«جاميعا ات-تاۋاريح» ەڭبەگٸنٸڭ 3 تٸلدەگٸ نۇسقاسىن بٸر ٸزگە تٷسٸرمەسە, قاتەلٸكتەن كٶز اشپايمىز. مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرٸ, فيلوسوفييا دوكتورى جاقسىلىق سەبيتوۆ «ۇلىق ۇلىس-التىن وردا: باستاۋى, تاريحى جەنە مۇراسى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەجٸريەلٸك كونفەرەنتسييادا وسىنداي وي ايتتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
سٶزٸنٸڭ باسىندا تاريحشى شوقان ۋەليحانوۆتىڭ التىن وردا تاريحىن زەرتتەۋدەگٸ ەڭبەگٸ ەرەن بولعانىن ەسكە سالدى.
«حٸح عاسىردا التىن وردانى زەرتتەگەن كٶرنەكتٸ عالىمنىڭ بٸرٸ – شوقان ۋەليحانوۆ. ول ٶزٸنٸڭ جىل عۇمىرىندا ٶتە اۋقىمدى عىلىم ەڭبەك سٸڭٸرٸپ كەتكەن. قازٸرگە دەيٸن ونىڭ بۇل ەرلٸگٸن ەشكٸم قايتالاي العان جوق. تٸپتٸ ونى ٶز ۋاقىتىنان 150 جىلعا وزىپ كەتكەن. ونىڭ ەڭبەكتەرٸندەگٸ تەزيستەردٸڭ كٶبٸ ەلٸ كٷنگە دەيٸن ٶزەكتٸ. ونىڭ جازعان ەڭبەكتەرٸ قازٸرگٸ بٸزدٸڭ وقۋلىقتاردا دا وزىق دەۋگە بولادى. ال ونىڭ بۇل تاقىرىپتا ٶتە مازمۇندى ەرٸ جەمٸستٸ ەڭبەك ەتۋٸنە قادىرعالي جالايىريدٸڭ «جاميع ات-تاۋاريح» ەڭبەگٸن بٸلگەنٸ كٶپ سەپتٸگٸن تيگٸزگەن», - دەيدٸ عالىم.
سونداي-اق, ول قادىرعالي جالايىريدٸڭ ەڭبەگٸن جوشى ۇلىسى – التىن وردانىڭ تاريحىنا دالا پەرزەنتٸنٸڭ كٶزٸمەن عىلىمي باعا بەرگەن ەڭ ٸرگەلٸ تۋىندى دەپ اتادى.
ايتۋىنشا, التىن وردا تاريحىن زەرتتەگەن قازاقتىڭ كٶرنەكتٸ ۇلدارىنىڭ بەرٸ بۇل ەڭبەكتٸ اينالىپ ٶتپەگەن.
ەڭ باستىسى – اتالعان ەڭبەكتە التىن وردا قازٸرگٸدەي استراحان, قازان, سٸبٸر حاندىعىنا بٶلەك-بٶلەك سيپاتتالماعان.
كەرٸسٸنشە التىن وردانىڭ يەلٸگٸن تۇتاسقان مەدەني كەڭٸستٸك رەتٸندە سيپاتتاعان.
«جاميع ات-تاۋاريحتىڭ» تٶرت قولجاسباسى بار. تاتار تٸلٸندە ەكەۋ, قازاق تٸلٸندە بٸر, ۇيعىر تٸلٸندە بٸر نۇسقاسى قالعان. سالىستىرىپ قاراساق, ارالارىندا ايىرماشىلىق بار. مىسالى, تاتار تٸلٸندەگٸ ەكٸ نۇسقاسىنىڭ ٶزٸندە ايىرماشىلىق كەزدەسەدٸ. بٸرٸندە اق وردا تۋرالى ايتىلسا, ەكٸنشٸسٸندە اق وردا تۋرالى جوق. وسى قولجازبالاردى بٸرٸزدەندٸرٸپ, ٷلكەن جالعىز مەتٸن قالىپتاستىرماساق جەنە قولجازبالارداعى ايىرماشىلىقتارعا عىلىمي باعا بەرمەسەك, قاتەلەسە بەرەمٸز. مىسالى, «مەدەني مۇرا» اياسىندا وسى ەڭبەك باسىلىپ شىققاندا ورىس حانعا قاتىستى قاتەلٸك كەتكەن. قادىرعالي جالايىريدٸڭ ەڭبەگٸ الاش ۇعىمىنىڭ شىعۋ تاريحىنان مەلٸمەت بەرەتٸن العاشقى دەرەككٶز رەتٸندە دە قۇندى. ونداعى «الاش مىڭى» ۇعىمى قازاق جٷدەرٸنٸڭ قالاي پايدا بولعانىنان حابار بەرەدٸ», - دەدٸ جاقسىلىق سەبيتوۆ.
