قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسٸندەگٸ قابٸرحانا, ٷلكەن اقساراي جەنە قۇدىقحانا بٶلمەلەرٸ قايتا قالپىنا كەلتٸرٸلٸپ جاتىر, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" «ەزٸرەت سۇلتان» مەملەكەتتٸك تاريحي-مەدەني قورىق-مۋزەيٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
سونىمەن قاتار, قوجا احمەت ياساۋي جەنە رەبييا سۇلتان بەگٸم انا كەسەنەلەرٸنٸڭ كٷمبەزدەرٸ دە جاڭارتىلادى. قۇرىلىس جۇمىستارىن «قازقايتاجاڭارتۋ» رمك-نٸڭ الماتى, قىزىلوردا, تٷركٸستان فيليالدارى جٷرگٸزۋدە.
ايتا كەتسەك, قر مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸنٸڭ «ەزٸرەت سۇلتان» مەملەكەتتٸك تاريحي-مەدەني قورىق-مۋزەيٸنە قاراستى تاريحي ورىنداردى انىقتاۋ, قايتا قالپىنا كەلتٸرۋ ماقساتىندا ارنايى جوبا دايىندالعان بەلگٸلٸ. وسى ورايدا قالاداعى باستى 18 تاريحي-مەدەني مۇرا نىسانىن رەستاۆراتسييالاۋ جەنە قايتا جاڭعىرتۋ جوسپارلاندى. ەڭ الدىمەن, الداعى 3 جىل ٸشٸندە قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسٸنٸڭ باستى كومپونەنتتەرٸ — قازاندىق, قابٸرحانا, باستى پورتال جاڭعىرتىلادى.
كەسەنەنٸڭ ٸشٸن جىلى ۇستاۋ جەنە دۇرىس جارىقتاندىرۋ ٷشٸن سول جٷيەلەر تاريحي قالپىنا كەلتٸرٸلەدٸ. قازاق حاندارىنىڭ مەجٸلٸس ٶتكٸزەتٸن جەنە ەلشٸلەردٸ قابىلداۋعا ارنالعان ٷلكەن اقساراي بٶلمەسٸ سول دەۋٸردەگٸ ۇلتتىق ەرەكشەلٸگٸ ساقتالا وتىرىپ, تولىعىمەن قايتا قالپىنا كەلتٸرٸلەدٸ. ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا رٷستەم ەبدراشەۆتٸڭ «الماس قىلىش» كٶركەم فيلمٸنٸڭ بٸر ەپيزودى دەل وسى اقساراي بٶلمەسٸندە تٷسٸرٸلگەن. اقساراي بٶلمەسٸ تەرٸزدٸ ٶزگە دە زالداردىڭ ەكسپوزيتسييالارى, سونىڭ ٸشٸندە قازاندىق پەن قۇدىقحانا بٶلمەلەرٸ قالپىنا كەلتٸرٸلەدٸ.
قوجا احمەت ياساۋي قابٸرحاناسى ەكٸ قابات كٷمبەزبەن كٶمكەرٸلگەن. گانچتان (گيپس پەن سازدان جاسالعان ٶرنەكتٸ تاقتا) جاسالعان ٶرنەكتٸ ەشەكەي قابٸرحانا تٶبەسٸن جاۋىپ تۇرعان تٶمەنگٸ كٷمبەزدٸ جاسىرىپ تۇر. سىرتتاي قابٸرحانا تٶبەسٸنە بيٸك بارابان ٷستٸندە تۇرعان سەندٸ كٶپ قاتپارلى (52 قاتپار) كٷمبەز ورناتىلعان. قوجا احمەت ياساۋي قابٸرحاناسىنىڭ سىرتقى كٷمبەزٸنٸڭ ديامەترٸ — 10 مەتر.
ٷلكەن اقساراي – قازاندىقپەن, كٸشٸ اقسارايمەن دەلٸزدەر ارقىلى جالعاسادى. دەلٸزدە ەكٸنشٸ قاباتقا شىعاتىن باسپالداق بار. اقساراي كەيٸننەن حV-حVٸ عاسىرلاردا قازاقستان مەن ورتا ازييا سەۋلەت ٶنەرٸندە العاش رەت پايدالانعان اركالاردىڭ قيىلىسۋ كونسترۋكتسيياسى قولدانىلعان, سوندىقتان بٶلمە قۇرىلىسى ٶز زامانىنداعى اسا باعالى سەۋلەت ەسكەرتكٸشٸ بولىپ تابىلادى.
قۇدىقحانا – قازاندىق پەن دەلٸز ارقىلى بايلانىستى عيماراتتىڭ شىعىس جاعىنداعى, مۇناراعا كٶتەرٸلەتٸن باسپالداعى بار شارشى بٶلمە وڭتٷستٸكتەگٸ شۇعىل ويىق ەسەبٸنەن سوزىلىڭقىلاۋ بولىپ كٶرٸنەدٸ. قۇدىقحانانىڭ اتى وسىنداعى قۇدىقپەن بايلانىستى. قۇدىق قۇرىلىس كەزٸندە سۋ الۋ ٷشٸن قازىلعان دەگەن جورامال بار. قۇدىق اينالدىرا دٶڭگەلەتە كٸرپٸشتەن قالانعان. ديامەترٸ — 80 سم. اتالعان قۇدىقتان سۋ الىپ تايقازاندى تولتىراتىن بولعان.
رابييا سۇلتان بەگٸم كەسەنەسٸ — حV عاسىردىڭ ەسكەرتكٸشٸ. احمەت ياساۋي كەسەنەسٸنٸڭ وڭتٷستٸك شىعىس بەتكەيٸنەن 60 مەتر قاشىقتىقتا ورنالاسقان. ەسكەرتكٸش قاتتى قيراعاندىقتان, 1980-شٸ جىلداردىڭ باس كەزٸندە تولىعىمەن قايتا قالپىنا كەلتٸرٸلدٸ.
