قازاقستان مۇسىلماندارىنىڭ دٸني باسقارماسى ۆاكتسينانىڭ ورازانى بۇزبايتىنىن تٷسٸندٸردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
Muftyat.kz رەسۋرسىنىڭ جازۋىنشا, شاريعات بويىنشا كەز كەلگەن نەرسە تابيعي جولدار (اۋىز, مۇرىن, تٸك ٸشەك) ارقىلى ٸشكە كٸرسە, ورازانى بۇزادى.
ال دەنە ارقىلى كٸرسە, ورازانى بۇزبايدى. بۇل تۋرالى «فەتاۋا ھيندييا» كٸتابىندا «تەرٸدەگٸ ۇساق تەسٸكتەر ارقىلى ماي سەكٸلدٸ زاتتىڭ ٸشكە كٸرۋٸ ورازانى بۇزبايدى» دەلٸنگەن (1 توم, 266-بەت).
يمام ەبۋ يۋسۋف پەن يمام مۇحاممەد (اللا ولاردى راقىم ەتسٸن) بۇل جايىندا:
«قارىنداعى جەنە باستاعى تەرەڭ جارانى ەمدەۋ ورازانى بۇزبايدى. ٶيتكەنٸ (ورازا بۇزىلۋ ٷشٸن وعان قولدانىلاتىن) دەرٸ ٸشكە نەگٸزگٸ (تابيعي) جولدارمەن بارۋى شارت. ال ٸشكە باراتىن جولدىڭ تىعىزدىعىنان جەنە ەمدەلۋ بارىسىندا ونىڭ بٸتەلٸپ قالۋىنان جارا ارقىلى دەرٸنٸڭ ٸشكە جەتۋٸ ەكٸتالاي», – دەپ تۇجىرىم جاسايدى («ەل-فيقھ ەل-حانافي ۋە اديللەتۋھۋ», 1/392).
يمام ەبۋ حانيفا (اللا ونى راقىم ەتسٸن): «قارىنداعى نەمەسە باستاعى تەرەڭ جارانى ەمدەگەندە دەرٸ ٸشكە نەمەسە باس ميعا جەتەدٸ جەنە ول ورازانى بۇزادى», – دەپ ەسكەرتكەن («ەل-ھيدايا شارحۋ بيدايات ەل-مۋبتادي», 1/557).
قازٸرگٸ زامان عالىمدارى ەكپە ارقىلى سالىناتىن دەرٸلەردٸ اس-سۋ سيياقتى دەنەگە ازىق, قۋات بولاتىن جەنە ەمدەلۋ ٷشٸن (دەنەگە قۋات, ازىق بولمايتىن) ەتٸپ, ەكٸگە بٶلٸپ قاراستىرادى.
ولار: «تەرٸ استىنا جەنە بۇلشىق ەتكە ەمدەلۋ ٷشٸن (دەنەگە قۋات, ازىق بولمايتىن) ينە سالسا, اۋىز اشىلمايدى», – دەپ ايتادى.
بٸراق كٶك تامىرعا ەكپە سالۋ (قان قۇيۋدان باسقا) مەسەلەسٸندە عالىمداردىڭ كٶزقاراسى ەرتٷرلٸ.
عالىمداردىڭ كٶبٸ «تامىرعا سالىناتىن ينە دەنەگە قۋات, ازىق بولماسا, ورازا بۇزىلمايدى» دەيدٸ («ەل-مۋفاسسال في ەل-فيقھ ەل-حانافي», 276-بەت).
ەكپە (ۆاكتسينا) – باكتەرييا, ۆيرۋس سەكٸلدٸ ميكروورگانيزمدەردەن الىنىپ, ادام ورگانيزمٸنە جۇقپالى اۋرۋلاردان الدىن الا ساقتانۋ جەنە ولاردىڭ يممۋندىق قاسيەتٸن ارتتىرۋ ٷشٸن ەگٸلەتٸن پرەپارات.
ول قاجەتتٸ ازىق نەمەسە ورگانيزمگە قۋات بەرەتٸن دەرۋمەن ەمەس. سوندىقتان ادام دەنەسٸنە (تەرٸ استىنا, بۇلشىق ەتكە, جامباسقا, كٶك تامىرعا) ينەمەن ەكپە ەگۋ ورازانى بۇزبايدى.
