قازاقستانداعى «ۇزاق» دەمالىس كٷندەرٸنەن كەيٸن حالىقارالىق نارىقتارداعى احۋال جەنە ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ باعامى تۋرالى ۇلتتىق بانك مونەتارلىق وپەراتسييالار دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى نۇرجان تۇرسىنحانوۆ ايتىپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
ۇلتتىق بانك ٶكٸلٸنٸڭ ايتۋىنشا, مەرەكەلٸك دەمالىستان كەيٸن ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ ايىرباستاۋ باعامى ٶتكەن جۇما كٷنگٸ ساۋدا-ساتتىقتىڭ ورتاشا باعامىمەن سالىستىرعاندا 0,5%-عا ەلسٸرەدٸ. دوللار 423,00 – 423,20 ارالىعىندا ساۋدالاندى.
ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ ەلسٸرەۋٸ ەڭ الدىمەن جاڭا لوكداۋندار اياسىندا مۇنايعا سۇرانىستىڭ قالپىنا كەلۋ قارقىنىنىڭ بەلگٸسٸزدٸگٸنە جەنە دامۋشى نارىقتارداعى تەۋەكەل-سەنتيمەنتٸنٸڭ ناشارلاۋىنا بايلانىستى بولدى.
«اپتانىڭ باسىنان باستاپ ەنەرگييا تاسىمالداۋىشتار نارىعى قۇبىلا تٷستٸ. ەلەمدە COVID-19 اۋرۋىنىڭ ٶسۋٸ جەنە بٸرقاتار ەۋروپا ەلدەرٸندە كارانتين شەكتەۋلەرٸنٸڭ كٷشەيۋٸ اياسىندا سۇرانىستىڭ بولاشاعىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىق 22–23 ناۋرىزدا «قارا التىننىڭ» باعاسىن بٸر باررەل ٷشٸن 60 اقش دوللارىنا دەيٸن 7%-عا تٶمەندەتتٸ.
الايدا, مۇناي كەلەسٸ كٷندەرٸ ەلەمدەگٸ ەڭ كٶپ جۇمىس ٸستەيتٸن تەڭٸز ساۋدا جولدارىنىڭ بٸرٸندە قوزعالىسقا كەدەرگٸ كەلتٸرگەن تايۆاندىق Evergreen Marine كومپانيياسىنىڭ كونتەينەرلٸك تاسىمالداۋشىسى ارقىلى سۋەتس كانالىنىڭ بۇعاتتالعاندىعى تۋرالى حابارلامالار اياسىندا تٶمەندەيدٸ. الدىن الا دەرەكتەر بويىنشا بۇل كٶلەمٸ 13 ملن باررەلگە دەيٸن مۇناي جەتكٸزٸلٸمٸندە كەشٸكتٸرۋگە ەكەلۋٸ مٷمكٸن»,-دەيدٸ نۇرجان تۇرسىنحانوۆ.
سونىمەن قاتار, ول سۋەتس كانالىنداعى وقيعا اياسىندا ەنەرگييا تاسىمالداۋىشتار باعاسىنىڭ تٷزەتٸلۋٸنە قاراماستان, مۇناي باعاسىنىڭ ودان ەرٸ ٶسۋ پەرسپەكتيۆالارى بەلگٸسٸز بولىپ قالا بەرەتٸنٸن ايتتى.
«ۆاكتسينالاردىڭ باياۋ جەنە بٸركەلكٸ بٶلٸنبەۋٸمەن بٸرگە جاڭا لوكداۋندار ەكونوميكانىڭ تەز قالپىنا كەلۋٸنە جەنە ەۋروپادا ەۋە قاتىناستارىنىڭ جۋىردا اشىلۋ پەرسپەكتيۆالارىنا كٷمەن كەلتٸرەدٸ, بۇل مۇنايعا سۇرانىستىڭ ٶسۋ قارقىنىنا تەرٸس ەسەر ەتەدٸ. ەلەمدٸك ۆاليۋتا نارىعىندا تەرٸس تەۋەكەل-سەنتيمەنتٸ دامۋشى ەلدەردٸڭ ۆاليۋتالارىنا قىسىم كٶرسەتۋدٸ جالعاستىرۋدا.
تٷركييا پرەزيدەنتٸ ر.ەردوعاننىڭ ەلدٸڭ ورتالىق بانكٸنٸڭ تٶراعاسىن اۋىستىرۋ تۋرالى شەشٸمٸنەن كەيٸن اپتا دٷيسەنبٸ كٷنٸ تاڭەرتەڭ تٷرٸك ليراسىنىڭ 17,3%-عا كٷرت ەلسٸرەۋٸمەن باستالدى. بۇعان دەيٸن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا مٶلشەرلەمەنٸ كٶتەرۋگە قارسى بولعان ساحاپ كۆادجيوعلى تٷرٸك ورتالىق بانكٸنٸڭ سوڭعى ەكٸ جىلداعى ٷشٸنشٸ تٶراعاسى بولىپ تاعايىندالدى. اپتانىڭ باسىندا كٷرت قۇلدىراعاننان كەيٸن ۆاليۋتا تٷزەلدٸ, 25 ناۋرىزداعى جابىلۋدان كەيٸن اپتانىڭ باسىنان باستاپ 9,6%-عا ەلسٸرەدٸ»,-دەيدٸ ول.
رەسەي بانكٸنٸڭ نەگٸزگٸ مٶلشەرلەمەنٸ كٶتەرۋٸنە قاراماستان رەسەي رۋبلٸ ەلسٸرەي بەردٸ. اپتانىڭ باسىنان باستاپ رەسەي ۆاليۋتاسى اقش دوللارىنا قاتىستى 3,5%-عا ەلسٸرەدٸ.
«بۇعان مۇناي باعاسىنىڭ تٶمەندەۋٸ تٷرٸندەگٸ تەرٸس سىرتقى جاعداي جەنە شەتەلدٸك ينۆەستورلاردىڭ جاڭا سانكتسييالاردىڭ جارييالانۋىن كٷتٸپ, رۋبلدٸك وبليگاتسييالاردان باس تارتۋىنىڭ جالعاسۋى ىقپال ەتتٸ. مەسەلەن, اپتا باسىنان بەرٸ 10 جازعى فەدەرالدىق قارىز وبليگاتسييالارىنىڭ كٸرٸستٸلٸگٸ بٸر سەتتە 7,31%-عا دەيٸن جەتٸپ, 7,23%-عا دەيٸن 13 بازيستٸك تارماققا كٶتەرٸلدٸ. قۇلدىراپ بارا جاتقان رۋبلدٸك مەملەكەتتٸك بورىش نارىعىن قولداۋ ٷشٸن رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ قارجى مينيسترلٸگٸ سەيسەنبٸدە وسى اپتاعا جوسپارلانعان فقو اۋكتسيوندارىنان باس تارتىپ, 2021 جىلعى ٸ توقساندا جيىنتىعىندا مەلٸمدەلگەن 1 ترلن رۋبلدٸك توقساندىق جوسپاردىڭ 403 ملرد رۋبلٸن عانا ورنالاستىردى. بۇل شەشٸم مەملەكەتتٸك وبليگاتسييالار نارىعىنداعى احۋالدى ازداپ قالىپقا كەلتٸرۋگە سەپتٸگٸن تيگٸزدٸ.
جالپى العاندا, ينۆەستورلاردىڭ تەۋەكەلگە ەۋەستٸگٸنٸڭ تٶمەندەۋٸ اياسىندا جەنە ەۋروپاداعى كوروناۆيرۋس تٶڭٸرەگٸندەگٸ احۋالدىڭ ناشارلاۋىنا بايلانىستى اپتانىڭ باسىنان باستاپ دامىعان ەلدەردٸڭ ۆاليۋتا يندەكسٸنە قاتىستى 0,7% بولعان اقش دوللارىنىڭ نىعايۋى جالعاسۋدا. J.P. Morgan (EMCI) دامۋشى ەلدەردٸڭ ۆاليۋتا يندەكسٸ اپتانىڭ باسىنان باستاپ 2%-عا دەرلٸك ەلسٸرەدٸ»,- دەيدٸ ۇلتتىق بانك مونەتارلىق وپەراتسييالار دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى نۇرجان تۇرسىنحانوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, تەڭگەنٸڭ ايىرباستاۋ باعامى سىرتقى ٸرگەلٸ فاكتورلاردىڭ سەرپٸنٸنە سەيكەس قالىپتاسادى. مۇنايعا سۇرانىس پەرسپەكتيۆالارىنا قاتىستى بەلگٸسٸزدٸكتٸڭ ساقتالۋى جەنە دامۋشى ەلدەردٸڭ اكتيۆتەرٸنە قاتىستى ينۆەستورلاردىڭ تەۋەكەلگە ەۋەستٸگٸنٸڭ ناشارلاۋى ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ باعامىنا ەسەرٸن تيگٸزۋدە.