ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ سپورت دودالارىن ۇيىمداستىرۋ – قازىنانىڭ قامى ٷشٸن ەمەس, ەلدٸڭ ابىرويى مەن بەدەلٸ ٷشٸن قولعا الىناتىن ٸس ەكەنٸ ەلٸمساقتان بەلگٸلٸ. جازعى جەنە قىسقى وليمپيادا, ەلەم چەمپيوناتتارى, ازيادا, ۋنيۆەرسيادا سەكٸلدٸ اۋقىمدى سپورتتىق شارالاردى ابىرويمەن ٶتكٸزگەن مەملەكەتتەردٸڭ تەجٸريبەسٸنە كٶز جٸبەرسەك, كٶبٸسٸنٸڭ تاپقان پايداسىنان جۇمساعان شىعىنى بٸرنەشە ەسە كٶپ. ەلەمدٸك جارىستى ٶتكٸزگەننەن كەيٸن ەكونوميكاسى تۇرالاپ قالعان تالاي مەملەكەتتٸ تٸلگە تيەك ەتۋگە بولادى. الايدا پايداعا كەنەلگەندەر دە از ەمەس. مەسەلەن, جۋىردا فرانتسۋز ساراپشىلارى «ەۋرو-2016» دوداسىنان فرانتسييا 1,2 ملرد ەۋرو تابىس تاپقانىن ەسەپتەپ شىعاردى. ولاردىڭ سٷيٸنشٸ حابارىنان كەيٸن وتاندىق ماماندار الماتىداعى ۋنيۆەرسيادانىڭ شىعىنى مەن كٸرٸستەرٸن تارازىعا تارتتى. 28-شٸ قىسقى ۋنيۆەرسيادا ەلٸمٸزگە نە بەردٸ دەگەن ساۋالدىڭ جاۋابىن بٸز دە ٸزدەپ كٶردٸك.
فرانتسۋزداردىڭ ولجاسى جايلى ۋەفا-نىڭ رەسمي سايتى سٷيٸنشٸلەدٸ. ليموج ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ سپورت قۇقىعى جەنە ەكونوميكاسى ورتالىعى مەن KENEO اگەنتتٸگٸ بٸرلەسە جٷرگٸزگەن زەرتتەۋلەر بارىسىندا بەلگٸلٸ بولعانى – ەۋروپا چەمپيوناتى كەزٸندە فرانتسييا ەكونوميكاسىنا 1,22 ميللارد ەۋرو قۇيىلعان. «ەۋرو-2016» فينالدىق دوداسىنا العاش رەت 24 قۇراما قاتىسىپ, فرانتسييا قالالارىندا ەربٸر قۇرامانىڭ ويىنشىلارى, باپكەرلەرٸ, ەر تٷرلٸ سالاداعى قىزمەت كٶرسەتۋشٸلەرٸ, ەر ەلدٸڭ رەسمي تۇلعالارىنان بٶلەك 613 مىڭ كٶرەرمەن مەيمان بولدى. شەتەلدٸك قوناقتار ورتا ەسەپپەن بۇل ەلدە 7,9 كٷن بولىپ, تەۋلٸگٸنە 154 ەۋرو شىعىنداعان. جالپى, ەۋروپا چەمپيوناتىنا كەلگەن قوناقتاردىڭ قالتاسىنان فرانتسييا قازىناسىنا 625,8 ميلليون ەۋرو تٷسكەن. جالپاق ەلەم كٶز تٸگەتٸن فۋتبول دوداسىنا دايىندىق بارىسىندا فرانتسييا 200 ميلليون ەۋرو جۇمساعانىن ەسكەرسەك, قۇيىلعان قاراجاتتىڭ ەسەلەپ اقتالعانىن كٶرەمٸز.
الايدا بۇل حالىقارالىق سپورت جارىستارىن ۇيىمداستىرۋشى مەملەكەتتەردٸڭ بەرٸ پايدانىڭ استىندا قالادى دەگەن سٶز ەمەس. مىسالى, فرانتسييادان بۇرىن «ەۋرو-2012» جارىسىن ٶتكٸزگەن ۋكراينا 4 ميلليارد ەۋرو كٶلەمٸندەگٸ شىعىنعا ۇرىنىپ, ارتىنشا تەرەڭ قارجىلىق داعدارىس شۇڭقىرىنا قۇلاعانى ەلەمنٸڭ كٶز الدىندا. 2004 جىلى افينا وليمپياداسىندا 10 ميلليارد اقش دوللارىنان ايىرىلعان گرەكييانىڭ ەكونوميكاسى دا تىعىرىققا تٸرەلدٸ. وليمپياداعا ارنايى سالىنعان زەۋلٸم عيماراتتارى تٷگەل قاڭىراپ, شاش-ەتەكتەن قارىزعا باتقان گرەكتەر ەلٸ كٷنگە دەيٸن ەس جييا الماي كەلەدٸ.
حالىقارالىق سپورت شارالارىن ٶتكٸزۋ ابىرويى ەل قازىناسى ٷشٸن تىم قىمباتقا تٷسەتٸنٸن بەيجٸڭ, لوندون, سوچي وليمپيادالارى دا دەلەلدەدٸ. 2008 جىلعى ٶتكەن جازعى وليمپياداعا قىتاي 43 ميلليارد دوللار جۇمسادى. ال 2012 جىلى لوندون وليمپياداسى وعان قاراعاندا ەلدەقايدا ارزانعا تٷستٸ (15 ميلليارد دوللار). قىسقى وليمپيادالار ٸشٸندە 2014 جىلعى سوچي وليمپياداسىنىڭ شىعىنى كٶش باستاپ تۇر. 2015 جىلى رف ەسەپ پالاتاسى جٷرگٸزگەن تەكسەرۋدٸڭ نەتيجەسٸندە سوچي وليمپياداسىن جەنە پاراليمپيادا ويىندارىن ٶتكٸزۋ ٷشٸن باس-اياعى 324,9 ملرد رۋبل جۇمسالعانى بەلگٸلٸ بولدى. ۇيىمداستىرۋ كوميتەتٸنٸڭ تابىسى 85,4 ملرد رۋبلدٸ قۇراعان. ياعني شىعىن كٶلەمٸ كٸرٸستەن 4 ەسە كٶپ.
شىعىن جايلى سٶز بولعاندا 2011 جىلى ٶزٸمٸز ۇيىمداستىرعان VII قىسقى ازييا ويىندارىن اتتاپ كەتە المايمىز. ازييا قۇرلىعى كٶز تٸككەن دٷبٸرلٸ دودانى ابىرويمەن ٶتكٸزۋ ٷشٸن ەلٸمٸز 1,65 ملرد اقش دوللارىن جۇمسادى. ونىڭ 1,5 ملرد دوللارى ينفراقۇرىلىمدار سالۋعا باعىتتالسا, 250 ملن دوللارى ۇيىمداستىرۋ شارالارىنا شىعىندالعان. رەسمي ھەم بەيرەسمي سانداردىڭ تەكەتٸرەسٸ تاپقان پايدامىزدىڭ ناقتى قانشا بولعانىن ۇعۋعا كەدەرگٸ كەلتٸرگەنٸمەن, دودادان كەيٸنگٸ جانجالدار تٷسٸمنٸڭ تىم ماردىمسىز ەكەنٸن اڭعارتتى. قىرۋار قاراجات جٷرگەن جەردە سىيبايلاس جەمقورلىق تا قاباتتاسا جٷرەتٸن ەدەتٸ بار. «ٸشٸپ قويىپتى, جەپ قويىپتى» دەگەن داۋ-دامايلار اق ازيادانى ەل الدىندا ابىرويسىز قىلعانى ٶكٸنٸشتٸ-اق. بٸراق «بيتكە ٶكپەلەپ, تونىن وتقا جاعاتىن» حالىق ەمەسپٸز. قاتەلٸكتەن ساباق العانىمىزدى كٶرسەتۋ ٷشٸن تاعى دا ەلەم نازارىن ٶزٸمٸزگە اۋداردىق.
كٷنٸ كەشە جابىلۋ سالتاناتى ٶتكەن 28-شٸ قىسقى ۋنيۆەرسيادا – ەلدٸڭ حالىقارالىق ارەناداعى بەدەلٸ سىنالعان جاۋاپتى شارا. جاھاندىق قارجىلىق داعدارىسقا قاراماستان باتىلدىق تانىتىپ, موينىنا ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸك العان قازاقستانعا ەلەمنٸڭ 57 ەلٸنەن 2 مىڭنان استام سپورتشى كەلدٸ. دٷبٸرلٸ دودانى ٶز دەرەجەسٸندە ٶتكٸزۋ ٷشٸن, ەلٸمٸزگە كەلگەن قوناقتارعا قوناقجايلىلىق كٶرسەتۋ ٷشٸن از تەر تٶگٸلگەن جوق. ۇيىمداستىرۋ كوميتەتٸ مٷشەلەرٸن قوسپاعاندا, الماتى قوناقتارىنا 3 مىڭنان استام ەرٸكتٸ جەنە قاۋٸپسٸزدٸك سالاسىنىڭ 7,5 مىڭ مامانى, اتاپ ايتقاندا, 4700 پوليتسەي, 1 مىڭ ەسكەري, 1400 قىزمەتكەر, 50 كينولوگ قىزمەت كٶرسەتتٸ.
ەندٸ كٶپتٸڭ كٶڭٸلٸن الاڭداتقان قارجى مەسەلەسٸنە كەلەيٸك. ۋنيۆەرسيادانىڭ قازاقستان ەكونوميكاسىنا تٷسٸرگەن سالماعى قانداي, تٶرتكٷل دٷنيە كٶز تٸككەن دٷبٸرلٸ دودا المالى قالاعا نە بەردٸ? 28-شٸ حالىقارالىق ۋنيۆەرسيەتتتٸك ويىنداردى ٶتكٸزۋ مٷمكٸندٸگٸنە قول جەتكٸزگەلٸ بەرٸ بۇل ساۋالدار سان مەرتە قويىلدى. تارازىنىڭ بٸر باسىنا ۋنيۆەرسيادانىڭ شىعىنىن, ەكٸنشٸ باسىنا بولجالدى كٸرٸستەرٸن تٸزٸپ, «اقشامىز جەلگە ۇشتى» دەپ بايبالام سالۋشىلار قاتارى ازايار ەمەس. ونىڭ قايسىسى قايتارىلمايتىن شىعىن, قايسىسى ورنى تولاتىن شىعىن ەكەنٸن ايىرىپ جاتقاندار نەكەن-ساياق. ولاي بولسا, ەكەۋٸنٸڭ ارا جٸگٸن اجىراتىپ كٶرەلٸك.
شىعىن ەمەس, ينۆەستيتسييا!
الماتى قالاسى قۇرىلىس باسقارماسىنىڭ «2017 جىلعى قىسقى ۋنيۆەرسيدا نىساندارىنىڭ قۇرىلىسى جەنە ونى جوبالاۋ» اتتى بيۋدجەتتٸك باعدارلاماسىنا سەيكەس, جارىستى ٶتكٸزۋگە, قالانىڭ سىرتقى بەينەسٸن جاقسارتۋ ماقساتىندا ٷش نىسان سالۋ جوسپارلاندى. ولار – 12 مىڭ كٶرەرمەنگە ارنالعان مۇز سارايى, الاتاۋ اۋدانىنداعى 5 مىڭ ادامعا ارنالعان اتلەتتەر اۋىلى جەنە مەدەۋ اۋدانىنداعى 3 مىڭ كٶرەرمەنگە ارنالعان مۇز ارەناسى.
2014 جىلى اتالعان قۇرىلىس نىساندارى ٷشٸن الماتى بيۋدجەتٸنەن 13 ملرد تەڭگە, 2015 جىلى – 44 ملرد تەڭگە, 2016 جىلى – 14,9 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ. ٷش جىلدىڭ نەتيجەسٸ بويىنشا جۇمسالعان قارجى –شامامەن 73 ملرد تەڭگە نەمەسە 221 ملن دوللار (1 دوللاردى 330 تەڭگەمەن ەسەپتەگەن جاعدايدا).
بۇدان بٶلەك, اتالعان نىسانداردىڭ جوبالىق سمەتا قۇجاتتارىنا جەنە قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ ٷشٸن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 2014 جىلى – 12,2 ملرد تەڭگە, 2015 جىلى – 41,47 ملرد تەڭگە, 2016 جىلى – 9,27 ملرد تەڭگە بٶلٸنگەن. ٷش جىلداعى جۇمسالعان قارجى – 63 ملرد تەڭگە ($190 ملن). سونداي-اق, جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن قۇرىلىس پەن جوبالاۋ ترانسفەرتتەرٸن قارجىلاندىرۋعا 2014 جىلى – 0,872 ملرد تەڭگە, 2015 جىلى – 3,45 ملرد تەڭگە, 2016 جىلى – 5,713 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ. بارلىعى – 10 ملرد تەڭگە ($30 ملن). نەتيجەسٸندە الماتى قالاسىنداعى ۋنيۆەرسيادا ٷشٸن سالىنعان نىسانداردىڭ جالپى قۇرىلىسىنا جۇمسالعان قارجى 146 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى ($442 ملن). بۇل – كاپيتالدىق شىعىندار جەنە جارىستى ٶتكٸزۋ ٷشٸن كەتكەن مۇنداي شىعىندار قايتارىلمايدى.
ەلەمدٸك تەجٸريبەگە كٶز جٸبەرەر بولساق, 2013 جىلى قازان قالاسىندا جازعى ۋنيۆەرسيادانى ٶتكٸزۋ ٷشٸن 300 ملرد رۋبل جۇمساپ, نەبەرٸ 10,8 ملرد رۋبل تابىس تاپقان رەسەيلٸكتەر شىعىندالعان قاراجاتتىڭ باسىم بٶلٸگٸ شاھاردىڭ بولاشاعى ٷشٸن سالىنعانىن تٷسٸندٸ. الماتىدا بوي كٶتەرگەن نىساندار ەرٸ قاراي ەل يگٸلٸگٸنە قىزمەت ەتەتٸنٸن بٸز دە ۇعۋىمىز كەرەك. بۇل شىعىندار – ەلٸمٸزدەگٸ بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋعا سالىنعان ينۆەستيتسييا. ۋنيۆەرسيادا بٸتكەننەن كەيٸن مۇز سارايى مەن مۇز ارەناسىنا سۇرانىس بولمايدى دەگەنگە سەنۋ قيىن. اتالمىش نىسانداردى قىسقى سپورت جارىستارىنا عانا ەمەس, جازعى سپورت ويىندارىنا ارناپ تا بەيٸمدەۋگە بولادى. 12 مىڭ ادام سيياتىن «الماتى ارەنا» – اۋقىمدى مەدەني شارالاردى ٶتكٸزۋگە تاپتىرماس ورىن. سوندىقتان بۇل نىسانداردىڭ قۇرىلىسىنا جۇمسالعان قاراجاتتى جەلگە ۇشقان اقشا دەپ باعالاۋ ەبەستٸك.
8-9 قاباتتى 8 تۇرعىن ٷيٸ بار اتلەتتەر اۋىلى دا دودادان كەيٸن قاڭىراپ قالمايدى. تولىققاندى ەلەۋمەتتٸك ينفراقۇرىلىمى بار نىسان 1,7 مىڭنان اسا وتباسى ٷشٸن جايلى باسپاناعا اينالادى. اتلەتتەر اۋىلىنىڭ 1748 پەتەرٸ ارى قاراي ساتىپ الۋ مٷمكٸندٸگٸمەن جالداۋعا بەرٸلەدٸ, وسىلايشا العاشقى 8 جىل ٸشٸندە 15,5 ملرد تەڭگە مٶلشەرٸندە ينۆەستيتسييالاردىڭ 40 پايىزى قايتارىلماق. بۇل الماتىداعى باسپاناعا كەزەكتٸ 10 پايىزعا ازايتۋى تيٸس. سونداي-اق, اتلەتتەر اۋىلىنىڭ 30 مىڭ شارشى مەتر ەكٸمشٸلٸك اۋماعىن تٷرلٸ كٶرمەلەر, كونفەرەنتسييالار ۇيىمداستىرۋ ٷشٸن پايدالانۋ كٶزدەلگەن.
ەندٸ وپەراتسييالىق بيۋدجەتكە كەلەيٸك. بۇل – جارىستاردى ۇيىمداستىرۋعا جۇمسالعان شىعىندار. باستاپقىدا الماتىدا ۋنيۆەرسيادانى ٶتكٸزۋگە جۇمسالاتىن قارجى كٶلەمٸ 32 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە بەكٸتٸلدٸ. بٸراق ەلباسىنىڭ جارىستى بارىنشا ٷنەمدٸ ٶتكٸزۋ تۋرالى تاپسىرماسىنان كەيٸن شىعىندى 17 ملرد تەڭگەگە دەيٸن ($51,5 ملن) قىسقارتۋ جٶنٸندە شەشٸم قابىلداندى. ۋنيۆەرسيادا كەزٸندە قىزمەت كٶرسەتەتٸن اۆتوترانسپورتتار جالعا الىندى (شامامەن 520 بٸرلٸك), پرومواكتسييالار مەن مەدەني, ويىن-ساۋىق باعدارلامالارىنىڭ بٸرازى قىسقارتىلدى. حالىقارالىق شارانىڭ اشىلۋ جەنە جابىلۋ سالتاناتىن ٶتكٸزۋگە جۇمسالاتىن قارجى 1,2 ملرد تەڭگەگە دەيٸن ($3,6 ملن) ازايتىلدى. نەتيجەسٸندە وپەراتسييالىق بيۋدجەت پەن نىسانداردى سالۋعا جۇمسالعان قارجىنى قوسا ەسەپتەگەندە, ۋنيۆەرسيادانى ٶتكٸزۋگە كەتكەن شىعىن 500 ملن دوللاردى قۇرادى. سالىستىرۋ ٷشٸن ايتار بولساق, 2019 جىلى كراسنويارسك قالاسىندا ٶتەتٸن قىسقى ۋنيۆەرسيادانىڭ جالپى بيۋدجەتٸ شامامەن 51,8 ملرد رۋبلدٸ قۇرايدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر (1 دوللار 60 رۋبلدٸ قۇراعان جاعدايدا $863 ملن). سپورت نىساندارىنىڭ قۇرىلىسىنا جەنە جٶندەۋ جۇمىستارىنا 44,5 ملرد رۋبل ($741 ملن) جۇمساۋ كٶزدەلسە, وپەراتسييالىق بيۋدجەت 7,3 ملرد رۋبلگە ($121 ملن) باعالانىپ وتىر.
ەلٸمٸز ۋنيۆەرسياداعا دايىندىق بارىسىندا 2013 جىلعى قىسقى ۋنيۆەرسيادانى ٶتكٸزگەن يتالياندىقتاردىڭ تەجٸريبەسٸن باسشىلىققا العانىن ايتا كەتكەن جٶن. 51 ەلدٸڭ 1 700-دەن استام سپورتشىسىن قابىلداعان يتالييانىڭ ترەنتو قالاسىندا ٶتكەن دودا وپەراتسييالىق بيۋدجەت جٶنٸنەن قىسقى ۋنيۆەرسيادالار تاريحىنداعى ەڭ ٷنەمدٸسٸ بولعان ەدٸ. جارىستى ٶتكٸزۋگە نەبەرٸ 5 ملن 125 مىڭ ەۋرو جۇمساعان يتالياندىقتار ەلەمنٸڭ 700 ۋنيۆەرسيتەتٸنەن كەلگەن ستۋدەنتتەر مەن ولاردىڭ جانكٷيەرلەرٸنە جوعارى دەرەجەدە قىزمەت كٶرسەتە بٸلدٸ.
قازىناعا قانشا قاراجات قۇيىلدى?
ەندٸگٸ ساۋال – ۋنيۆەرسيادا ەل ەكونوميكاسىنا قانداي پايدا ەكەلدٸ? الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ باۋىرجان بايبەك 17 قاڭتار كٷنٸ ٷكٸمەت وتىرىسىندا ۋنيۆەرسيادا كەزٸندە تۋريستەردٸڭ كەلۋٸ شاعىن جەنە ورتا بيزنەسكە شامامەن 2 ملرد تەڭگە تابىس ەكەلەدٸ دەپ مەلٸمدەگەن ەدٸ. قالا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ۋنيۆەرسيادا نىساندارىنىڭ قۇرىلىس جۇمىستارىن 30 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرعان 1550 شاعىن جەنە ورتا كەسٸپ ٶكٸلدەرٸ جٷرگٸزدٸ. ولاردان قازىناعا جالپى كٶلەمٸ 9,2 ملرد تەڭگە سالىق تٷسكەن. شاراعا دەيٸنگٸ دايىندىققا 5 مىڭ قىزمەتكەر جۇمىس ٸستەيتٸن 220 كومپانييا جۇمىلدى. ول كومپانييالاردىڭ 80 پايىزى الماتىلىق ەكەنٸن ەسكەرسەك, ۋنيۆەرسيادا شاھارداعى شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ دامۋىنا تىڭ سەرپٸن بەرگەنٸن ايتپاي كەتۋگە قاقىمىز جوق.
Global destination cities index-تٸڭ باعالاۋىنا سٷيەنسەك, الماتىدا شەتەلدٸك تۋريست كٷنٸنە 245 دوللار جۇمسادى. وسىلايشا ۋنيۆەرسيادانى تاماشالۋعا كەلگەن 5 مىڭ قوناق 5 كٷندە شاعىن جەنە ورتا بيزنەسكە 2 ملرد تەڭگەگە جۋىق تابىس ەكەلدٸ.
Cونداي-اق, جارىسقا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردٸڭ ٶزٸ اتلەتيكالىق اۋىلدا تۇرۋ ٷشٸن 1 ملن ەۋرو تٶلەدٸ. ودان بٶلەك, ۋنيۆەرسيادا ەكٸمشٸلٸگٸ ۇسىنعان 8 قوناقٷيگە تولىعىمەن سپورتتىق دەلەگاتسييالار ورنالاستى. اتالعان قوناقٷيلەرگە جايعاسۋ قۇنى ەر تٷرلٸ. مىسالى, «قازاقستان» قوناقتارى – تەۋلٸگٸنە 70 دوللار, Shera Park Inn مەيماندارى – 85 دوللار, Holiday Inn Almaty-عا جايعاسقاندار كٷنٸنە 105 دوللار تٶلەيدٸ.
ۋنيۆەرسيادا بيلەتتەرٸن ساتۋدان تٷسەتٸن كٸرٸس تە مول بولعانىن ايتىلۋدا. سپورتتىق ويىنداردىڭ ەڭ ارزان بيلەتٸ 300 تەڭگە بولدى. مۇنداي سوماعا جانكٷيەرلەر حوككەي تۋرنيرٸنٸڭ توپتىق كەزەڭٸنٸڭ ماتچتارىن كٶرۋگە مٷمكٸندٸك الدى. ال كيورلينگ بويىنشا بيلەت باعاسى 500 تەڭگەدەن, شاڭعى قوسسايىسى بويىنشا – 700 تەڭگە, كونكيمەن جٷگٸرۋ سپورتى – 1000 تەڭگە, تاۋ شاڭعىسىنىڭ بيلەت باعاسى – 1500 تەڭگە بولدى. ال مەنەرلەپ سىرعاناۋدى تاماشالاۋعا كەلگەندەر بيلەتتٸ 2500 تەڭگەگە ساتىپ الدى. ەڭ قىمبات بيلەتتەر حوككەي تۋرنيرٸنٸڭ فينالىندا 2000-5000 تەڭگە ارالىعىندا ساتىلدى. ال ۋنيۆەرسيادانىڭ اشىلۋ سالتاناتىنىڭ بيلەتتەرٸ 15 مىڭ تەڭگەدەن ساتىلسا, جابىلۋ سالتاناتىنا كەلۋشٸلەر بيلەتتٸ 13 مىڭ تەڭگەگە ساتىپ الدى.
سپورتتىق جارىستارعا كٶرەرمەن قىزىعۋشىلىعىنىڭ زور بولعانىنىڭ بٸر دەلەلٸ – بيلەتتەردٸڭ بەرٸ ساتىلىپ كەتكەندٸكتەن ۇيىمداستىرۋ كوميتەتٸ FISU مەن رەسمي دەلەگاتسييالار ٶكٸلدەرٸنە, سونداي-اق سپورتشىلار مەن باق ٶكٸلدەرٸنە بٶلٸنگەن ورىنداردىڭ 90 پايىزىن ساتىلىمعا شىعارۋعا مەجبٷر بولدى. ۋنيۆەرسيادا باستالماس بۇرىن بيلەتتەردٸ تولىق ساتۋدان تٷسەتٸن قارجى (شىعىندارمەن سالىستىرعاندا) شامامەن 1 ملن تەڭگەنٸ قۇرايدى دەگەن بولجام جاسالعان بولاتىن. الايدا قوسىمشا بيلەتتەر ساتىلىمعا شىعارىلعانىن ەسكەرسەك, تابىس بۇل سومادان ەلدەقايدا كٶپ بولعانى انىق.
قالا ەكٸمشٸلٸگٸ حالىقارالىق جارىستان قازىناعا قانشا قارجى تٷسكەنٸن رەسمي تٷردە جارييالاي جاتار. ونىڭ از-كٶپتٸگٸ ۋنيۆەرسيادانىڭ ٶتكٸزٸلۋ دەڭگەيٸنە انىقتاۋىش بولا المايتىنى داۋسىز. ەسٸلٸ, ۋنيۆەرسيادا قالتامىزدى قامپايتۋى تيٸس دەگەن تٷسٸنٸكتٸڭ ٶزٸ قاتە. سپورتتىق دودانى ۇيىمداستىرۋعا جۇمسالعان ەر تيىندى ۇزاقمەرزٸمدٸ جوباعا سالىنعان ينۆەستيتسييا دەپ ۇعۋ كەرەك. ۋنيۆەرسيادا ٶز مەرەسٸنە جەتتٸ. 10 كٷن بويى الماتىنىڭ اۋاسىمەن تىنىستاپ, اسقار الاتاۋدىڭ باۋرايىندا بوي جازعان 2 مىڭ سپورتشى مەن ولاردىڭ شاشباۋىن كٶتەرگەن باپكەرلەرٸ مەن جانكٷيەرلەرٸ ٶز ەلدەرٸنە ورالدى. ەندٸ ولار ٶز وتانداستارىنا قازاقستان جايلى جاقسى سٶز, جاعىمدى پٸكٸر تاراتار بولسا – جۇمسالعان ميللياردتاردىڭ بٸر قايتارىمى سول. حالىقارالىق جارىسقا قۇيىلعان قاراجاتتىڭ تاعى بٸر قايتارىمى – جاڭادان بوي كٶتەرگەن سپورتتىق نىسانداردا جاتتىعىپ, ۋنيۆەرسيادا, ەلەم چەمپيوناتتارى مەن وليمپيادالاردىڭ بيٸك تۇعىرىنا كٶتەرٸلٸپ, ەلەمنٸڭ ەر بۇرىشىندا ەلٸمٸزدٸڭ ەنۇرانىن ەۋەلەتەتٸن چەمپيونداردىڭ كٶبەيەتٸنٸ. سوندىقتان ەل بەدەلٸن كٶتەرەتٸن ٶنەر, سپورت, بٸلٸم مەن عىلىم سەكٸلدٸ سالالارعا كەلگەندە تارتىناتىن جٶنٸمٸز جوق.
انار لەپەسوۆا, "تٷركٸستان" گازەتٸ
.jpg)