قازاقستان قاقتىعىس ايماقتارىنان ورالعان بالالارعا كەشەندٸ قولداۋ كٶرسەتٸپ, زاڭدا كٶزدەلگەن شارالاردى وڭالتۋ جەنە قوعامعا قايتا بەيٸمدەۋ جۇمىستارىمەن ۇشتاستىرادى. بۇل تۋرالى ۆارشاۆادا ٶتٸپ جاتقان ەقىۇ-نىڭ ادامي ٶلشەم جٶنٸندەگٸ كونفەرەنتسيياسىندا «قازاقستان ازاماتتارى» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ پرەزيدەنتٸ دميتريي پولتارەنكو ايتتى, دەپ حابارلايدى ult.kz.
ونىڭ سٶزٸنشە, قازاقستاننىڭ تەجٸريبەسٸ قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ مەن ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ باعىتتارىنىڭ بٸر-بٸرٸنە قايشى كەلمەي, قاتار جٷزەگە اسىرىلۋى مٷمكٸن ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ.
«قازاقستاننىڭ ۇستانىمى ايقىن: تەرروريزمگە قارسى تيٸمدٸ كٷرەس زاڭ ٷستەمدٸگٸنە, ادام قۇقىقتارى مەن ادام قادٸر-قاسيەتٸن قۇرمەتتەۋگە نەگٸزدەلۋٸ كەرەك», – دەدٸ دميتريي پولتارەنكو.
ول راديكالدانۋدى تەك دٸنمەن بايلانىستىرۋعا بولمايتىنىن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ٷدەرٸسكە ەلەۋمەتتٸك, پسيحولوگييالىق, ساياسي جەنە يدەولوگييالىق فاكتورلار ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن.
«سوندىقتان دٸني سەنٸم, كونسەرۆاتيۆتٸ كٶزقاراس, راديكاليزم, ەكسترەميزم جەنە تەرروريزم ۇعىمدارىن ناقتى اجىراتا بٸلۋ قاجەت», – دەدٸ ول.
پولتارەنكو سيريياداعى قاقتىعىسقا قاتىسىپ, كەيٸن قازاقستانعا قايتارىلعان ازاماتتارمەن جٷرگٸزٸلگەن جۇمىستى دا اتاپ ٶتتٸ.
«قاقتىعىس ايماقتارىنان قايتارىلعان بالالار قازاقستاندا ەڭ الدىمەن قاقتىعىستان زارداپ شەككەن, قورعاۋدى, وڭالتۋدى جەنە قوعامعا قايتا كٸرٸگۋگە كٶمەكتٸ قاجەت ەتەتٸن بالالار رەتٸندە قاراستىرىلادى. بۇل رەتتە ولاردىڭ اتا-انالارىنىڭ ەرەكەتٸنە قاراماستان, بالالاردىڭ مٷددەسٸ بٸرٸنشٸ ورىنعا قويىلادى», – دەدٸ ول.
قازاقستاندا يۋنيسەف-پەن بٸرلەسٸپ بالالاردى قورعاۋدىڭ ۇلتتىق جٷيەسٸنٸڭ مٷمكٸندٸكتەرٸنە باعالاۋ جٷرگٸزٸلدٸ. سونداي-اق قاقتىعىس ايماقتارىنان ورالعان بالالار مەن ولاردىڭ اتا-انالارى نەمەسە قامقورشىلارى ٷشٸن كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ ەڭ تٶمەنگٸ پاكەتٸ ەزٸرلەنٸپ, ولاردىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ مەن ساپاسىن باعالاۋعا ارنالعان مونيتورينگ جٷيەسٸ قالىپتاستىرىلدى.
ورالعان بالالارمەن جۇمىس جالپى بالا قورعاۋ جٷيەسٸنە ەنگٸزٸلدٸ. ولارعا پسيحولوگييالىق قولداۋ كٶرسەتۋ ورتالىقتارى, وتباسىنى قولداۋ ورتالىقتارى, قورعانشىلىق جەنە قامقورشىلىق ورگاندارى, سونداي-اق بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸ ارقىلى كٶمەك كٶرسەتٸلەدٸ.
وڭالتۋ جۇمىستارى ەرەسەكتەرگە دە جٷرگٸزٸلدٸ. قازاقستانعا ورالعان 191 ەيەلدٸڭ 18-ٸ راديكالدى يدەولوگييانى ناسيحاتتاۋ جەنە ٶز ورتاسىنداعى ادامداردى تەررورلىق ەرەكەتكە تارتۋ فاكتٸلەرٸ بويىنشا قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلعان. سوعان قاراماستان ولاردى وڭالتۋ جۇمىستارى جازاسىن ٶتەۋ ورىندارىندا دا جالعاستى.
«وڭالتۋ جۇمىستارىنىڭ وڭ نەتيجەسٸ جازا تٷرلەرٸن قايتا قاراۋعا, ونىڭ ٸشٸندە باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا بايلانىستى ەمەس شارالاردى قولدانۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ. بارلىق ەيەل مەرزٸمٸنەن بۇرىن بوساتىلىپ, تۇرعىلىقتى جەرلەرٸنە ورالدى», – دەدٸ پولتارەنكو.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل تەجٸريبە قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ وڭالتۋ, قوعامعا قايتا بەيٸمدەۋ جەنە ەر ادامعا جەكە تەسٸل قولدانۋمەن قاتار الىپ جٷرۋگە بولاتىنىن كٶرسەتتٸ.
پولتارەنكو تەرروريزمگە قارسى ٸس-قيمىلدىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارىنىڭ بٸرٸ رەتٸندە الدىن الۋدى اتادى. ونىڭ سٶزٸنشە, بۇل رەتتە بٸلٸم بەرۋ, سىني ويلاۋ قابٸلەتٸن دامىتۋ, مەدياساۋاتتىلىق, وتباسى مەن ازاماتتىق قوعامنىڭ قاتىسۋى, سونداي-اق جاستاردىڭ قوعامعا كٸرٸگۋٸنە مٷمكٸندٸك جاساۋ ماڭىزدى رٶل اتقارادى.
«قازاقستان تەرروريزمگە قارسى تۇراقتى ەرٸ نەتيجەلٸ ٸس-قيمىلدىڭ نەگٸزٸ ونىڭ الدىن الۋدان باستالادى دەپ ەسەپتەيدٸ», – دەدٸ ول.
