي-اق 17 جاستاعى IM الدييار اڭسات (2470), IM دانييال ساپەنوۆ (2465), IM ەرعالي سٷلەيمەن (2408) جەنە FM ميراس اسىلوۆ (2405) بار. دەگەنمەن ولاردىڭ كەيبٸرٸ, مىسالى, دانيس, مارك جەنە ساۋات راپيد پەن بليتستە وينايدى…
6 جاسقا دەيٸن (U6)
حالىقارالىق دەڭگەيدە بۇل سانات جارىستاردا قاراستىرىلماعان. بۇل رەيتينگسٸز التى جاستاعى ەڭ دارىندى بالالاردىڭ جاس جاعىنان ٷلكەندەرمەن بەسەكەلەسۋٸنە ەش كەدەرگٸ كەلتٸرمەيدٸ.
8 جاسقا دەيٸن (U8)
قىزدار اراسىندا رەيتينگتٸك فاۆوريتتەر – نارمينا اسىلبەكقىزى (كلاسسيكاداعى رەيتينگٸ – 1541) مەن ەمينا مۇقانوۆا (1527), ال ۇلدار اراسىندا – 025 جىلعى مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى ەلەم چەمپيونى (O7) ابدۋل-مەلٸك قايرات (1649). الايدا فاۆوريت مەرتەبەسٸ ٷنەمٸ تابىسقا جەتۋگە كەپٸلدٸك بەرمەيدٸ, ونى ەر پارتييادا دەلەلدەۋ قاجەت.
10 جاسقا دەيٸن (U10)
21 قاڭتاردا اليشا بيساليەۆا (1719) 9 جاسقا تولادى. ول – 2025 جىلعى ابسوليۋتتٸ ەلەم چەمپيونى: كلاسسيكا, راپيد جەنە بليتس بويىنشا ەلەم چەمپيونى (G8), كلاسسيكادان مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى ەلەم چەمپيونى (G9), سونداي-اق ەلەم كۋبوگىنىڭ جەڭٸمپازى (G8). الايدا جاڭا ساناتتا ونىڭ بايىپتى قارسىلاستارى بار, مىسالى, ماريام تاۋباسار (1692), ايارۋ نۇربول (1644), امالييا ەدرەشeۆا (1618) جەنە ازالييا بالاقانوۆا (1604). ۇلدار اراسىندا بٸر فاۆوريتتٸ بٶلٸپ كٶرسەتۋ تٸپتٸ قيىن: CM ريزات ۇلان (2085), ازييا چەمپيوناتى-2025-تٸڭ قولا جٷلدەگەرٸ (O10), نۇرمۇحامەد ەلەمەس (2031), نۇرالي نۇرشين (2028) جەنە مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى ەلەم چەمپيوناتى-2025-تٸڭ چەمپيونى مەن ۆيتسە-چەمپيونى (O9) نۇريسلام سۇلتانحان (1983). وسى فوننىڭ ٶزٸندە 2025 جىلعى ەلەم چەمپيونى (O8) ەدينۇر ەدٸلبەك (1928) تە كٶزگە تٷسە قويمايدى.
12 جاسقا دەيٸن (U12)
قىزدار اراسىندا ايقىن رەيتينگتٸك فاۆوريت بار – WCM جانسايا شولپانبەك (2058), سونداي-اق ازييا چەمپيونى-2025 (G10) ميلانا فيليپپوۆا (1929). الايدا WCM ەدييا مامەش (1739), بوتاگٶز جىلقوجا (1720), ماليكا زييادين (1658), سىمبات جەتپٸس (1657) نەمەسە قازاقستاننىڭ بالالار كۋبوگى-2025 فيناليسٸ نۇرسايا جۇمابەك (1613) ۇلدار اراسىندا بەسەكە دە دەل سولاي: مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى ەلەم چەمپيونى-2025 (O11) FM ەلٸمجان جاۋىنباي (2090), CM نۇرالي بولاشاقوۆ (2085), راۋان باقىت (2049), رامازان تٶلەگەن (2037), قازاقستان چەمپيونى-2025 (O10) اليحان نازاربەك (1978), CM ارلان مٸرجانوۆ (1955) جەنە 2025 جىلعى راپيد پەن بليتستەن ەلەم چەمپيونى (O10) CM ەمٸرجان ەنەتوۆ (1939).
14 جاسقا دەيٸن (U14)
قاتىسۋشى قىزداردىڭ قۇرامى مىقتى: دالييا دياسقىزى (1884), مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى ەلەم ۆيتسە-چەمپيونى (G13) WFM حانزادا امانجول (1874), اقنۇر ماماقوۆا (1870), اقەركە مولداعالي (1833), سونداي-اق قازاقستاننىڭ بالالار كۋبوگى-2025 سەنساتسييالىق جەڭٸمپازى مەدينا جاكەنوۆا (1629) جەنە وسى تۋرنيردٸڭ قولا جٷلدەگەرٸ بيبٸسارا ەرجان (1745). ۇلدار اراسىندا چەمپيوندىق ٷشٸن كٷرەستٸ ٶز اتاعىن قورعاپ جٷرگەن CM ەلٸشەر ەبدٸساتتار (2175), مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى ازييا چەمپيوناتى-2025-تٸڭ قولا جٷلدەگەرٸ (O13) جەنە قازاقستاننىڭ بالالار كۋبوگى-2025 جەڭٸمپازى CM الدييار جاراس (2122), CM سٷلەيمان احمەت (2047) باستايتىنى انىق, ەرٸ تاعى تالايلارى بار.
16 جاسقا دەيٸن (U16)
ٶتكەن جىلدىڭ ماۋسىم ايىنىڭ سوڭى مەن شٸلدەسٸندە بۇعان دەيٸن ميننۋللينا تەگٸمەن ٶنەر كٶرسەتكەن ادريانا سەرمۇحامەدوۆا يسپانيياداعى ٷش تۋرنيردٸڭ قورىتىندىسى بويىنشا رەيتينگٸن بٸردەن 294 پۋنكتكە – 1877-دەن 2161-گە دەيٸن كٶتەرٸپ, وعان قوسا WFM اتاعىن دا يەلەندٸ. قازٸر 2123 رەيتينگپەن ول ماليكا جاپپاربەكوۆا (2023), ەسييا اسىلحان (2014), ايلين زارقىم (1894) جەنە WFM ديانا تىنىشتىق (1852) سىندى اتاقتى ويىنشىلار ٷشٸن تاماشا قارسىلاسقا اينالىپ وتىر. ۇلدار اراسىندا دا دەل سونداي مىقتى بەسەكە كٷتٸلەدٸ: قازاقستاننىڭ بالالار كۋبوگىنىڭ ەكٸ دٷركٸن جەڭٸمپازى (2023, 2024) جەنە 2025 جىلعى فيناليسٸ FM اقىلجان مەيٸرحانۇلى (2319), FM نازار تالعاتوۆ (2299), FM الدييار جاۋىنباي (2282). بۇل تٸزٸمدٸ ەرٸ قاراي دا جالعاستىرا بەرۋگە بولادى…
18 جاسقا دەيٸن (U18)
ٶتكەن جىلعى چەمپيون WFM جەنييا ناۋانوۆا (1911) ٶز اتاعىن 14 جاستاعى WFM مارييا حولياۆكو (2165) مەن WFM ايارۋ التىنبەك (2151), 16 جاستاعى WCM ياسمينا الەمانوۆا (2036) جەنە WFM نۇرسۇلۋ ورازالينا (1942) تاراپىنان بولاتىن شابۋىلداردان قورعايدى. ۇلدار اراسىندا جٷلدەلٸ ورىندارعا باستى ٷمٸتكەرلەر قاتارىن FM ارتيوم بوگدانوۆ (2402), FM يمانعالي اقىلباي (2362), FM الان پەتۋحوۆ (2322), FM ەرنۇر امانگەلدٸ (2288), FM اسمان بايانتاس (2244), FM ينايات بولات (2288), قايىر بەرٸستەنوۆ (2227), CM اليحان داۋلەت (2203) جەنە FM سۇلتانبەيبارىس دۋمانۇلى (2192) قۇرايدى.
كلاسسيكالىق شاحمات بويىنشا چەمپيوندار قازاقستان اتىنان ەلەم كۋبوگىندا (FIDE World Cup Under 8–12 2026, 15–28 ماۋسىم, باتۋمي, گرۋزييا) جەنە 8–12 جاستاعىلار اراسىنداعى ەلەم چەمپيوناتتارىندا (FIDE World Cadets Chess Championship 2026, 10–17 قاراشا, باتۋمي, گرۋزييا), سونداي-اق 14–18 جاستاعىلار اراسىنداعى ەلەم چەمپيوناتىندا (FIDE World Youth Chess Championships 2026, 14–27 ماۋسىم, مونتەسيلۆانو, يتالييا) ٶنەر كٶرسەتەدٸ, ال ۆيتسە-چەمپيوندار ازييا چەمپيوناتىنا (Asian Youth Chess Championship 2026) قاتىسادى. 2025 جىلعى جٷلدەگەر رەتٸندە اتالعان تۋرنيرلەرگە جەكە قاتىسۋ قۇقىعىنا يە ويىنشىلار جولداما ٷشٸن بەسەكەگە تٷسپەيدٸ. باسقا جٷلدەلٸ ورىنداردى يەلەنگەن ويىنشىلار 7–17 جاستاعىلار اراسىنداعى ەلەم چەمپيوناتى (FIDE World U7–U17 Championships 2026, 25 قازان – 5 قاراشا, فور-دۋ-يگۋاسۋ, برازيلييا), باتىس ازييا چەمپيوناتى (Western Asia Youth & Juniors Chess Championship 2026) جەنە مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى ازييا چەمپيوناتى (Asian Schools Chess Championship 2026) سيياقتى حالىقارالىق جارىستارعا قاتىسۋ قۇقىعىنا يە بولادى.
