بٷگٸن «ەدٸلەتتٸ جەنە پروگرەسسيۆتٸ قازاقستاننىڭ حالىقتىق كونستيتۋتسيياسى ٷشٸن!» جالپىۇلتتىق كواليتسيياسى مٷشەلەرٸ اباي وبلىسىنىڭ جۇرتشىلىعىمەن كەزدەستٸ.
كەزدەسۋ بارىسىندا مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ ەرلان كارين پرەزيدەنتتٸڭ ەگەمەندٸك جەنە تەۋەلسٸزدٸك سٶزدەرٸن نەلٸكتەن باس ەرٸپپەن جازاتىنىنا توقتالىپ ٶتتٸ.
«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى تٷرلٸ قۇجاتتارمەن جۇمىس ٸستەگەندە, ٶزٸنٸڭ سٶيلەيتٸن سٶزدەرٸندە ەگەمەندٸك جەنە تەۋەلسٸزدٸك ۇعىمدارىن ەردايىم باس ەرٸپپەن جازادى. ٶيتكەنٸ, پرەزيدەنت قوعامدىق سانادا بۇل سٶزدەردٸڭ ەرەكشە قۇندىلىق رەتٸندە ورنىققانىن قالايدى. اتا زاڭنىڭ جاڭا مەتٸنٸندە دە وسى ۇستانىم ساقتالدى. نەگە?! سەبەبٸ, بۇلار قوعامدىق سانادا قاسيەتتٸ جەنە قاستەرلٸ ۇعىمدار بولىپ بەكٸتٸلۋ ٷشٸن. ەسٸرەسە, جاستاردىڭ ساناسىندا. بۇل ماعىناسى جاعىنان ماڭىزدى ەرەكەت», – دەدٸ ەرلان قارين.
مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸنٸڭ ايتۋىنشا, جاڭا كونستيتۋتسييادا بۇل تەرميندەردٸڭ جيٸ قولدانىلۋى ونىڭ مەملەكەتتٸلٸكتٸ كٷشەيتۋدەگٸ رٶلٸن ايقىندايدى. اتاپ ايتقاندا, 1995 جىلى قابىلدانعان اتا زاڭدا «ەگەمەندٸك» سٶزٸ 3 جەردە كەزدەسەدٸ. ال جاڭا كونستيتۋتسييادا 6 جەردە قولدانىلعان. سول سەكٸلدٸ «تەۋەلسٸزدٸك» سٶزٸ ەسكٸ اتا زاڭدا نەبارى 1 رەت اتالسا, جاڭا كونستيتۋتسييادا 4 جەردە قولدانىلعان.
سونداي-اق, ەرلان كارين بۇل ۇعىمداردىڭ مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸندەگٸ قۇقىقتىق ورنى مەن ولاردى قورعاۋ تەتٸكتەرٸنە باسا نازار اۋداردى. ونىڭ سٶزٸنشە, ەگەمەندٸك پەن تەۋەلسٸزدٸك جاڭا كونستيتۋتسييادا مەملەكەت قىزمەتٸنٸڭ ەڭ بٸرٸنشٸ نەگٸز قۇراۋشى قاعيداتى رەتٸندە بەكٸتٸلدٸ.
«جاڭا اتا زاڭنىڭ «كونستيتۋتسييالىق قۇرىلىس نەگٸزدەرٸ» دەپ اتالاتىن ٸ-بٶلٸمٸنٸڭ 3-بابىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىزمەتٸنٸڭ نەگٸز قۇراۋشى قاعيداتى – «ەگەمەندٸك پەن تەۋەلسٸزدٸكتٸ قورعاۋ» دەپ انىق جازىلعان. ياعني, ەگەمەندٸك پەن تەۋەلسٸزدٸكتٸ دامىتۋ نەمەسە نىعايتۋ دەپ ەمەس, قورعاۋ دەپ ايقىن كٶرسەتٸلگەن. بۇل ۇعىمدى دا جاڭا كونستيتۋتسيياعا مەملەكەت باسشىسىنىڭ ٶزٸ ەنگٸزدٸ», – دەپ ناقتىلادى ول.
سٶز سوڭىندا مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ تەۋەلسٸزدٸك پەن اۋماقتىق تۇتاستىق مەسەلەلەرٸنٸڭ مىزعىماستىعىنا جەنە بۇل قۇندىلىقتاردىڭ ەشقاشان تالقىلانبايتىن نورما ەكەنٸنە توقتالدى.
«بۇعان قوسا, جاڭا كونستيتۋتسيياداعى 2-باپتىڭ 2-تارماعىندا جازىلعانداي, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەگەمەندٸگٸ ونىڭ بٷكٸل اۋماعىن قامتيدى. مەملەكەت ٶز اۋماعىنىڭ تۇتاستىعىن, قول سۇعىلماۋىن, بٶلٸنبەۋٸن قامتاماسىز ەتەدٸ». سونىمەن قاتار, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەگەمەندٸگٸ, تەۋەلسٸزدٸگٸ, ۋنيتارلىعى, اۋماقتىق تۇتاستىعى مەن باسقارۋ ٷلگٸسٸ ٶزگەرمەيدٸ». بۇل تۋرالى جاڭا اتا زاڭنىڭ 2-بابىنىڭ 7-تارماعىندا ناقتى جازىلعان. ياعني, ەگەمەندٸك, تەۋەلسٸزدٸك, اۋماقتىق تۇتاستىق قوعامدا مەسەلە رەتٸندە ەشقاشان تالقىلانبايدى. تٸپتٸ, رەفەرەندۋمعا دا شىعارىلمايدى. مەملەكەت باسشىسى 2021 جىلى ٶز ماقالاسىندا جازعانداي, «تەۋەلسٸزدٸك بەرٸنەن قىمبات». ەندٸ بۇل سٶز بٸزدٸڭ كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە ۇستاناتىن ۇرانىمىز جەنە اتا زاڭىمىزداعى ماڭىزدى نورما بولىپ بەكٸتٸلدٸ», – دەپ تٷيٸندەدٸ ەرلان قارين.
