يۋنەسكو-دا اۋعانستانداعى وقيعالاردى مۇقييات باقىلاپ, ەلدٸڭ باي مەدەني مۇراسىن ساقتاپ قالۋ ٷشٸن قولدان كەلەر بارلىق ەرەكەتتەر جاسالۋدا. بۇل تۋرالى قازاقپارات بۇۇ جاڭالىقتارى سايتىنا سٸلتەمە جاساپ حابارلايدى.
ايتا كەتسەك, 20 جىل بۇرىن, ياعني 2001 جىلدىڭ اقپان ايىندا تەلٸبتەر اۋعانستاننىڭ ورتالىق بٶلٸگٸندەگٸ باميان اڭعارىنداعى بۋددانىڭ ەكٸ الىپ مٷسٸنٸن جارىپ جٸبەرگەن بولاتىن.
تەلٸبتەر بۇل مٷسٸندەردٸ «پۇتقا تابىنۋ» نىساندارى دەپ اتادى. بٸزدٸڭ دەۋٸرٸمٸزدٸڭ VI عاسىرىندا تاسقا ويىپ جازىلعان باميان مٷسٸندەرٸ يۋنەسكو-نىڭ دٷنيەجٷزٸلٸك مۇراسى تٸزٸمٸنە ەنگٸزٸلگەن ەدٸ.
ۇيىمنىڭ باس ديرەكتورى ودرە ازۋلە اۋعانستانداعى مەدەني مۇرانى ساقتاۋ سالاسىندا جۇمىس ٸستەيتٸن مامانداردىڭ قاۋٸپسٸزدٸك جاعدايىن قۇرۋ قاجەتتٸلٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. ول مەدەني ەسكەرتكٸشتەردٸ ساقتاپ قالۋعا ەرەكەتتەنٸپ جٷرگەن ماماندار اۋعانستاننىڭ ۇلتتىق بٸرلٸگٸ مەن ەلەۋمەتتٸك قۇرىلىمىن قولداۋدا ماڭىزدى رٶل اتقاراتىنىن ايتتى.
ايتا كەتەيٸك, اۋعانستاندا ەجەلگٸ گەرات, مينارەت قالاسى, دجەمدەگٸ ارحەولوگييالىق قازبالار, باميان اڭعارىندانى مەدەني لاندشافت, سونداي-اق كابۋلداعى ۇلتتىق مۇراجاي سيياقتى مەدەني باي نىساندار بار.
