ەلٸمٸزدٸ زامان تالابىنا ساي جاڭعىرتۋدىڭ بٸر باعىتىنا – ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ قازاق تٸلٸ ەلٸپبيٸن لاتىن گرافيكاسىنا كٶشٸرۋ جٶنٸندەگٸ جارلىعىن جٷزەگە اسىرۋدى قوسۋعا بولادى. بۇل باعىتتا كەشەندٸ جۇمىستار تۇتاس ەل كٶلەمٸندە قارقىن الا باستادى. قر مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ تٸلدەردٸ دامىتۋ جەنە قوعامدىق-ساياسي جۇمىس كوميتەتٸ, شايسۇلتان شاياحمەتوۆ اتىنداعى «تٸل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى رەسپۋبليكامىزدىڭ ٶڭٸرلەرٸندە لاتىن گرافيكاسىنا نەگٸزدەلگەن جاڭا ەملە ەرەجەلەرٸ جوباسىن سىنامادان ٶتكٸزۋ جۇمىستارىن شىعىس-قازاقستاندا جالعاستىردى.
بٷگٸن س. امانجولوۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ №9 وقۋ عيماراتىندا ش. شاياحمەتوۆ اتىنداعى «تٸل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ, ەدٸستەمەلٸك بٶلٸمنٸڭ باسشىسى سابيرا ساپينا, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸ جانىنداعى مەملەكەتتٸك باسقارۋ اكادەميياسىنىڭ كافەدرا مەڭگەرۋشٸسٸ نەزيگٷل تٶلەنبەرگەنوۆا, تٸل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ تەرمينولوگييا جەنە ونوماستيكا بٶلٸمٸنٸڭ جەتەكشٸ عىلىمى, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى باقىتگٷل ىسقاقوۆا جەنە اتالعان ورتالىقتىڭ ماماندارى سىناق ساۋالناما جٷرگٸزدٸ.
سونداي-اق العاش رەت سىناق ساۋالناما الۋشىلار مەن بٸرگە اقپاراتتىق-ناسيحات توبى جۇمىس ٸستەي باستادى.
ەلباسى ن.ە.نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسى: دەۋٸرلٸك تالاپتار جەنە جاڭا قازاق ەلٸپبيٸ اتتى اقپاراتتىق-ناسيحات توبىنىڭ جەتەكشٸسٸ, ە.ا.بٶكەتوۆ اتىنداعى قارمۋ-دىڭ پروفەسسورى, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى جاندوس سماعۇلوۆ سىناماعا قاتىسۋشىلار الدىندا بايانداما جاساپ, سۇراقتارعا جاۋاپ بەردٸ.
" ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىنىڭ باستى نىسانى ۇلتتىق سانانى جاڭعىرتۋ, ۇلتتىق كودتى قالىپىنا كەلتٸرۋ ەمەس پە ەدٸ!? ەرينە, ول - ارنايى سٶز ەتٸلەتٸن تاقىرىپ, ٶزگەشە ويدىڭ ٶزەگٸ.
بٷگٸنگٸ كٷنٸ الدىمىزدا ەملە ەرەجەلەرٸن بەكٸتۋ, ورفوگرافييالىق سٶزدٸك جاساۋ, وقۋ-ەدٸستەمەلٸك قۇرالدار دايىنداۋ سيياقتى يگٸ شارالار تۇر. ولاردا بٸرٸنشٸدەن, قازاق تٸلٸنٸڭ دىبىستارى مەن ەرٸپتەرٸن جاس بۋىنعا, شەتەل ازاماتتارىنا ٷيرەتۋدٸڭ وڭاي جولدارى ەسكەرٸلۋٸ كەرەك, ەكٸنشٸدەن, جاڭادان جاسالعان وسى ەلٸپبيدٸڭ سونى دا سوڭعى نۇسقاسى ارقىلى قازاق قاۋىمى دٷنيەجٷزٸلٸك ينتەرنەت جٷيەسٸنە ەركٸن قوسىلۋىنىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ جان-جاقتى قاراستىرىلۋى قاجەت. الداعى وسىنداي ەلەۋلٸ ٸستٸ وڭتايلى شەشۋگە جوسپار جاساي وتىرىپ, جاڭا بەلەسكە كٶتەرٸلگەن قازاق جازۋىنىڭ بولاشاعى زور ەكەندٸگٸنە سەنٸمٸمٸز دە مول. ەگەر ەلەمدٸك بولىپ سانالاتىن تٸلدەرمەن تايتالاسا وتىرىپ, قازاق تiلiن لاتىن ەلٸپبيٸ نەگٸزٸندە زامان تالابىنا وراي قاجەتiمiزگە جاراتا الساق جەنە وسى وعان ەلiمiزدەگi جٷزدەن اسا ۇلت ٶكiلدەرiن قاراتا الساق, سوندا عانا ەلەمدٸك دەڭگەيگە كٶتەرiلگەنi. دەمەك, الدىمىزدا قازاق تiلiنiڭ بەسەكەلەستٸك قابiلەتiن ارتتىرۋ مەسەلەسٸ تۇر. بۇل ۋاقىت كٷتتiرمەيتiن ماڭىزدى مەسەلە. ٶيتكەنٸ, بٸزدٸڭ جاس مەملەكەت ٷشiن ۋاقىتتىڭ ەر سەتٸ جاۋاپتى.- دەدٸ ە.ا.بٶكەتوۆ اتىنداعى قارمۋ-دىڭ پروفەسسورى, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى جاندوس سماعۇلوۆ.
ول «رۋحاني جاڭعىرۋ بارىسىندا قوعام ۇلتتىق دەستٷرلەردٸڭ ٸشٸنەن تەك ٸلگەرٸندٸ مازمۇنداعى بايىرعى سالتتاردى الۋى كەرەك. ۋاقىت سىنىنان ٶتە الماعان, قازٸرگٸ دامۋ ٷردٸستەرٸنە كەلمەيتٸن كەيبٸر داعدىلاردان باس تارتۋعا دا تۋرا كەلەدٸ. بۇل – ۋاقىتتىڭ تالابى, دەۋٸردٸڭ شارتى. سوندىقتان بٸز وسى باعدارلامالىق ماقالاداعى پرەزيدەنتتٸڭ: «بٸراق, ۇلتتىق كودىمدى ساقتايمىن دەپ بويىڭداعى جاقسى مەن جاماننىڭ بەرٸن, ياعني بولاشاققا سەنٸمدٸ نىعايتىپ, العا باستايتىن قاسيەتتەردٸ دە, كەجەگەسٸ كەرٸ تارتىپ تۇراتىن, اياقتان شالاتىن ەدەتتەردٸ دە ۇلتتىق سانانىڭ اياسىندا سٷرلەپ قويۋعا بولمايتىنى ايدان انىق» – دەگەن ويلارىنا دەن قويۋىمىز قاجەت تٷيٸندەدٸ جاندوس سماعۇلوۆ.
سىناماعا ٶسكەمەن, ريددەر, زىريان, قالالارىنداعى بارلىق باسقارمالار, دەپارتامەنتتەر, ەكٸمدٸكتەر قىزمەتكەرلەرٸ, وقىتۋ ورتالىقتارىنىڭ وقىتۋشىلارى مەن ەدٸسكەرلەرٸ, جوو ستۋدەنتتەرٸ قاتىستى. سىناققا جالپى سانى 150 ادام قاتىستى, ونىڭ ٸشٸندە جارتىسىنان كٶبٸ باسقارمالاردىڭ قىزمەتكەرلەرٸ.
«قازاق جازۋىنىڭ تاريحى جەنە لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋدٸڭ عىلىمي-تەجٸريبەلٸك نەگٸزدەرٸ» رەسپۋبليكالىق كونفەرەنتسيياسىندا بارلىق جۇمىس توبى مٷشەلەرٸنٸڭ جەنە ەڭ بٸلٸكتٸ لينگۆيست عالىمداردىڭ قاتىسۋىمەن ەملە ەرەجەلەردٸڭ كونتسەپتسيياسى كەڭ تٷردە تالقىلاندى. كونفەرەنتسييادا ەملە ەرەجەلەردٸڭ كونتسەپتسيياسى ماقۇلدانىپ, فونەماتيكالىق پرينتسيپ نەگٸزگە الىنسىن دەلٸنگەن بولاتىن. سوعان سەيكەس, جاڭا ەلٸپبي ەملەسٸندە سٶزدەر ٷنەمدەۋ پرينتسيپٸ ارقىلى جازىلادى. قاجەت تۇستاردا فونەتيكالىق, مورفولوگييالىق, تاريحي-دەستٷرلٸ پرينتسيپتەر دە ەسكەرٸلمەك.
ەلٸپبي تەك لينگۆيستيكالىق قۇبىلىس قانا ەمەس. ونى كٷندەلٸكتٸ جالپى حالىق تۇتىناتىن بولعاندىقتان دا, ول – ەلەۋمەتتٸك قۇبىلىس. ياعني ەگەر بٸز ٷنەمدەۋ پرينتسيپٸن قولدانباي, فونەتيكالىق پرينتسيپكە جٷگٸنسەك, سٶزدەردٸڭ جازىلۋىندا شۇبالىڭقىلىققا جول بەرەر ەدٸك. بۇل لينگۆيستيكالىق, پسيحولوگييالىق قوسىمشا كەدەرگٸلەر قالىپتاستىرىپ ەلٸپبيدٸ, جازۋ داعدىسىن يگەرۋدٸ ۇزاق ۋاقىتقا سوزىپ جٸبەرەدٸ.
ەندٸگٸ ماقسات ماقۇلدانعان ەملە كونتسەپتسيياسىنا ساي جاڭا ەلٸپبيدٸڭ ەرەجەلەرٸن دايىنداۋ جەنە ونى سىناقتان ٶتكٸزۋ بولادى. سونىڭ دەلەلٸ بٷگٸنگٸ ٶسكەنمەندەگٸ سىناق ساۋالناما جٷرگٸزۋ»-دەدٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸ جانىنداعى مەملەكەتتٸك باسقارۋ اكادەميياسىنىڭ كافەدرا مەڭگەرۋشٸسٸ نەزيگٷل تٶلەنبەرگەنوۆا
سىناققا قاتىسقان قاۋىم جاڭا ەلٸپبيدٸڭ جوباسىنا زور قىزىعۋشىلىق تانىتتى, ٶزارا پٸكٸر الماسىپ, قىزۋ تالقىلادى. ەرتەڭ سەمەي قالاسىندا سىناما جۇمىستارى جالعاسادى.
