قازٸرگٸ تاڭدا ەلەمدٸك ەكونوميكا مەن ساياساتتا, سونداي-اق, ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكالىق ٶمٸرٸندە ەلەۋلٸ ٶزگەرٸستەر ورىن الۋدا. ەلەۋمەتتٸك جاڭعىرتۋدىڭ قازاقستاندىق مودەلٸنٸڭ باستى مٸندەتٸ – ەلەۋمەتتٸك قورعاۋدان ەلەۋمەتتٸك پروگرەسكە كٶشۋدٸ جٷزەگە اسىرۋ. وندا ازاماتتاردىڭ بەلسەندٸلٸگٸ مەن جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ارتتىرۋ, شىعارماشىلىق ەلەۋەتٸن اشۋ كٶزدەلگەن.
بٷگٸنگٸ تاڭدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەسٸپوداقتار فەدەراتسيياسى مەملەكەتٸمٸزدە جەنە شەتەلدەردە ٶزٸنٸڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە نىعايىپ كەلە جاتقان بەدەلدٸ ۇيىم ەكەنٸن تانىتا بٸلدٸ. ەڭ ٸرٸ كەسٸپوداق ۇيىمى رەتٸندە 2 ميلليونعا جۋىق مٷشەسٸن, 38 مٷشەلٸك ۇيىمدى جەنە 18 مىڭ باستاپقى كەسٸبي ۇيىمنىڭ باسىن بٸرٸكتٸرٸپ وتىر. اتالعان ۇيىمنىڭ ماڭىزدى بٶلٸگٸ رەتٸندە «الماتى وبلىسىنىڭ كەسٸپوداقتار ورتالىعى اۋماقتىق كەسٸپوداقتار بٸرلەستٸگٸ» ٶڭٸردە 2015 جىلدان بەرٸ جۇمىس ٸستەپ كەلەدٸ. قازٸرگٸ تاڭدا 12 سالانى بٸرٸكتٸرگەن ورتالىقتىڭ 100 مىڭعا جۋىق مٷشەسٸ بار ٸرٸ كەسٸپوداق ۇيىمى ەكەنٸن ايتا كەتكەنٸمٸز جٶن.
كەسٸپوداقتاردىڭ قوعامداعى ٶز ورنىن تابۋ, زامان اعىمىنا ساي قىزمەت كٶرسەتۋ ٷلكەن ٸسكەرلٸكتٸ قاجەت ەتەدٸ. بٷگٸندە كەسٸپوداقتار ٷكٸمەتتٸك جەنە بيزنەس ٶكٸلدەرٸمەن بٸرلەسە زاماناۋي قازاقستاندىق قوعامدى قالىپتاستىرۋعا ٷلەس قوسىپ كەلەدٸ. ەلٸمٸزدەگٸ كەسٸپوداقتار ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن مٷددەلەرٸن قورعاۋ, جۇمىس جاعدايىن جاقسارتۋ, ٶمٸر سٷرۋ دەڭگەيٸن كٶتەرۋ مەن ەلەۋمەتتٸك كەپٸلدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بٸرشاما جۇمىس اتقارۋدا. سونىمەن قاتار, وبلىستاعى ازاماتتىق قوعامنىڭ ماڭىزدى بٶلٸگٸنٸڭ بٸرٸ رەتٸندە بەكٸتٸلگەن مەملەكەتتٸك «جول كارتاسى» باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ ماقساتىندا مەكەمەلەردەگٸ ەڭبەك ۇجىمدارىن كەسٸپ-وداق قوزعالىسىنا تارتۋ, جاڭادان باستاۋىش كەسٸپوداق ۇيىمدارىن قۇرۋ, جۇمىس جاساپ جاتقان كەسٸپتٸك وداقتاردىڭ قىزمەتتەرٸن رەتكە كەلتٸرۋ, كەسٸپوداقتارعا سەنٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرۋ, ٶزٸندٸك يميدج قالىپتاستىرۋ, باق-پەن جۇمىس, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر ارقىلى جۇمىستى تانىتۋ, تٷرلٸ شارالار ارقىلى بەدەلدٸ كٶتەرۋ, ەلەۋمەتتٸك ەرٸپتەستەرمەن مەموراندۋمدارعا وتىرۋ, جۇمىسكەرلەر قۇقىعىن قورعاۋ بويىنشا كوميسسييالاردا كەسٸپوداقتاردى تانىتۋ سىندى جۇمىستار اتقارۋدا. ودان بٶلەك, مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن كەلٸسٸمشارتتار جاسالىپ, مەموراندۋمدارعا قول قويىلۋدا. نەتيجەسٸندە كٶپتەگەن ۇجىمداردا ەڭبەك مەسەلەسٸ بويىنشا شەشٸلمەي تۇرعان مەسەلەلەردٸ نازارعا الىپ, كٷن تەرتٸبٸندە قاراستىردىق. وبلىستىق سوت پەن تالدىقورعان قالالىق سوتىنىڭ عيماراتىندا بىلتىردان باستاپ سوتقا دەيٸنگٸ داۋلاردىڭ الدىن الۋ ٷشٸن «تاتۋلاسۋ ورتالىقتارى» اشىلدى. وسىعان وراي وبلىستىق سوتتىڭ عيماراتىندا اشىلعان قۇقىقتىق قىزمەتتەر ورتالىعىنا كەسٸپوداقتار تاراپىنان جوعارى دەرەجەلٸ مەدياتور قىزمەتكە كەلدٸ. بٷگٸنگٸ تاڭدا مەدياتوردىڭ كٶمەگٸنە 337 ادام جٷگٸنٸپ, تٷرلٸ سۇراق بويىنشا كەڭەستەر الدى. بيىل 300 ادامعا مەدياتسييالىق كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ. سونداي-اق, ەڭبەك شارتىن جاساسۋ, زەينەتاقىنى زاڭداستىرۋ, ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الۋ, جۇمىسقا ورنالاسۋ, سالىق تٶلەمدەرٸ سىندى اسا ماڭىزدى ساۋالدار بويىنشا قوعامدىق قابىلداۋ تۇراقتى جٷرگٸزٸلەدٸ. بيىل قوعامدىق قابىلداۋعا 70 ازامات ەرتٷرلٸ مەسەلەلەر بويىنشا جٷگٸندٸ. بىلتىر قولعا الىنعان «كەرٸ بايلانىس» اتتى شارا اياسىندا سۇراق-جاۋاپ فورماتىنداعى «تٸكەلەي بايلانىس بار» تاقىرىبىندا باستاۋىش كەسٸپوداقتارمەن كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرىلىپ, 14 مىڭنان استام ادام قامتىلدى. بۇل شارا بيىل دا جالعاسىن تاۋىپ, قازٸردٸڭ ٶزٸندە 6 مىڭنان اسا مٷشەنٸ قامتي الدىق.
وبلىستىق كەسٸپوداقتار مەدەني-سپورتتىق جەنە ساۋىقتىرۋ شارالارىن ۇدايى ۇيىمداستىرىپ تۇرادى. مىسالى, «تۋريزم – 2019» جەنە رەسپۋبليكالىق جاستار لاگەرٸ سيياقتى شارالار ارقىلى مىڭنان استام ادام ساۋىقتىرۋ ورىندارىندا دەنساۋلىقتارىن تٷزەسە, 300 بالا جازعى لاگەردە دەمالدى. مۇنىڭ سىرتىندا 400 كەسٸپوداق مٷشەسٸ ٶز بٸلٸمدەرٸن جەتٸلدٸردٸ. بيىلعى جاستار جىلىنا وراي كەسٸپوداق ورتالىعى جانىنداعى «كەلەشەك» جاستار كەڭەسٸ ۋاقىتشا بەيٸمدەۋ ورتالىعىندا «باق بەرەكەم – ەز ناۋرىز» اتتى قايىرىمدىلىق شاراسىن ٶتكٸزدٸ. قالامىزدىڭ جاس باتىرى اتانعان و. قۇلجابەكوۆتىڭ قۇرمەتٸنە اعاش وتىرعىزۋ اكتسيياسىن, كٶپبالالى جەنە جاعدايى تٶمەن وتباسىلارعا ارنايى تەگٸن شاشتاراز ۇيىمداستىرۋ, جالعىزباستى انالار مەن مٷگەدەكتەرگە ارنالعان «مەيٸرباندىلىق – جٷرەكتەن, قايىرىمدىلىق – بٸلەكتەن» اتتى شارالارىن ٸسكە اسىردى.
«جاس كەلسە – ٸسكە», «بەلسەندٸ جاستارمەن جارقىن بولاشاققا» اتتى رەسپۋبليكالىق فورۋمدارعا وبلىستىق كەسٸپوداق اتىنان 70-كە جۋىق جاس قاتىستى. وبلىستىق كەسٸپوداقتار ورتالىعى كەسٸپوداق جۇمىسىن جوسپارعا سەيكەس كٷشەيتٸپ, ٶز قاتارىن نىعايتۋ بويىنشا ەڭبەك ەتٸپ جٷرگەن قىزمەتشٸلەردٸڭ مٷددەسٸ ٷشٸن جۇمىسىن جوسپارعا سەيكەس جالعاستىرادى.
ەسەت قىدىرمانوۆ,
«الماتى وبلىسىنىڭ
كەسٸپوداقتار ورتالىعى
اۋماقتىق كەسٸپوداقتار
بٸرلەستٸگٸنٸڭ» تٶراعاسى
